Kỳ Đồng Vĩ đã ở Nham Đài Sơn gần một tháng.
Nói là Sở Tư pháp, thật ra chỉ là hai căn nhà đất nằm cạnh chính quyền trấn, một căn làm văn phòng, một căn để ở.
Căn làm văn phòng bị rơi mất nửa cánh cửa, phải lấy dây thép buộc lại, gió vừa thổi là kêu loảng xoảng.
Căn để ở thì cửa sổ thiếu một miếng kính, được bịt bằng tấm nilon. Ban đêm gió núi lùa vào, tấm nilon phồng lên như cánh buồm.
Ngày đầu tiên anh đến báo danh, sở trưởng Lưu Đức Hải ngồi sau bàn làm việc, cầm chiếc ca tráng men quan sát anh.
“Kỳ Đồng Vĩ? Nghiên cứu sinh Khoa Chính pháp Đại học Hán Đông?”
“Vâng.”
“Còn từng làm chủ tịch hội sinh viên?”
“Vâng.”
Lưu Đức Hải đặt chiếc ca xuống.
“Với lý lịch của cậu, vào Viện Kiểm sát tỉnh cũng đủ tiêu chuẩn, chạy đến Nham Đài Sơn làm gì?”
Kỳ Đồng Vĩ không trả lời. Anh hoàn toàn không muốn nhắc đến chuyện của người phụ nữ kia!
Đó là nỗi nhục của anh, cũng là sự quật cường của anh!
Anh tin rằng mình nhất định có thể chống lại số phận!
Lưu Đức Hải cũng không hỏi thêm. Ông nhét giấy điều động của Kỳ Đồng Vĩ vào ngăn kéo, rồi lục trên bàn lấy ra một văn bản đầu đỏ đưa cho anh.
“Biên chế của cậu ở Sở Tư pháp, nhưng chức vụ còn phải chờ cục huyện phê duyệt. Cứ làm trước đi, chờ duyệt xuống rồi tính.”
Kỳ Đồng Vĩ nhận văn bản, liếc qua một lượt.
Trên đó viết: Dự kiến bổ nhiệm làm cán sự Sở Tư pháp trấn Nham Đài Sơn, chờ Cục Tư pháp huyện phê chuẩn.
Cán sự!
Anh từng làm phó chủ tịch hội sinh viên ở Đại học Hán Đông chưa đầy hai năm, trước khi tốt nghiệp còn được đàn anh Dương Phàm chỉ định kế nhiệm chức chủ tịch.
Sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, đảng viên, đứng đầu Khoa Chính pháp.
Theo thông lệ các khóa trước, với lý lịch như anh, được phân đến Viện Kiểm sát tỉnh hay Tòa án cấp cao tỉnh đều là chuyện bình thường, tệ nhất cũng có thể ở lại thành phố, khởi điểm từ cấp phó khoa.
Vậy mà giờ đây anh bị một cước đá thẳng đến Nham Đài Sơn, ngay cả cấp phó khoa cũng chưa được xác nhận, chỉ là một cán sự “chờ phê chuẩn”.
Anh cẩn thận gấp văn bản lại, bỏ vào túi.
“Sở trưởng Lưu, tôi ở đâu?”
Lưu Đức Hải chỉ sang căn bên cạnh.
“Căn đó, tự dọn dẹp một chút.”
Kỳ Đồng Vĩ quay người đi ra. Lưu Đức Hải nhìn theo bóng lưng anh, cầm chiếc ca tráng men lên rồi lại đặt xuống, lắc đầu.
Những ngày ở Nham Đài Sơn, mỗi ngày lại càng khó chịu đựng hơn.
Công việc ở Sở Tư pháp nói nhiều thì không nhiều, nói ít cũng chẳng ít.
Nhà đông mất một con gà, nhà tây lấn nửa luống đất, mẹ chồng nàng dâu cãi nhau, anh em chia nhà, toàn những chuyện vụn vặt lông gà vỏ tỏi.
Mỗi ngày Kỳ Đồng Vĩ đều cưỡi chiếc xe đạp cà tàng của sở, xóc nảy trên những con đường núi.
Căn bản chẳng ai coi anh ra gì!
Anh xuống thôn hòa giải tranh chấp, đương sự ngồi xổm trên ngưỡng cửa hút thuốc, liếc mắt nhìn anh.
