Chương 34: Độc Lập Âm Nhạc
Giai điệu và ca từ ẩn sâu trong trí não chưa bao giờ bị lãng quên, một khi thức tỉnh liền tuôn trào mạnh mẽ. Thế nhưng Renly lập tức ngẩn người, bởi vì phần mềm ghi âm trên máy tính căn bản chưa thu lại được gì. Hắn đành phải tạm ngừng diễn tấu, nghiêm túc nghiên cứu cách sử dụng phần mềm.
Có lẽ hắn không cần phiền phức như vậy, cứ quay một đoạn video rồi đăng trực tiếp lên YouTube là xong, hà tất phải ở đây thu âm một bản nhạc số làm gì?
Nhưng nghĩ lại, đây là một món quà chứ không phải màn ra mắt giới giải trí, Renly đành dẹp bỏ ý định lười biếng. Hắn vừa mày mò phần mềm, vừa tìm kiếm kỹ thuật thu âm để thử lại lần nữa. Chờ đến khi phương đông hửng sáng, một bài "Cleopatra" dài hơn ba phút cuối cùng cũng hoàn thành.
Quả nhiên, thu âm là một việc vô cùng phiền toái, Renly cảm thấy lưng đau cốt mỏi, hắn cần phải nghỉ ngơi một chút.
Rời khỏi máy tính, hắn vào bếp pha một bình cà phê. Hương vị đậm đà ấy cuối cùng cũng cứu rỗi linh hồn đang buồn ngủ của Renly. Tuy nhiên, việc đã xong một nửa, bỏ dở giữa chừng không phải là lựa chọn sáng suốt. Renly biết rõ nếu bây giờ từ bỏ, e rằng sau này hắn sẽ chẳng còn hứng thú để làm lại nữa. Vì vậy, món quà này cần phải được hoàn thành trong một lần cho xong.
Rót chén cà phê thứ hai, suy nghĩ một lát, hắn vẫn không thêm đường hay sữa mà bưng ly cà phê quay lại trước máy tính, nhớ lại trang web mà Neil từng giới thiệu: Song Cast.
Vài năm trước, một nghệ sĩ muốn phát hành đơn khúc hay album là chuyện cực kỳ khó khăn. Các kênh phát hành đều nằm trong tay những công ty đĩa nhạc và phát hành lớn, chưa nói đến việc tìm kiếm tài nguyên tuyên truyền và quảng bá.
Lấy một ví dụ đơn giản nhất, Mỹ là quốc gia sống trên xe hơi, đài phát thanh trên xe có hiệu quả tuyên truyền âm nhạc cao nhất. Thế nhưng danh sách phát nhạc hàng ngày của các đài lớn đều đã được ký kết thỏa thuận, chi tiết đến mức một tuần phát 25 bài nào, tần suất ra sao đều có quy định chặt chẽ. Hơn 90% danh sách phát nhạc của các đài phát thanh đều nằm trong tay các ông lớn.
Đây cũng là nguyên nhân quan trọng khiến các nghệ sĩ độc lập gần như không có cơ hội lộ diện.
Nhưng hiện tại, nhờ vào mô hình âm nhạc trực tuyến mới, YouTube và Facebook là một kiểu, iTunes và Spotify lại là kiểu khác, nhưng cả hai đều quy về một mối: cung cấp nền tảng tự thể hiện cho nghệ sĩ độc lập. Dù tài nguyên tuyên truyền vẫn còn hạn chế, nhưng ít nhất nó đã mở ra một cánh cửa. Những ca sĩ thần tượng lội ngược dòng như Justin Bieber chính là thành quả rõ rệt của sự thay đổi mô hình âm nhạc trong thời đại mới.
Renly không am hiểu lắm về thông tin ngành nhạc, nhưng sau khi đọc thỏa thuận trên trang Song Cast, hắn lập tức cảm thấy thông suốt.
Mặc dù nghệ sĩ độc lập giờ đây có thể bỏ qua khâu công ty phát hành để đăng nhạc trực tiếp lên iTunes hay Spotify, nhưng quy trình lại rất rườm rà. Không chỉ yêu cầu khắt khe về định dạng, thời lượng, chất lượng âm thanh, mà còn có những quy định cứng nhắc về số lượng. Ví dụ như Apple quy định một ca sĩ phải có ít nhất 50 bài hát đăng ký tên mình mới được tải lên iTunes. Những hạn chế này đã khiến vô số nghệ sĩ độc lập nản lòng.
