Mưa ở Kinh Thành một khi đã rơi xuống thì cứ thế triền miên không dứt. Mưa liên tiếp hơn nửa tháng trời, không những chẳng tạnh mà từ làn mưa bụi lất phất ban đầu còn có xu hướng nặng hạt hơn. Đường phố Kinh Thành chẳng thể đi lại được nữa, cửa tiệm đương nhiên cũng không thể tới.
Với vóc dáng của Dư Lệnh, chỉ cần bước xuống một chân là bùn lầy đã ngập gần tới đầu gối. (Chú thích ①)
Dư Lệnh không thích cảm giác đâu đâu cũng ướt át, cảm thấy chỗ nào cũng nhớp nháp khó chịu.
Cha hắn đã ra ngoài, những ngày như thế này cửa tiệm chắc chắn chẳng thể buôn bán gì được. Ông đi cho đám người làm trong tiệm nghỉ phép. Nghỉ phép ở đây không phải là về nhà, mà là đóng cửa tiệm, không cần làm ăn nữa. Đám người làm dưới sự dẫn dắt của chưởng quỹ sẽ dọn dẹp vệ sinh, thu xếp lại cửa tiệm cho gọn gàng.
Đến buổi chiều, cha hắn người ướt sũng trở về, bà bếp thấy vậy vội vàng đi nấu nước gừng.
Dư Viên Ngoại vừa thay quần áo vừa nói với Dư Lệnh:
“Lai Phúc, lúc về ta gặp Đàm thúc của con, ông ấy bảo ta rằng kênh đào ở Thông Châu và sông Sa Hà ở Xương Bình nước dâng tràn bờ, chết đuối bao nhiêu người rồi!”
“Cổng thành đóng rồi ạ?”
Dư Viên Ngoại gật đầu: “Ta đoán là đóng rồi. Ai, sau đại hồng thủy ắt có đại dịch, sau đại dịch ắt có đại nạn đói, sau đại nạn đói ắt có đại loạn thôi!”
Dư Lệnh cầm khăn lau tấm lưng ướt đẫm giúp cha.
Những lời này trước kia Dư Lệnh vốn chẳng cảm nhận sâu sắc đến vậy, nhưng Dư Lệnh của hiện tại lại tin tưởng không chút nghi ngờ. Đại Minh là một Đại Minh lấy nông nghiệp làm gốc, kinh tế tiểu nông chiếm chủ đạo. Thời buổi này, đủ thứ thuế má cộng thêm lao dịch của triều đình có thể lấy đi tới bảy phần thu nhập cả năm của một gia đình.
Một khi xảy ra thiên tai lớn……
Cha hắn nói, thuế trực thu của Đại Minh không nặng, nhưng thuế tạp nham thì quá nhiều. Vào những năm Hồng Vũ kỳ thực vẫn ổn, thời Vĩnh Lạc thật ra cũng không tệ. Chẳng hiểu sao về sau lại mục nát đến nông nỗi này.
Chuyện này thật ra Vương tú tài cũng từng nói qua đôi chút, do hoàng trang chiếm dụng quá nhiều ruộng tốt. Cộng thêm quan lại, tú tài, cử nhân, nạn kiêm tính ruộng đất đã hoành hành khắp nơi. Triều đình không kiểm kê lại ruộng đất, vẫn ngỡ bách tính là bách tính của thời Vĩnh Lạc, vẫn tưởng số dân đang không ngừng tăng lên.
Kỳ thực ruộng đất mà bách tính sở hữu đã ngày càng ít đi. Thế nhưng lãnh thổ Đại Minh chẳng hề thay đổi, quân đội và quan lại thì lại tăng thêm. Thuế má hằng năm cứ thế vơ vét từ trên người đám bách tính này. Cứ ví như vốn dĩ một vạn thạch lương thực do một vạn hộ gánh vác, nay một vạn thạch chỉ còn năm nghìn hộ phải gánh.
Gánh nặng của bách tính tự nhiên nặng nề hơn. Làm ruộng chẳng còn hy vọng, trồng trọt không đủ lương thực để ăn, kẻ nào bán được đất tự nhiên sẽ chọn bán đất. Vòng luẩn quẩn ác tính này đã không thể dừng lại được nữa. Ai đến cũng vô dụng, tình cảnh này bắt buộc phải đập tan rồi tổ chức lại, bắt buộc phải phá rồi mới lập, không phá thì không xong.
