Giữa tháng 12, văn phòng Chính quyền hương Thanh Bình chất đầy báo biểu của các thôn.
Chu Đức Toàn ôm một chồng sổ sách từ Trạm Kỹ thuật Nông nghiệp Hương Thanh Bình đi ra, tay áo bông đã mòn đến bóng loáng, miệng phả ra từng làn hơi trắng. Sau lưng ông là hai thanh niên, mỗi người ôm một chồng, cằm tì lên cuốn sổ trên cùng, bước chân gần như chạy lon ton.
"Hương trưởng Dương!"
Chu Đức Toàn đẩy cửa bước vào, đặt chồng sổ xuống bàn, bụi bay lơ lửng trong luồng sáng lọt qua khe cửa sổ.
"Số liệu quý IV của cả chín thôn hành chính trong hương đã đầy đủ rồi."
Dương Phàm ngẩng đầu khỏi bản ghi chép quản lý vườn trà. Trên bàn đang mở cuốn sổ Cảnh Nham mang tới, chi chít thời gian bón phân, thời điểm cắt tỉa và tình hình sâu bệnh. Anh xoa xoa thái dương, nhận bảng tổng hợp Lão Chu đưa sang.
Trang đầu tiên là dự tính GDP toàn hương.
Cả năm ngoái, GDP của Hương Thanh Bình là 3,03 triệu.
Ba quý đầu năm nay đã đạt 19,4 triệu.
"Số liệu tháng 12 vẫn chưa ra hết, nhưng chỉ riêng tiền hàng đặc sản núi rừng xuất đi và khoản thanh toán cuối của táo, quý IV ít nhất còn có thể đóng góp thêm 3 triệu."
Chu Đức Toàn chọc ngón tay lên tờ giấy, trong kẽ móng vẫn còn dính bùn.
"Dự tính cả năm — ít nhất 22 triệu."
Tăng hơn sáu lần.
Trang thứ hai là thu nhập ròng bình quân đầu người.
Năm ngoái, bình quân toàn hương chưa đến 200.
Năm nay, các hộ áp dụng kỹ thuật bọc túi cho táo bình quân tăng thu nhập khoảng bốn lần, giá thu mua đặc sản núi rừng tăng lên gấp tám, vườn trà tuy vẫn chưa cho sản lượng, nhưng tiền bồi thường thu hồi đất của Hằng Thông đã được phát xuống các thôn.
Giọng Chu Đức Toàn hơi run:
"Hương trưởng Dương, tính đến cuối tháng 11, thu nhập ròng bình quân đầu người toàn hương đã vượt 1.500. Đợi khoản tiền còn lại của đặc sản núi rừng tháng 12 thanh toán xong — 1.600, chắc chắn đạt được."
Dương Phàm đặt bảng xuống.
Ngoài cửa sổ có người kéo giọng hét lớn:
"Lão Vương! Tiền hạt óc chó nhà ông về rồi, ra hợp tác xã tín dụng lĩnh đi!"
Giọng Vương Đại Sơn từ đầu kia sân vang lên như nổ:
"Về rồi à? Bao nhiêu?"
"Ông tự đi mà xem! Trước cửa hợp tác xã tín dụng đang xếp hàng kia kìa!"
Tiếng bước chân lộp bộp nhanh chóng xa dần.
Chu Đức Toàn xoa xoa tay, lại móc từ trong ngực ra một tờ giấy.
"Còn cái này nữa — số dư tiền gửi của toàn hương. Năm ngoái tổng tiền gửi cả hương chưa đến 900 nghìn. Năm nay, chỉ riêng hợp tác xã tín dụng, số dư cuối tháng 10 đã vượt 2 triệu."
Dương Phàm nhận tờ giấy, không nói gì.
Chu Đức Toàn đứng bên cạnh, sống mũi bỗng cay cay.
Ông làm công tác khuyến nông suốt 20 năm, chưa từng nhìn thấy những con số như thế này. Trước đây khi báo số liệu, đều cố kê thấp xuống — sợ cấp trên không tin, cũng sợ năm sau lại giao chỉ tiêu cao hơn.
Năm nay là lần đầu tiên, con số lớn đến mức chính ông cũng không dám tin.