Chưa kể, iTunes cũng là một tập đoàn lớn với những điều khoản pháp lý rắc rối đủ để khiến người ta đau đầu. Dù không học luật, Renly cũng biết khi cá nhân độc lập đối đầu với tập đoàn lớn, không gian sinh tồn gần như bằng không. Lợi ích của họ bị ép xuống mức tối thiểu, chưa kể những điều khoản ẩn trong hợp đồng còn bóc lột thêm nữa. Tất nhiên, ưu điểm là họ là công ty lớn nên mọi thứ đều minh bạch, không có chiêu trò mờ ám.
Trong hoàn cảnh đó, Song Cast cung cấp cho nghệ sĩ độc lập một nền tảng khác, hay chính xác hơn là một cơ hội.
Với phần lớn nghệ sĩ độc lập, họ có thể chỉ muốn thử sức xem âm nhạc của mình có thành công hay không, hoặc đơn giản là tìm một nền tảng để tiêu thụ sản phẩm, từ đó thu hút sự chú ý của các công ty âm nhạc.
Trong thời đại internet, những phương thức tiếp thị truyền thống như gửi băng demo cho công ty đĩa nhạc, diễn lót cho ca sĩ nổi tiếng hay tham gia "American Idol" đã không còn hiệu quả như trước. Thay vào đó là video YouTube hay nhạc số trên iTunes.
Tất nhiên, so với video miễn phí trên YouTube, việc bán nhạc trực tiếp để kiếm thu nhập vẫn hấp dẫn hơn nhiều.
Song Cast chính là trang web ra đời theo xu thế đó.
Thực chất đây là một nhà phân phối âm nhạc trực tuyến, tương tự như các công ty phát hành truyền thống. Nghệ sĩ độc lập tải nhạc lên trang web, sau đó hệ thống sẽ xử lý các công việc như định dạng văn bản, thiết kế ảnh bìa và phát hành đến tất cả các kênh bán nhạc lớn như Amazon, iTunes, Spotify. Chỉ cần tải lên một lần là xong.
Không chỉ vậy, Song Cast còn là một nền tảng trưng bày quan trọng. Nhiều nhà sản xuất danh tiếng hay các công ty đĩa nhạc thường xuyên tìm kiếm tài năng mới tại đây. Dù bước sang thế kỷ 21, ngành công nghiệp âm nhạc sa sút rõ rệt, nhưng nhu cầu tìm kiếm tân binh chưa bao giờ giảm bớt.
Song Cast không phải đơn vị duy nhất cung cấp dịch vụ này, nhưng hiện tại nó là một trong những công ty vận hành chuyên nghiệp và thành công nhất.
Điều này thực sự giúp Renly tiết kiệm được rất nhiều thủ tục rườm rà. Chẳng trách trước đó Neil nói rằng bây giờ mọi chuyện đều đã trở nên đơn giản.
Lập tài khoản, tải nhạc, viết tên bài hát và mô tả... Sau đó, Renly phát hiện ra mình còn phải tải lên ảnh bìa đơn khúc. Điều này đồng nghĩa với việc hắn phải tự thiết kế một tấm ảnh, khiến Renly cảm thấy vô cùng phiền phức.
Hắn ngả người ra giường, tấm chăn mềm mại khiến cơn buồn ngủ lại ập đến. Renly suýt chút nữa đã bỏ cuộc. Quả nhiên hắn chỉ hợp với việc cuộn tròn trong chăn ngủ nướng, còn việc thu âm, thiết kế bìa, tải nhạc thật quá rắc rối. Hắn thà dành 5 tiếng đồng hồ để quan sát buổi tập kịch Broadway còn hơn ngồi trước máy tính loay hoay với việc ghi âm.
Thở hắt ra một hơi dài, Renly tự nhủ: Đây chỉ là việc làm một lần duy nhất, là một món quà đặc biệt, vì vậy tốt nhất nên cắn răng hoàn thành cho xong.