“Cậu là ai?”
“Người của Sở Tư pháp.”
“Sở Tư pháp? Lão Lưu đâu?”
“Sở trưởng Lưu có việc, tôi đến xử lý.”
“Cậu?” Người kia nhìn anh từ trên xuống dưới một lượt, dụi tắt đầu thuốc. “Được thôi, cậu nói xem giải quyết thế nào.”
Anh nói xong, người kia nghe hết, không gật cũng chẳng lắc đầu, đứng dậy phủi quần.
“Tôi đi nói với lão Lưu.”
Rồi đi mất.
Chạy đông chạy tây cả ngày, đến tối trở về căn nhà đất kia, anh ngồi trên chiếc giường ván, nhìn tờ báo cũ dán trên tường đến thất thần.
Trên báo in tin tức của Tỉnh Hán Đông, trong đó có một bài biểu dương cán bộ cơ sở xuất sắc toàn tỉnh.
Anh đọc một lượt, lật tờ báo sang mặt kia, một lúc sau lại lật trở lại. Trong danh sách được biểu dương, không có một người nào anh quen.
Anh dán tờ báo lại lên tường, dùng ngón tay ấn chặt mấy góc.
Không ngủ được!
Anh bò dậy, lấy giấy điều động ra xem thêm một lần.
“Dự kiến bổ nhiệm làm cán sự Sở Tư pháp trấn Nham Đài Sơn, chờ Cục Tư pháp huyện phê chuẩn.”
Chờ phê chuẩn!
Gần một tháng rồi, phê chuẩn đâu?
Anh từng gọi điện cho cục huyện.
Người nghe máy nói “đang làm thủ tục”, rồi cúp máy.
Anh đặt giấy điều động xuống, đi đến bên cửa sổ.
Tấm nilon bị gió núi thổi phồng lên, ánh trăng bên ngoài xuyên qua, chiếu lớp bụi trên nilon thành một mảng sáng mờ mịt.
Anh muốn viết một lá thư cho Trần Dương, trải giấy ra, viết được mấy chữ rồi lại xé. Viết lại, lại xé. Cuối cùng anh đặt bút xuống, vò giấy thành một cục rồi ném vào thùng rác.
Nói gì đây?
Nói anh sống rất tốt ở Nham Đài Sơn?
Nói cái “chờ phê chuẩn” kia sắp được duyệt xuống rồi?
Nói Lưu Đức Hải thật ra cũng khá chăm sóc anh?
Ha ha!
Anh đá thùng rác vào góc tường, ngồi trở lại giường. Ngoài cửa sổ, tiếng côn trùng kêu từng đợt.
Chiều hôm đó, Kỳ Đồng Vĩ ngồi xổm trước cửa Sở Tư pháp phơi nắng.
Nói là phơi nắng, thật ra cũng chẳng có việc gì làm.
Lưu Đức Hải lên huyện họp, trong sở chỉ còn một mình anh.
Anh ngồi trên ngưỡng cửa, lưng tựa khung cửa, nheo mắt nhìn ngọn núi đối diện.
Mùa thu ở Nham Đài Sơn đến sớm. Cây trên núi đã bắt đầu rụng lá, từng lớp từng lớp phủ trên đường đất, bị gió cuốn lên rồi lại rơi xuống.
Một chiếc máy kéo nổ phành phạch chạy ngang qua, khói đen từ ống xả tan vào trong gió.
Anh đang nghĩ đến một chuyện.
Lúc tốt nghiệp, đàn anh Dương Phàm từng vỗ vai anh nói:
“Đồng Vĩ, sau này khả năng cao cậu sẽ đi theo ngành chính pháp. Ngành chính pháp có nhiều cám dỗ, nhiều cạm bẫy, công lý thủ tục là giới hạn cuối cùng, chuyện vượt qua giới hạn ấy tuyệt đối không được làm dù chỉ một lần.”
Khi ấy anh còn cười, nói đàn anh nghiêm túc quá. Bây giờ nghĩ lại, những gì đàn anh nói đều đúng.
Nhưng bây giờ mẹ kiếp anh đến cả cơ hội chạm vào giới hạn còn không có, ngay cả ngưỡng cửa của “ngành chính pháp” anh còn chưa bước qua.
