Tẩu Tiến Tu Tiên

Chương 1340 Siêu lỏng, siêu dẫn và vật chất ngưng tụ (tiếp)

"Vật chất ngưng tụ" là hệ thống được tạo thành từ số lượng lớn hạt, giữa các hạt có sự tương tác mạnh mẽ. Trong tự nhiên tồn tại vô vàn loại vật chất ngưng tụ. Trạng thái rắn và lỏng là hai dạng phổ biến nhất. Ở nhiệt độ thấp, các trạng thái siêu lỏng, siêu dẫn, ngưng tụ Bose-Einstein, hay các trạng thái sắt từ, phản sắt từ trong chất môi giới từ tính, đều là vật chất ngưng tụ.

Trên Trái Đất, "Vật lý vật chất ngưng tụ" nghiên cứu kiến trúc vi mô của vật chất ngưng tụ được tạo thành từ vô số hạt vi mô, sự tương tác giữa các hạt, quy luật vận động, tính chất vật chất và ứng dụng của chúng.

Ngành vật lý vật chất ngưng tụ trên Trái Đất bắt nguồn từ vật lý chất rắn và vật lý nhiệt độ thấp của thế kỷ 19. Nó lấy vật lý chất rắn làm chủ đạo, mở rộng đối tượng nghiên cứu và nâng cao cấp độ nghiên cứu để hình thành một ngành học. Cấp độ nghiên cứu bao gồm vĩ mô, trung mô và vi mô; số chiều nghiên cứu bao gồm ba chiều, chiều thấp và chiều điểm; kiến trúc nghiên cứu bao gồm tuần hoàn, phi tuần hoàn và chuẩn tuần hoàn, hoàn chỉnh, không hoàn chỉnh và gần hoàn chỉnh; môi trường nghiên cứu từ điều kiện thông thường đến điều kiện khắc nghiệt và sự tương tác giữa nhiều điều kiện khắc nghiệt...

Chỉ có điều, vật chất ngưng tụ là một ngành học còn non trẻ. Mặc dù khái niệm ngưng tụ Bose-Einstein đã thành hình từ trước Thế chiến thứ hai, nhưng mãi đến năm 1984, ngành học này mới thực sự được thành lập một cách hoàn chỉnh. Lý thuyết trường phonon, lý thuyết siêu dẫn nhiệt độ thấp BCS, lý thuyết bán dẫn, thậm chí cả "chuyển biến Mott" biến kim loại dẫn điện thành vật liệu cách điện...

Những phát hiện này khiến các nhà khoa học bắt đầu coi trọng các vấn đề liên quan đến "tướng biến". Vật lý trạng thái rắn dần liên hệ với các nghiên cứu trong lĩnh vực vi mô, tạo thành vật lý vật chất ngưng tụ hiện tại.