"Hương trưởng Dương, cậu nói xem... số tiền này thật sự đều là của dân Thanh Bình chúng ta sao?"
Dương Phàm gấp tờ giấy lại, đè dưới cuốn sổ tay.
"Là của họ. Năm sau còn nhiều hơn nữa!"
——————
Cùng lúc đó, cuộc họp Ban Thường vụ Huyện ủy An Dương đã kéo dài tròn ba tiếng.
Trong phòng họp khói thuốc lượn lờ, một dãy cốc tráng men đặt trên bàn, vụn trà nổi trên mặt nước. Bí thư Huyện ủy Vũ Ái Quốc ngồi ở một đầu bàn, bên tay là báo biểu ba quý đầu năm của Hương Thanh Bình, trong gạt tàn có bảy tám mẩu thuốc lá.
Trưởng ban Tổ chức Triệu Đông Thăng đang đọc danh sách nhân sự dự kiến bổ nhiệm.
"Bí thư Đảng ủy Hương Thanh Bình, Ngô Hưởng, nguyên Phó trưởng Phòng Tổng hợp thuộc Ủy ban Kế hoạch thành phố."
"Phó Bí thư Đảng ủy, Hương trưởng Hương Thanh Bình, Dương Phàm, nguyên Ủy viên Đảng ủy, Phó hương trưởng Hương Thanh Bình."
Đọc đến Dương Phàm, Triệu Đông Thăng dừng lại một chút, ngẩng mắt nhìn quanh một vòng rồi tiếp tục đọc.
"Ủy viên Tổ chức Hương Thanh Bình, Tôn Hiểu Hồng, nguyên Ủy viên Tuyên truyền Hương Thanh Bình."
"Ủy viên Tuyên truyền Hương Thanh Bình, Chu Đức Toàn, nguyên Trạm trưởng Trạm Kỹ thuật Nông nghiệp Hương Thanh Bình."
"Ủy viên Đảng ủy, Phó hương trưởng Hương Thanh Bình, Triệu Đại Dũng, nguyên Trưởng ban Vũ trang Hương Thanh Bình."
Đọc xong, Triệu Đông Thăng đặt danh sách xuống.
Phòng họp im lặng ba giây.
Phó Bí thư Lý Niệm là người lên tiếng trước.
"Tôi nói hai câu."
Ông dụi tắt điếu thuốc, ngón tay gõ nhẹ lên mặt bàn.
"Danh sách này, những người khác đều không có vấn đề gì. Lý Trường An sang An Dương Trấn, Chu Quốc Đống sang Vương Gia Bình — đều là điều chỉnh bình thường, người cần đề bạt thì đề bạt, người cần điều ngang thì điều ngang."
Ông dừng lại một chút.
"Nhưng đối với việc sắp xếp Dương Phàm, tôi có ý kiến khác."
Vũ Ái Quốc không nói gì, nâng cốc tráng men lên thổi nhẹ.
Lý Niệm tiếp tục:
"Đồng chí Dương Phàm này, năng lực không có gì phải bàn. Bọc túi cho táo, xây dựng thương hiệu đặc sản núi rừng, khoản đầu tư 60 triệu của Hằng Thông — bất kỳ thành tích nào mang ra cũng đều là thành tích cứng. Tôi, Lý Niệm, phục."
Ông chuyển giọng.
"Nhưng cậu ấy đến Thanh Bình mới hơn một năm. Tháng 7 năm ngoái báo danh nhận nhiệm vụ, bây giờ là tháng 12, tính hết mức cũng chỉ 17 tháng. Từ Phó hương trưởng trực tiếp đề bạt lên Hương trưởng, có phải quá nhanh không?"
Trưởng ban Tổ chức Triệu Đông Thăng lật hồ sơ, tiếp lời.
"Bí thư Lý nói có lý. Theo quy định tuyển chọn và bổ nhiệm cán bộ, từ cấp phó khoa lên chính khoa, thời gian giữ chức thông thường không được dưới hai năm. Dương Phàm giữ cấp phó khoa được một năm sáu tháng, đúng là chưa đủ."
Ông khép hồ sơ lại.
