Sách Hành Tam Quốc

Chương 912: Một đời người mới thay người cũ

Cai Hạ là một chiến trường cổ xưa, từng có một tòa thành, nay đã bỏ hoang, chỉ còn lại những tàn tích hoang tàn. Vài hộ dân sinh sống rải rác ở vùng phụ cận, dân số thưa thớt, chỉ khoảng hơn trăm gia đình. Ở đời sau, hình thức làng mạc như vậy rất phổ biến, nhưng ở thời Hán lại không phải là chủ lưu. Phần lớn dân cư thời bấy giờ tập trung trong thành hoặc ngoại ô, được quản lý theo hình thức phong tỏa, dễ dàng cho quan phủ kiểm soát.

Việc đóng quân tại Cai Hạ khiến không ít tướng lĩnh bất mãn, cho rằng không may mắn. Tôn Sách được mệnh danh là Tiểu Bá Vương, mà Bá Vương Hạng Vũ lại chính là người bị đánh bại tại Cai Hạ, phá vây chạy trốn về Giang Đông, rồi tự vẫn ở Ô Giang.

Tôn Sách không mấy để tâm. Ông cùng Quách Gia, Lỗ Túc và những người khác đến khảo sát chiến trường cổ, phân tích hình thái chiến trận lúc bấy giờ. Sử học Trung Quốc có thói quen coi trọng nhân sự mà xem nhẹ kỹ thuật, đặc biệt là chiến tranh, miêu tả rất sơ sài. Ngay cả trận chiến quyết định như Cai Hạ cũng không có nhiều mô tả chi tiết về quá trình. Đối với các tướng lĩnh chỉ huy tác chiến, việc thiếu sót nhiều chi tiết khiến họ không tránh khỏi rơi vào cảnh "đàm binh trên giấy".