Cứ lấy ví dụ như Phúc Vương thụ phong ở Lạc Dương, Hà Nam, người còn chưa tới nơi mà ruộng đất đã chia xong cả rồi. Hai vạn khoảnh ruộng đất, toàn bộ đều là đất đai màu mỡ. Quan địa phương Hà Nam gom góp một vạn một nghìn hai mươi tám khoảnh, Sơn Đông trích ra bốn nghìn bốn trăm tám mươi khoảnh, Hồ Quảng trích ra bốn nghìn bốn trăm tám mươi lăm khoảnh. Thế nhưng thuế ruộng thì một xu một hào cũng chẳng cần nộp lên triều đình.
Đó mới chỉ là ruộng đất của một vị vương gia. Khi Thái Tổ Chu Nguyên Chương lập quốc, số người trong hoàng tộc chưa tới sáu mươi người. Đến những năm Vạn Lịch đã lên tới con số khổng lồ tám vạn, giờ đây e rằng đã là mười vạn rồi. Mười vạn con người, ai nấy đều có ruộng đất, lại toàn là ruộng tốt, và chẳng một ai phải nộp thuế.
(ps: Trích “Từ Văn Định văn tập - Xử trí tông lộc tra hạch biên hướng nghị”, và “Hồng Vũ hoàng đế đại truyện” của Trần Ngô Đồng.)
Thử hỏi, tình cảnh này nếu không đập tan tổ chức lại, ai đến cũng chẳng ăn thua.
Câu “đập tan tổ chức lại” này Dư Lệnh không dám nói ra, nếu nói ra, Vương tú tài nhất định sẽ đem Dư Lệnh ra đập tan rồi tổ chức lại trước. Vương tú tài tuy rất hay “mắng” triều đình, nhưng ông lại yêu sâu sắc đất nước này. Ông cho rằng chẳng qua là do triều đình không trọng dụng mình mà thôi, chỉ cần ông bước chân vào Nội Các, một vai gánh vác Lưỡng Kinh nhất thập tam tỉnh, ông nhất định sẽ xoay chuyển càn khôn.
Cha hắn cứ lầm bầm kể lể nỗi gian truân của dân sinh, Dư Lệnh lặng lẽ lắng nghe.
Một trận mưa khiến cả Kinh Thành trở nên tĩnh mịch, khắp thành chỉ toàn tiếng mưa rơi. Cơn mưa này ập tới chẳng khiến một ai vui vẻ. Nhưng điều thú vị nhất trên thế gian này chính là nỗi buồn niềm vui của mỗi người chẳng hề giống nhau cũng chẳng thể thông cảm cho nhau. Trong cơn mưa lớn này quả thực có kẻ đang đắc ý phi phàm, nở mày nở mặt, chỉ cảm thấy cuộc đời cuối cùng cũng đã vén mây thấy mặt trời.
Tại một tiểu viện trong cung, một chiếc bàn nhỏ đơn sơ, trên bàn bày đầy rượu thịt.
Trong cơn mưa này, Lý Tiến Trung đang rất vui vẻ. Từ một tiểu hỏa giả, cho tới kẻ chăn ngựa, nay ở cái tuổi ngoài bốn mươi, cuối cùng y cũng đã ngoi lên được trong chốn hoàng cung này.
Lý Tiến Trung bưng chén rượu, quỳ rạp xuống đất lớn tiếng nói:
“Hài nhi bái tạ ơn dìu dắt của cha nuôi!”
Ngụy Triều vội vàng đỡ Lý Tiến Trung đứng dậy, nở nụ cười hiền hòa, hạ thấp giọng nói:
“Ối chà chà, Tiến Trung ngươi làm gì thế này, sau này ngươi và ta riêng tư cứ gọi nhau là huynh đệ, tiếng cha nuôi này chớ có gọi nữa!”
Tôn Xiêm đứng bên cạnh cũng cười nói:
“Lý huynh, sau này nếu có phát đạt thì chớ quên sự dìu dắt của Ngụy công công, cũng đừng quên ân tình của ngươi và ta đấy nhé!”
