“Lãnh đạo!” Vương Văn Cách đột nhiên bước lên một bước, Lý Quốc Cường và Trần Duệ lập tức chắn lại.
Lâm Xuyên lại khoát tay, ra hiệu cho họ tránh ra. Anh nhìn Vương Văn Cách: “Có gì cứ nói thẳng.”
Vương Văn Cách hít sâu một hơi, bắt đầu kể chuyện của nhà máy. Ông nói về lịch sử 40 năm của Nhà máy Đại Phong, nói về miếng cơm của hơn 3.000 công nhân, nói Giám đốc Trịnh đang chạy vạy bên ngoài, nói đội giải tỏa muốn cưỡng chế tháo dỡ, nói tiền bồi thường bị tham ô, nói họ chỉ có thể cố thủ trong nhà máy, chờ có người đến giải quyết.
Ông nói có phần lộn xộn, nhưng cảm xúc lại rất chân thật. Đến lúc kích động, nắm tay ông cũng run lên.
Lâm Xuyên lặng lẽ nghe, không ngắt lời.
Những công nhân khác cũng vây tới, người một câu kẻ một câu bổ sung. Có người nói năm xưa khi xây nhà máy mình vẫn còn là học việc, có người nói con trai cũng đang làm trong nhà máy, có người nói nếu nhà máy sụp đổ thì cả nhà chỉ còn nước hít gió Tây Bắc mà sống.
Nghe xong, Lâm Xuyên hỏi một câu: “Các ông đã phản ánh lên trên chưa?”
“Phản ánh rồi!” Vương Văn Cách nói, “Đến Cục Tín phỏng hơn chục lần, chẳng ai quan tâm. Sau đó Giám đốc Trịnh nói đi tìm ông Trần, ông Trần từng giúp chúng tôi viết thư, chuyển sang Cục Chống Tham nhũng, nhưng đến giờ vẫn chẳng có tin tức gì.”
“Ông Trần?” Trong lòng Lâm Xuyên khẽ động.
“Ông Trần Nham Thạch! Lão cách mạng!” Mắt Vương Văn Cách sáng lên, “Ông Trần đã lên tiếng giúp chúng tôi! Nếu ông ấy đến, lãnh đạo sẽ biết chúng tôi không phải vô cớ gây chuyện!”
Lâm Xuyên đang định lên tiếng thì từ xa đột nhiên xuất hiện ánh đèn xe. Một chiếc Santana đời cũ chạy tới, dừng trước cổng nhà máy. Cửa xe mở ra, một ông lão tóc bạc bước xuống, bước chân tập tễnh nhưng lưng vẫn thẳng tắp.
Mắt Vương Văn Cách sáng lên: “Ông Trần!”
Ông bỏ lại Lâm Xuyên, nhanh chân ra đón.
Lâm Xuyên đứng nguyên tại chỗ, nhìn bóng người đang dần tiến lại gần, đồng tử hơi co lại.
Trần Nham Thạch.
20 năm trước, chính ông lão này chỉ bằng một câu đã đẩy anh từ tỉnh lỵ xuống một hương trấn.
Khi đó anh vừa tốt nghiệp đại học, được phân công vào cơ quan trực thuộc tỉnh. Vì một bản báo cáo điều tra phê bình vấn đề tác phong của một số cán bộ cơ sở, anh đã đắc tội với môn sinh của Trần Nham Thạch. Trần Nham Thạch chỉ gọi một cuộc điện thoại, anh liền bị điều đến một xã nghèo cách đó 300 km.
20 năm rồi, anh vẫn nhớ rõ từng chi tiết, còn Trần Nham Thạch e rằng đã quên từ lâu — đối với một lão cách mạng như ông ta, đó chẳng qua chỉ là một lần “tùy tiện dùng quyền lực”, nhỏ nhặt không đáng kể.
Nhưng không ngờ tới chứ, tôi lại trở về rồi.
Trần Nham Thạch đi tới gần. Vương Văn Cách đỡ ông, vừa nói gì đó vừa thỉnh thoảng chỉ về phía Lâm Xuyên.
