Sách Hành Tam Quốc

Chương 2390: Đôi tám bàn luận

Cải cách không dễ, chế độ cải cách càng khó, bởi vì nó liên quan đến lợi ích của rất nhiều người. Trong thời đại này, nó còn liên quan đến quan niệm của tầng lớp tri thức.

Tranh luận Nho-Pháp từ xưa đến nay, kết quả là Nho gia đại thắng – ít nhất là theo cách nhìn của các Nho sinh. Ngay cả Chung Diêu, Cao Nhu, những người lấy pháp lệnh làm gia truyền, cũng tự nhận là Nho sinh, tuyệt đối không tự coi mình là Pháp gia. Việc xét xử theo pháp luật thời Xuân Thu đã trở thành nhận thức chung, cách giải thích pháp luật thế nào phụ thuộc vào mục đích của người thi hành pháp luật.

Những người làm việc theo pháp luật được gọi là Pháp lại, không được thế nhân coi trọng. Thời đại này, các danh sĩ coi thường pháp lệnh là chuyện thường, chỉ hỏi có nên giết hay không, không hỏi có thể giết hay không, cho nên mới xảy ra chuyện Lý Ưng giết Trương Sóc, Sầm Tấn giết Trương Hiện.