Một cán sự Sở Tư pháp đến đãi ngộ cấp phó khoa còn không được thực hiện, có tư cách gì nói đến “công lý thủ tục”?
Ai cho anh thủ tục?
Ai cho anh công lý?
Anh ném viên đá trong tay ra, đập vào bức tường đất đối diện, bật lên một cái rồi lăn vào bụi cỏ.
“Kỳ Đồng Vĩ! Kỳ Đồng Vĩ có ở đây không?”
Lão Tôn ở phòng thường trực chạy từ đầu sân bên kia tới, trong tay giơ một lá thư.
“Có thư của cậu! Từ tỉnh thành gửi tới!”
Kỳ Đồng Vĩ đứng dậy, nhận lấy lá thư. Trên phong bì viết “Gửi Kỳ Đồng Vĩ, Sở Tư pháp”, mục người gửi ghi: Dương Phàm.
Anh xé phong bì.
Bên trong là một xấp giấy thư dày, chữ viết kín đặc.
“Đồng Vĩ:
Thấy thư như gặp mặt.
Tôi nghe Giáo sư Lý nói về nơi cậu được phân công đến, Sở Tư pháp Nham Đài Sơn.”
Kỳ Đồng Vĩ tựa vào khung cửa, tiếp tục đọc.
Trong thư, Dương Phàm không nói đạo lý lớn lao gì. Anh kể lúc mình vừa đến Thanh Bình, Bí thư Đảng ủy hương lão Mã đã lạnh nhạt với anh thế nào, giao cho anh phụ trách nông nghiệp ra sao, rồi nói với anh rằng: “Hương Thanh Bình chín năm đã bỏ đi tám cán bộ sinh viên đại học, cậu là người thứ chín.”
Anh kể lần đầu xuống thôn, người trồng cây ăn quả Vương Đại Sơn ngồi xổm bên ruộng hút thuốc lào, hỏi anh “Cậu là ai?”, anh nói mình là phó hương trưởng mới đến, Vương Đại Sơn liền bảo: “Lần trước cũng có một phó hương trưởng đến, ở ba tháng là đi, đến chó trong thôn còn chưa nhận mặt hết.”
Anh kể mình bỏ tiền túi mua túi giấy, tìm Vương Đại Sơn thử nghiệm. Vương Đại Sơn hỏi: “Nếu cậu là kẻ lừa đảo thì sao?”
Anh kể ba tháng sau, Vương Đại Sơn xé túi bọc quả táo ra, để hai ngày, sau khi lên màu, bề mặt quả nhẵn bóng như gương, đỏ au sáng bóng.
Vương Đại Sơn quay người chạy đi, vừa chạy vừa hét: “Thành công rồi! Thành công rồi!”
Anh kể tối hôm đó, trên bàn mình xuất hiện thêm một văn bản phê chuẩn việc phổ biến kỹ thuật bọc túi trên toàn hương.
Anh kể về vườn trà cũ ở Nam Các Trang, những cây trà cổ trăm năm bị cỏ dại và dây leo quấn đến gần chết.
Anh kể Giáo sư Tống Hoài Viễn đội mưa lên núi, đứng trước cây trà cổ nhìn rất lâu, cuối cùng nói: “Loại trà này nếu được sao chế cẩn thận, chất lượng sẽ không tệ.”
Anh kể Bí thư Cảnh dẫn dân làng lên núi dọn vườn trà, tiếng cuốc, tiếng liềm vang suốt cả ngày.
Anh kể đầu xuân năm nay, lứa búp đầu tiên được sao xong, Giáo sư Tống nếm một ngụm, im lặng hồi lâu rồi nói: “Thành công rồi.”
Anh kể đặc sản miền núi bán không được, mình ngồi xổm trong sân chính quyền hương, cầm cành cây vẽ trên mặt đất, nghĩ ra màn dùng loa hô “Xưởng Sơn Trân Thanh Bình phá sản rồi”.
Anh kể Vương Đại Sơn đỏ bừng mặt, đứng hô suốt cả ngày ở Chợ Nông mậu Ninh Châu, khản cả giọng, hàng hóa bán được hơn nửa xe.
Anh kể tối hôm đó, Bí thư Cảnh ngồi xổm trước cửa kho đếm tiền, đếm ba lần mà tay vẫn run.