Lý Tiến Trung nâng bát rượu, khiêm tốn mà trịnh trọng đáp:
“Nhất định không dám quên ơn dìu dắt của hai vị, ơn tái tạo khắc cốt ghi tâm. Cha nuôi, sau này người vẫn mãi là cha nuôi của con!”
Ngụy Triều nghe vậy liền tỏ vẻ không vui: “Tiến Trung à, ngươi coi ta đang thử lòng ngươi đấy ư? Thế này đi, nếu ngươi không tin, ta với ngươi kết bái làm huynh đệ có được không?”
Ngụy Triều và Tôn Xiêm liếc nhìn nhau, Tôn Xiêm vội vàng tiếp lời:
“Hay lắm, đề nghị này hay lắm! Giữa lúc sấm rền vang dội, mưa lớn trút nước thế này, có trời đất chứng giám, thực là chuyện đại hỷ!”
Lý Tiến Trung thực sự hết cách. Dưới sự lôi kéo của Ngụy Triều và sự chứng kiến của Tôn Xiêm, y đành nửa đẩy nửa đưa……
Hai người hướng mặt ra màn mưa lớn bái trời đất trước, sau đó quay sang bái lạy lẫn nhau, rồi giả bộ hào sảng cười lớn ha hả.
Lý Tiến Trung lớn tuổi hơn làm huynh, Ngụy Triều nhỏ tuổi hơn làm đệ. Tôn Xiêm khom lưng đứng bên cạnh, trong nụ cười vừa có sự ngưỡng mộ, lại vừa không giấu nổi vẻ lấy lòng. Y chỉ là một tên quản sự, trong mối quan hệ rối rắm phức tạp này, y ngưỡng mộ, nhưng cũng chẳng dám đắc tội với bất kỳ ai.
Trước kia y còn có thể quát tháo sai bảo Lý Tiến Trung, nhưng giờ thì không được nữa rồi!
Thế nhưng trong lòng Tôn Xiêm hiểu rất rõ, hai người Ngụy Triều và Lý Tiến Trung tuyệt đối không hề thật lòng đối đãi với nhau. Nếu thực sự phải nói rõ nguyên do, Khách thị e rằng chính là vực sâu ngăn cách lớn nhất giữa hai người.
Ngụy Triều và Khách thị có quan hệ đối thực, Lý Tiến Trung và Khách thị cũng có quan hệ đối thực. Cả hai đều là đối thực, nhưng chẳng ai dám ép Khách thị chỉ được chọn một trong hai người bọn họ.
(ps: Đối thực mang nhiều tầng ý nghĩa, chỉ việc cung nữ và cung nữ yêu đương, cũng chỉ việc thái giám và cung nữ kết làm vợ chồng hờ, giải nghĩa bề mặt thì chỉ là ngồi ăn cơm đối diện nhau, an ủi nỗi cô đơn mà thôi. Kỳ thực cách nói này có phần che đậy, nội dung đúng như mọi người vẫn nghĩ, người xưa không dùng từ bừa bãi, đối thực giữa cung nữ với cung nữ còn gọi là ma kính.)
Bởi lẽ Khách thị là nhũ mẫu của Thái tôn. Người ta vẫn nói mẹ nhờ con mà sang quý, nhũ mẫu cũng có thể nhờ con mà sang quý, Khách thị có thể gặp mặt Vương tài nhân — mẫu thân của Hoàng trưởng tôn — bất cứ lúc nào. Ở trong cung, đó chính là chủ tử. Chủ tử muốn giết chết một tên thái giám còn dễ hơn giẫm chết một con kiến.
Cho nên, cả hai người đều ra sức nịnh bợ Khách thị, cũng đều hận không thể độc chiếm sự sủng ái của ả. Đợi đến ngày Thái tôn đăng cơ đại bảo, trở thành đại bạn của hoàng đế. Cả hai đều đang tranh sủng đấy!
Không phải cả hai đều đánh giá cao Khách thị. Phải biết rằng ở Lễ Nghi Phòng ngay cạnh Đông An Môn của hoàng thành có tới tám mươi bà vú nuôi thân thế trong sạch, gia thế rõ ràng luôn túc trực chờ sẵn. Nhưng Hoàng tôn cũng thật kỳ lạ, ngoài Khách thị ra, cậu bé chẳng nhận ai cả.