Dù không phải người trọng sinh, Renly cũng hiểu rõ ngành công nghiệp âm nhạc hiện đại đang đình trệ trên phạm vi toàn cầu. Không nói đến những năm 70, 80 hoàng kim, ngay cả thập niên 90 khi thương mại hóa hoàn thiện nhất, thị trường âm nhạc vẫn trăm hoa đua nở. Nhưng bây giờ, không chỉ doanh số album sụt giảm thê thảm — quán quân doanh số năm nay thậm chí không bằng top 10 của mười năm trước — mà toàn bộ thị trường đã chuyển từ thời đại album sang thời đại đơn khúc. Hơn nữa, chất lượng âm nhạc cũng đi xuống rõ rệt.
Đã từng có thời kỳ Jazz, Blues, Soul, Pop, Rock n' Roll, Rap, Country, Folk... đủ loại âm nhạc khiến người ta lóa mắt. Mỗi thời đại đều có một dòng nhạc trỗi dậy mạnh mẽ, như Folk những năm 60, Rock n' Roll những năm 70, Disco những năm 80. Bên cạnh đó, các dòng nhạc khác vẫn phát triển rực rỡ, giúp thính giả luôn tìm thấy phong cách riêng của mình.
Nhưng hiện tại, con đường của ngành âm nhạc ngày càng hẹp lại, hoàn toàn biến thành sân chơi của Pop và Rap. Các dòng nhạc khác gần như không còn không gian sinh tồn, và Folk cũng không ngoại lệ.
Vào những năm 60, Folk từng vang dội toàn cầu, thậm chí đủ sức thay đổi chính trị và văn hóa. Những ca sĩ Folk như Bob Dylan, David Bowie, Joan Baez đã dấy lên phong trào dân quyền, dùng âm nhạc để thay đổi tiến trình lịch sử và thế giới.
Năm 2016, Bob Dylan nhận giải Nobel Văn học, đánh thức sự tò mò của mọi người đối với dòng nhạc Folk. Nhưng thực tế, trong suốt 20, 30 năm qua, không gian của Folk đã bị nén đến mức cực hạn. Dù không bị đào thải hoàn toàn như Disco, nhưng nó cũng chẳng khá khẩm hơn là bao. Trên các bảng xếp hạng Billboard, ngay cả trong top 50 cũng hiếm khi thấy bóng dáng của Folk, chứ đừng nói đến top 10.
Là một người trọng sinh, Renly biết tương lai sẽ là thời đại của EDM, tình cảnh của Folk không những không cải thiện mà còn trượt dài xuống vực thẳm.
Vì vậy, việc thu âm "Cleopatra" lúc này thuần túy là một món quà dành tặng Stanley. Pioneer Village có thể tồn tại ở mảnh đất Manhattan đắt đỏ, được cả Woody Allen lẫn tạp chí "The New Yorker" sùng bái, chính là nhờ sự chân thành và kiên trì của Stanley. Với Jazz, Rock n' Roll, Folk hay Bluegrass — những dòng nhạc gần như mất đi thổ nhưỡng để sống — Stanley đã dùng tâm huyết cả đời để giữ lại một chút huyết mạch cuối cùng.
Renly không nghĩ rằng mình sẽ có lần thứ hai làm việc này. Đây chính là hiện trạng của âm nhạc độc lập: tàn khốc và lạnh lùng, nhưng đó là sự thật.
Nghĩ đến đây, Renly ngồi thẳng dậy, nghiêm túc tìm kiếm trong album ảnh trên máy tính. Cuối cùng, hắn chọn được một tấm ảnh đặc biệt: cửa chính của Pioneer Village. Cánh cửa cổ kính đến mức hơi cũ kỹ, khiêm nhường và tĩnh lặng dưới ánh nắng chiều thưa thớt, mang một vẻ mộc mạc, thanh tịnh và đậm màu sắc lịch sử.
Bên phải tủ kính, hắn chèn dòng chữ "Cleopatra", bên trái là chữ ký "Renly Hall". Không cần quá nổi bật, mọi thứ trông như thể vốn dĩ đã là một phần của khung cửa ấy.
Như vậy, ảnh bìa đơn khúc đã hoàn thành.
Quay lại Song Cast, sau khi bổ sung đầy đủ thông tin, Renly nhấn nút tải lên. Nhìn thanh tiến độ đạt mức 100%, hắn tắt máy tính rồi lăn ra giường, cuối cùng cũng có thể nghỉ ngơi.