Trần Nham Thạch nheo mắt nhìn sang, quan sát mấy giây nhưng không nhận ra anh.
Ông bước tới, đánh giá Lâm Xuyên rồi hỏi: “Cậu là phó tỉnh trưởng mới tới?”
Lâm Xuyên gật đầu: “Lâm Xuyên.”
Trần Nham Thạch “ồ” một tiếng, không hỏi thêm mà đi thẳng vào vấn đề: “Cậu tới đúng lúc. Chuyện Nhà máy Đại Phong, cậu biết được bao nhiêu?”
Lâm Xuyên nhìn ông, giọng bình tĩnh: “Vừa nghe các công nhân nói qua một số chuyện.”
“Vậy cậu định xử lý thế nào?” Trần Nham Thạch hỏi, giọng điệu mang theo mấy phần đương nhiên.
Lâm Xuyên không trả lời mà hỏi ngược lại: “Ông Trần muộn thế này còn tới đây, là đặc biệt đến xem tình hình Nhà máy Đại Phong sao?”
“Tôi đến thăm công nhân.” Trần Nham Thạch nói, “Chuyện của họ tôi nhất định sẽ lo. Cậu phụ trách kinh tế, hẳn phải hiểu, miếng cơm của mấy nghìn người mà nói đập là đập thì sẽ xảy ra vấn đề lớn.”
Lâm Xuyên gật đầu, đột nhiên hỏi: “Ông Trần, ông nghỉ hưu bao nhiêu năm rồi?”
Trần Nham Thạch sửng sốt: “Hơn chục năm rồi, sao vậy?”
“Hơn chục năm.” Lâm Xuyên lặp lại một lần, “Nghỉ hưu hơn 20 năm mà vẫn còn bôn ba vì công nhân, ông Trần quả thật vất vả.”
Trần Nham Thạch cảm thấy lời này hơi kỳ lạ, nhưng không nghĩ nhiều: “Làm việc cho công nhân thì không vất vả.”
“Vậy bên Cục Chống Tham nhũng, ông Trần cũng thường xuyên tới nhỉ?”
Trần Nham Thạch cau mày: “Cậu có ý gì?”
Lâm Xuyên nhìn thẳng vào mắt ông, nói từng chữ một: “Khi còn ở Kinh Đô, tôi đã nghe nói hơn một nửa thư tố cáo gửi đến Cục Chống Tham nhũng Hán Đông đều do ông Trần cung cấp.”
“Cục Chống Tham nhũng sắp biến thành Viện Kiểm sát thứ hai của tỉnh rồi — Viện Kiểm sát của riêng một mình ông Trần.”
Sắc mặt Trần Nham Thạch thay đổi, trở nên vô cùng khó coi.
Vương Văn Cách và các công nhân nhìn nhau, không hiểu vì sao vị phó tỉnh trưởng này đột nhiên lại nhắc tới chuyện đó.
“Cậu nói vậy là có ý gì?” Giọng Trần Nham Thạch trầm xuống, “Tôi tố cáo những tên tham quan ô lại đó thì có gì không đúng?”
“Tố cáo đương nhiên là đúng.” Lâm Xuyên nói, “Nhưng ông Trần, ông có từng nghĩ xem, ông dựa vào đâu để tố cáo? Ý đồ của ông là gì?”
“Giống như lúc trước ông tố cáo Bí thư Triệu dùng điều hòa vậy sao?”
“Dựa vào việc tôi là một đảng viên! Dựa vào việc tôi là một cán bộ đã nghỉ hưu theo chế độ!” Trần Nham Thạch cao giọng.
Lâm Xuyên cười, nụ cười mang một ý vị khó nói thành lời: “Đảng viên, cán bộ nghỉ hưu. Ông còn nhớ mình đã nghỉ hưu bao nhiêu năm rồi không?”
“Hơn chục năm không còn tại chức, dựa vào đâu mà ông cho rằng mình vẫn có thể đại diện cho Đảng?”
Trần Nham Thạch nhất thời nghẹn lời.