Chính điều này khiến nhiều người nhìn ra được sức nặng của Khách thị. Lần này Lý Tiến Trung có thể một bước lên trời là do chính Ngụy Triều đích thân tiến cử với lão tổ tông Vương An. Ngụy Triều kỳ thực rất không cam lòng, nhưng gã không dám từ chối Khách thị; thực chất chân sai vặt này của Lý Tiến Trung là do Khách thị sắp đặt.
Tôn Xiêm còn biết, Khách thị thực ra thích Lý Tiến Trung hơn một chút.
Trong đám thái giám ở cung từng lan truyền lời đồn, bảo rằng lưỡi của tên Lý Tiến Trung kia còn dài hơn cả lưỡi lừa…… Tôn Xiêm không tin chuyện này, nhưng y lại từng đứng trước gương thè lưỡi ra soi vô số lần. Y cảm thấy sở dĩ Lý Tiến Trung lấy được lòng Khách thị là vì Lý Tiến Trung biết nhiều trò. Hai mươi mốt tuổi mới tiến cung, ăn uống chơi bời cờ bạc thứ gì cũng kinh qua. Xét về sự từng trải, tự nhiên hơn hẳn đám thái giám lớn lên trong cung từ tấm bé.
Mưa lớn ở Kinh Thành vẫn không ngừng rơi, trên bàn rượu, ba người Lý Tiến Trung vừa ngắm mưa vừa thưởng rượu, vô cùng khoan khoái. Dưới bầu không khí tưởng chừng hòa thuận ấy, thực chất mỗi kẻ đều mang một bụng mưu tính riêng.
Lý Tiến Trung đang nghĩ sau này phải hầu hạ Hoàng tôn cho thật tốt, tạo dựng quan hệ tốt đẹp với Vương tài nhân.
Ngụy Triều đang tính toán làm sao để sau này Khách thị chỉ thuộc về riêng mình gã.
Còn Tôn Xiêm lại đang nghĩ, Lý Tiến Trung nay đã gần năm mươi tuổi, nhỡ đâu sau này Hoàng tôn thực sự có cơ hội bước lên ngôi báu…… Liệu đến lúc đó Lý Tiến Trung đã già chết rồi hay chưa?
Ba kẻ nâng chén chạm ly, miệng không ngớt tuôn ra những lời tâng bốc lẫn nhau……
Mưa mỗi lúc một nặng hạt hơn…..
Nước đọng tại một vài đoạn trên Phố Trường An ở Kinh Thành đã sâu tới năm thước, những nơi địa thế cao hơn nước cũng sâu tới một hai thước, còn ở những vùng trũng thấp, nước sâu tới cả một trượng.
Tử Cấm Thành đương nhiên chẳng hề hấn gì. Ngay từ khi mới xây dựng, hệ thống thoát nước của nó đã được các bậc thầy thợ thủ công thiết kế và tính toán đi tính toán lại vô số lần. Thế nên, ở trong cung chẳng qua chỉ là một trận mưa hơi lớn một chút mà thôi.
Nhà của Dư Lệnh thì đã ngập rồi, khoảng sân trông chẳng khác nào một cái ao. Con mèo Tú Tài đã bắt đầu phải bơi lội, Dư Lệnh vội túm lấy con vật tội nghiệp từ dưới nước vớt lên. Con mèo xui xẻo này dùng vuốt bấu chặt lấy người Dư Lệnh, nhất quyết không chịu xuống nữa. Nó sợ muốn chết rồi.
Tất cả mọi người trong nhà đều tất bật hẳn lên. Nồi niêu bát đĩa đều được huy động hết, mọi người tập trung cả ở gian sương phòng phía tây, ra sức múc nước đang tràn vào nhà hất ra ngoài. Không chỉ riêng nhà họ Dư, hàng xóm láng giềng xung quanh cũng đều bắt đầu tự cứu lấy mình.
Thế nhưng mưa lớn thế này, bất kể múc đổ đi đâu cũng chẳng ăn thua, trông cứ như đang làm một công việc vô ích. Nhưng không làm thì không được, nhìn nước mưa tràn ngược vào trong nhà, làm như vậy trong lòng cũng thấy nhẹ nhõm hơn đôi chút. Đồ đạc nhà họ Dư vốn chẳng nhiều, cũng chẳng phải thứ gì quý giá. Chỉ sợ nước ngâm hỏng mất tường nhà, tường mà hỏng thì sau này sống bên trong sẽ nơm nớp lo âu.