"Đương nhiên, quy định cũng nói cán bộ đặc biệt xuất sắc có thể được phá lệ. Nhưng phá lệ thì phải có lý do để phá lệ, phải chịu được sự xem xét kỹ lưỡng."
Ủy viên Ban Thường vụ Huyện ủy, Phó huyện trưởng phụ trách nông nghiệp Chu Kiến Hoa dựa vào lưng ghế, ngón tay xoay chiếc bật lửa.
"Tôi nói hai câu."
Vũ Ái Quốc hơi hất cằm.
"Thành tích của Dương Phàm, tôi công nhận. Số liệu năm nay của Hương Thanh Bình, mọi người đều đã thấy — GDP tăng hơn sáu lần, thu nhập bình quân từ 200 lên 1.600, số dư tiền gửi từ 900 nghìn lên 4 triệu. Hằng Thông đầu tư 60 triệu, sang đầu xuân năm sau vườn trà sẽ có thể cho lứa trà đầu tiên."
Chu Kiến Hoa đặt bật lửa xuống.
"Nhưng thành tích là thành tích, quy củ là quy củ. Kiến nghị của tôi là trước tiên để cậu ấy làm Phó Bí thư, chờ độ một năm nửa năm rồi hãy đề bạt lên Hương trưởng. Như vậy vừa khẳng định thành tích, vừa không đến mức khiến người ta bàn ra tán vào."
Trong phòng họp có người gật đầu.
Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật huyện Hàn Chí dựa vào lưng ghế, ngón tay gõ hai cái lên đầu gối.
"Tôi cũng nói một câu."
Ánh mắt mọi người đều chuyển sang.
Hàn Chí bình thường không thích nói nhiều, nhưng hễ mở miệng là đánh trúng chỗ then chốt.
"Đồng chí Dương Phàm này, tôi đã cho người tìm hiểu từ bên ngoài. Hơn một năm ở Thanh Bình, số tiền qua tay cậu ấy không ít — tiền hàng đặc sản núi rừng, tiền bồi thường thu hồi đất của Hằng Thông, vật tư dùng cho việc lấy công thay cứu trợ để sửa đường. Mỗi khoản đều có sổ sách, mỗi khoản đều chịu được kiểm tra."
Ông dừng một chút.
"Không chỉ bản thân không tham, mà còn giám sát rất chặt. Khi Hằng Thông thu hồi đất, có người muốn giở trò với tiền bồi thường, bị cậu ấy chặn ngay tại chỗ."
Hàn Chí nâng cốc tráng men lên, không uống, lại đặt xuống.
"Cán bộ như vậy, dùng mới yên tâm."
Huyện trưởng Lý Kiến Dân từ đầu đến giờ vẫn không nói gì.
Vũ Ái Quốc nhìn ông một cái.
"Lão Lý, ông nói xem."
Lý Kiến Dân châm thuốc, hút một hơi.
"Chuyện của Dương Phàm, tôi đã suy nghĩ mấy ngày rồi."
Ông phủi tàn thuốc.
"Nói thật, ban đầu tôi cũng cảm thấy quá nhanh. 18 tháng, từ Phó hương trưởng lên Hương trưởng, còn chưa trải qua vị trí Phó Bí thư, ai nhìn vào cũng thấy giống như ngồi tên lửa."
Ông dừng một chút.
"Nhưng sau đó tôi nghĩ đến một vấn đề — Huyện An Dương chúng ta đã bao nhiêu năm rồi chưa xuất hiện một cán bộ như vậy?"
Trong phòng họp không ai tiếp lời.
Lý Kiến Dân tiếp tục:
"Thanh Bình trước đây là nơi thế nào, những người có mặt ở đây đều rõ. Hương nghèo nhất toàn huyện, chín năm chạy mất tám cán bộ sinh viên. Đường không thông, điện không ổn định, thu nhập bình quân chưa đến 200, ai tới đó cũng đau đầu."
Giọng ông cao lên một chút.
"Dương Phàm đến đó hơn một năm, đã lật ngược cả Thanh Bình. Táo bán được, đặc sản núi rừng bán được, khoản đầu tư 60 triệu đã được triển khai, đường cũng bắt đầu sửa. Trong túi người dân đã có tiền, tiền gửi ở hợp tác xã tín dụng tăng gấp bốn lần."