Anh kể Triệu Văn Đông của Tập đoàn Hằng Thông đã đến, xem báo cáo đánh giá vườn trà rồi ký khoản đầu tư 60 triệu.
Anh kể Mã Trạch Dân nói trong cuộc họp: “Huyện sẽ không bạc đãi người có công.”
Anh kể về Mã Lương Thần, vị bí thư già đã ở Thanh Bình gần mười năm. Vì công tác ở Thanh Bình đạt thành tích, lại vì tuổi đã lớn, khó thăng chức thêm, nhưng tổ chức đã nói chuyện với ông, chuẩn bị điều ông đến Cục Nông nghiệp huyện làm cục trưởng để hưởng phúc.
“Đồng Vĩ, cái nghèo của Thanh Bình, khi còn ở Đại học Hán Đông có lẽ cậu không tưởng tượng nổi. Lúc tôi mới đến, thu nhập bình quân đầu người chưa tới 200 tệ, chín năm bỏ đi tám cán bộ sinh viên đại học. Bây giờ Hằng Thông đã đầu tư 60 triệu, Bí thư Mã cũng sắp được điều lên huyện. Tôi, Dương Phàm, ở Thanh Bình chưa đến hai năm, từ chỗ không ai tin đến chỗ có người tin, từ một mình làm đến một nhóm người cùng làm. Tôi chẳng có bí quyết gì, chỉ là thật sự chìm xuống cơ sở, làm cho xong từng việc nhỏ một.”
“Nham Đài Sơn so với Thanh Bình thế nào, tôi không rõ. Nhưng nơi càng gian khổ, càng dễ làm ra thành tích thực tế. Nơi khổ chẳng ai muốn đến, cậu đã đến rồi, nếu làm được thành tích thì đó chính là phần độc nhất của cậu!”
“Cậu là một người có tố chất tốt. Người do Đại học Hán Đông đào tạo ra, trường cũ sẽ không quên! Cựu sinh viên cũng sẽ không quên!”
“Việc cậu cần làm bây giờ không phải là nghĩ cách rời đi, mà là nghĩ cách bén rễ ở Nham Đài Sơn, tìm đúng phương hướng, tĩnh tâm làm việc, chịu đựng qua mấy năm này. Chỉ cần vượt qua được, sẽ không ai cản nổi cậu!”
“Đàn anh chờ cậu. Dương Phàm, Đại học Hán Đông!”
Cuối thư, Dương Phàm còn viết thêm một dòng chữ nhỏ:
“P.S.: Táo Thanh Bình năm nay lại được mùa, tôi gửi kèm một thùng, cậu nếm thử xem. Ba cây thử nghiệm của Vương Đại Sơn năm đó, giờ toàn bộ 2.000 mẫu vườn cây ăn quả trong hương đều đã áp dụng bọc túi. Đợi đến khi Nham Đài Sơn của cậu cũng có thứ gì đáng để mang ra khoe, nhớ gửi cho đàn anh một ít.”
Kỳ Đồng Vĩ đọc xong lá thư.
Anh nắm những tờ giấy trong tay rất lâu.
Lão Tôn ở phòng thường trực thò đầu ra.
“Tiểu Kỳ, trong thư viết gì thế?”
Kỳ Đồng Vĩ gấp thư lại, nhét vào phong bì.
“Không có gì. Thư đàn anh tôi gửi.”
“Người của Đại học Hán Đông à?”
“Ừ.”
Lão Tôn chép miệng hai tiếng.
“Đại học Hán Đông cơ đấy, đại học trọng điểm. Đàn anh của cậu ở tỉnh thành à?”
“Ở Hương Thanh Bình.”
“Thanh Bình?” Lão Tôn nghĩ một lúc. “Thanh Bình ở Huyện An Dương ấy à?”
“Đúng.”
“Tôi nghe người ta nói chỗ đó trước kia nghèo xác xơ, gần đây đổi đời rồi đấy!” Lão Tôn lại chép miệng một tiếng. “Cũng chẳng biết cái chỗ rách nát của chúng ta đến bao giờ mới phát triển lên được?”
“Sẽ được. Đàn anh nói, chỉ cần thật sự hạ quyết tâm bén rễ, làm việc cho đàng hoàng, chúng ta rồi cũng sẽ phát triển lên thôi!”