Dư Lệnh bắc ghế bế muội muội đặt ngồi ngay ngắn lên bàn thờ. Nhìn ra ngoài sân, Dư Lệnh luôn cảm thấy mình dường như đã bỏ sót điều gì đó. Đợi đến khi nhìn thấy chiếc ròng rọc phía trên giếng đá, Dư Lệnh bỗng giật mình tỉnh ngộ, lập tức lao vọt ra sân.
“Trần thẩm, thẩm đừng làm nữa, thẩm mau đi gánh nước đi! Nhớ kỹ, chum nước trong nhà nhất định phải đổ cho đầy, thứ nước bẩn này mà tràn vào giếng, uống vào sẽ sinh bệnh đấy!”
Dư Viên Ngoại cũng kịp phản ứng lại. Nhìn vũng nước đọng sắp tràn qua thành giếng, ông vội vàng hô lên:
“Lai Phúc nói đúng đấy! Lão Diệp, Lão Diệp, sức ông khỏe, ông đi mau, nghe lời Lai Phúc gánh đầy hết tất cả chum nước trong nhà đi!”
Dư Viên Ngoại thừa biết nước bẩn một khi đã tràn qua thành giếng thì nước giếng trong thời gian ngắn sẽ không thể uống được nữa. Nạn dịch lớn sau thiên tai chính là từ đây mà ra.
Dư Viên Ngoại vốn giàu lòng thiện. Sau khi sực nhớ ra chuyện này liền lập tức lao ra khỏi cửa nhà, đứng ngay trước cổng lớn tiếng hô hoán. Thế nhưng giữa màn mưa lớn thế này, tiếng của ông chỉ đủ cho vài hộ gia đình lân cận nghe thấy. Dư Viên Ngoại bèn lao hẳn ra ngoài, bắt đầu đi gõ cửa từng nhà một.
Ông là người tin Phật. Trước kia cầu Phật làm việc thiện là để cầu xin một mụn con trai. Còn việc ông làm hiện giờ là muốn tích chút phúc đức cho con cái, mong cho Dư Lệnh và Mẫn Mẫn bình an vô sự, không bệnh không tai.
Dư Lệnh trèo lên cây táo tàu, phóng tầm mắt nhìn ra xa, cảm thấy cả Kinh Thành đã biến thành một thành phố nước. Không biết con lợn nhà ai sổng chuồng chạy ra, đang vùng vẫy thỏa thích dưới nước, tốc độ bơi còn nhanh kinh khủng. Cũng chẳng biết con chó nhà ai, chỉ thò mỗi cái đầu to đùng trên mặt nước, ra sức quạt chân bơi.
Đúng lúc tất cả mọi người đang mải mê tự cứu mình, từ hướng hoàng thành bỗng vang lên một tiếng động trầm đục. Giọng nói chói tai của một tên nội thị xuyên thủng màn mưa lớn:
“Mau tới đây, Đông Hoa Môn sập rồi!”
(ps1: “Ông Đồng Hòa nhật ký” chép: “Nơi nước sâu ngập tới bụng ngựa”, “nơi bùn sâu gần ba thước”, “đường lớn lầy lội”; tuy là ghi chép vào thời Thanh nhưng qua đó có thể thấy được tình trạng của Kinh Thành cuối thời Minh, mặt đường Kinh Thành như vậy đến thời Càn Long còn từng được tu sửa lại.)
(ps: Sử liệu: Tháng sáu năm Vạn Lịch thứ ba mươi lăm, Kinh Sư mưa lớn liên miên không dứt, Phố Trường An nước sâu năm thước. Đường sá khắp nơi trong thành biến thành sông, người và gia súc chết không đếm xuể, tường thành sụp đổ, nhà dân hư hại hết. Hoàng Mộc Xưởng vì nước lũ lớn nên gỗ lớn bị cuốn trôi sạch. Thông Loan bị đắm mất hai mươi ba chiếc thuyền chở lương, tổn thất tám nghìn ba trăm sáu mươi ba thạch lương thực, chết đuối hai mươi sáu lính vận lương, nhà dân dọc hai bờ sông bị cuốn trôi vô số.)