“Khi còn trẻ, ông quả thật đã làm không ít việc.” Lâm Xuyên tiếp tục nói, “Nhưng đã lui xuống hơn chục năm, ông vẫn còn chỉ tay năm ngón, thậm chí sử dụng nguồn lực của Cục Chống Tham nhũng để giúp người này người kia khiếu kiện.”
“Ông cho rằng đó là tiếp tục cống hiến sau khi nghỉ hưu, nhưng ông có từng nghĩ rằng đây gọi là nghỉ mà không chịu thôi, là cậy già lên mặt không?”
“Cậu!” Trần Nham Thạch tức đến toàn thân run rẩy, thở hổn hển.
Vương Văn Cách sốt ruột, bước lên một bước: “Lãnh đạo, sao anh có thể nói ông Trần như vậy? Ông Trần đã giúp biết bao nhiêu người chúng tôi!”
Lâm Xuyên nhìn ông, ánh mắt bình tĩnh: “Đội trưởng Vương, tôi hỏi ông một vấn đề.”
Vương Văn Cách sững người.
“Cổ phần của Nhà máy Đại Phong, ông Trần có không?”
Vương Văn Cách há miệng, nhưng không nói gì.
Thế nhưng ánh mắt Trần Nham Thạch lại trở nên khác thường. Câu này có ý gì?
“Nói cách khác, ông Trần không có bất kỳ quan hệ lợi ích nào với Nhà máy Đại Phong, đúng không?” Lâm Xuyên nói, “Vậy tại sao ông ấy lại nhiệt tình như thế?”
“Ông Trần, ông ấy...” Vương Văn Cách muốn nói gì đó, nhưng lại không nói nên lời.
Lâm Xuyên quay sang Trần Nham Thạch, giọng vẫn bình tĩnh: “Trần Nham Thạch, ông giúp công nhân, công nhân biết ơn ông.”
“Nhưng ông có từng nghĩ rằng trong số những người ông giúp, có bao nhiêu người thật sự chịu oan ức, có bao nhiêu người mượn danh tiếng của ông để gây chuyện?”
“Ông không phải cán bộ điều tra vụ án, không có quyền điều tra, dựa vào đâu mà ông khẳng định vụ nào là án oan, đơn tố cáo nào là thật?”
Trần Nham Thạch tức đến sắc mặt trắng bệch, môi run lên: “Tôi... tôi làm cách mạng 50 năm, nhìn người không thể sai được!”
“50 năm làm cách mạng, đó là chuyện quá khứ. Trong tổ chức từ trước đến nay chưa bao giờ có hai chữ ‘công thần’!” Lâm Xuyên cười lạnh một tiếng rồi nói tiếp:
“Hán Đông hiện nay có Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật, có Viện Kiểm sát, có Cục Tín phỏng. Nếu ông thật sự phát hiện vấn đề, có thể phản ánh thông qua các kênh chính thức, chứ không phải lấy thân phận ‘lão cách mạng’ để đi khắp nơi nhúng tay, làm rối loạn trật tự.”
“Làm rối loạn trật tự?” Giọng Trần Nham Thạch run lên, “Cậu nói tôi làm rối loạn trật tự?”
“Chẳng lẽ không phải sao?” Lâm Xuyên nhìn ông, lạnh giọng nói tiếp, “Ông viết thư khắp nơi, tố cáo khắp nơi. Trong hơn 1.000 lá thư tố cáo mà Cục Chống Tham nhũng nhận được, hơn 400 lá là do ông chuyển tới.”
“Ông cho rằng mình đang chống tham nhũng, nhưng xét trên thực tế khách quan, ông đang can thiệp vào quy trình xử lý án bình thường.”
“Hay là ông vẫn không buông được quyền lực trong tay?”
Cơ thể Trần Nham Thạch lảo đảo, Vương Văn Cách vội vàng đỡ lấy ông.
Lâm Xuyên nhìn ông, trong lòng vô cùng sảng khoái. Cái đồ tiêu chuẩn kép này, để ông ta thoải mái đến tận bây giờ quả thật đã quá hời cho ông ta rồi.
