Mộ Thần Quỷ

Chương 1671 Thất Khiếu Linh Lung Tâm, Nghi Vấn Về Lòng Trung Thành

Tỷ Can, họ Tử, thị Tỷ, tên Can, là con thứ của vua Văn Đinh đời nhà Thương, em trai của Đế Ất, là chú ruột của Thương Trụ Vương, nên cũng được gọi là Vương thúc Tỷ Can. Ông là trọng thần của vương thất Ân Thương, giữ chức Thiếu sư, nhận trọng trách thác cô phò tá Đế Tân. Ông đã trải qua hai đời vua nhà Thương, truyền thuyết kể rằng ông sở hữu một "Thất khiếu linh lung tâm" (trái tim bảy ngăn), trung quân ái quốc, thỉnh mệnh cho dân, dám thẳng thắn can gián, uy tín trong dân chúng khi đó cực cao, được gọi là "Cận cổ trung thần".

Về nguyên nhân cái chết của Tỷ Can, theo mô tả trong thần thoại truyền thuyết là vì ông đốt hang cáo mà bị hồ ly tinh Tô Đát Kỷ ghi hận, cuối cùng bị Trụ Vương xử hình phạt khoét tim, hưởng thọ 64 tuổi. Sau đó vì cảm niệm lòng trung thành của ông, Khương Tử Nha trong Phong Thần Bảng cũng không quên nhân vật này, phong ông làm Văn Khúc Tinh, cai quản văn vận, để chứng minh sự tôn sùng đối với ông.

Nhưng đây chỉ là phiên bản tiểu thuyết dân gian, không phải sử thực, trong danh sách Phong Thần mà Trần Trí biết cũng không có nhân vật này. Nhưng trong chính sử lại có một đoạn mô tả về nguyên nhân cái chết của Tỷ Can.

Một ngày nọ, Tỷ Can than rằng: "Chủ có lỗi mà không can gián thì không phải trung, sợ chết mà không nói thì không phải dũng, có lỗi thì can gián, không dùng thì chết, ấy là tột cùng của lòng trung vậy." Bèn đến Trích Tinh Lâu mạnh mẽ can gián suốt ba ngày, xin quân chủ từ nay tĩnh tu sửa lỗi, không chịu rời đi. Trụ Vương đại nộ, hỏi lấy gì tự phụ. Tỷ Can đáp: "Cậy làm điều thiện, hành nhân nghĩa nên lấy đó tự phụ". Trụ Vương giận nói: "Ta nghe nói tim thánh nhân có bảy ngăn, tin là có thật chăng?" Bèn giết Tỷ Can, mổ xem tim ông, hưởng thọ 64 tuổi.

Từ đoạn sử liệu này mà xét, Tỷ Can khi đó vì một nguyên nhân không rõ nào đó mà nói Thương Trụ Vương là quân chủ vô đạo, ở trên Trích Tinh Lâu lấy cái chết can gián. Sau đó bị Trụ Vương khoét tim mà chết. Trong này không có chuyện của Cửu Vĩ Thiên Hồ, cũng không hề bị người khác mê hoặc, chỉ là chọc giận Thương Trụ Vương nên rước họa sát thân.