Lý Kiến Dân dụi tắt điếu thuốc.
"Một cán bộ như vậy, nếu chúng ta vẫn cứ từng bước một chờ đủ thâm niên, bắt cậu ấy ngồi ở vị trí Phó Bí thư thêm độ một năm nửa năm nữa — các vị nói xem, có khiến người ta nguội lòng hay không?"
Lý Niệm hé miệng, nhưng không nói gì.
Chu Kiến Hoa cúi đầu, xoay chiếc bật lửa trong tay.
Vũ Ái Quốc đặt mạnh cốc tráng men xuống bàn. Tiếng không lớn, nhưng tất cả mọi người đều im lặng.
"Lão Lý nói đúng."
Ông đứng dậy, cầm báo biểu của Hương Thanh Bình lên, giũ giũ.
"Bộ số liệu này, tôi đã xem không dưới mười lần. Mỗi lần xem, tôi đều nghĩ đến một vấn đề — chức Hương trưởng này của Dương Phàm là chúng ta cho không cậu ấy, hay là do chính cậu ấy tự giành lấy?"
Không ai lên tiếng.
"Là chính cậu ấy tự giành lấy!"
Vũ Ái Quốc đập báo biểu xuống bàn.
"Ba cây thí điểm, cậu ấy tự bỏ tiền mua túi giấy. Phổ biến ra toàn hương, cậu ấy đạp xe chạy khắp chín thôn. Đặc sản núi rừng không bán được, cậu ấy dẫn người lên Ninh Châu Thành dùng loa rao bán. Hằng Thông đến khảo sát, phương án cậu ấy viết khiến Triệu Văn Đông đầu tư thêm 30 triệu."
Giọng ông không cao, nhưng từng chữ đều như nện xuống mặt bàn.
"Có công tất phải thưởng! Đây là quy tắc dùng người của Huyện An Dương chúng ta! Dương Phàm có công lao lớn như vậy mà còn không phá lệ đề bạt, thì làm sao thể hiện được quyết tâm một lòng phát triển của huyện?"
Vũ Ái Quốc quét mắt nhìn một vòng.
"Cậu ấy là người đầu tiên! Nếu có người thứ hai cũng làm ra thành tích như cậu ấy, tôi vẫn dám phá lệ đề bạt!"
Phòng họp im lặng ba giây.
Sau đó Mã Trạch Dân giơ tay.
"Tôi đồng ý."
Tiếp đó, sau một hồi suy nghĩ, mọi người lần lượt giơ tay biểu thị tán thành.
Khi tan họp, Lý Niệm đi cuối cùng.
Vũ Ái Quốc gọi ông lại.
"Lão Lý."
Lý Niệm quay người.
Vũ Ái Quốc đưa cho ông một điếu thuốc.
"Ý kiến hôm nay ông nêu ra là đúng. Theo quy định, Dương Phàm quả thật chưa đủ thâm niên."
Lý Niệm nhận điếu thuốc, xoay xoay trong tay.
"Nhưng quy định là chết, con người là sống."
Vũ Ái Quốc châm thuốc, hút một hơi.
"Huyện An Dương chúng ta nghèo bao nhiêu năm nay, khó khăn lắm mới xuất hiện một người có thể làm được việc. Nếu chỉ vì hai chữ ‘thâm niên’ mà đè người ta xuống, sau này còn ai dám làm việc nữa?"
"Tôi chính là muốn thông qua lần phá lệ đề bạt này để nói cho tất cả cán bộ Huyện An Dương biết: anh có năng lực thì phải thể hiện ra. Tôi, Bí thư Huyện ủy này, sẽ là người đầu tiên đề bạt anh!"
Lý Niệm im lặng một lúc rồi châm thuốc.
"Bí thư Vũ, tôi hiểu."
Ông hút một hơi.
"Tôi chỉ cảm thấy, một khi mở tiền lệ này, sau này e rằng khó thu lại."
"Không thu lại được mới đúng."
Vũ Ái Quốc nhìn ông.
"Tôi chỉ sợ siết quá chặt, bóp chết hết những người có thể làm được việc."
Lý Niệm không nói thêm, gật đầu rồi xoay người rời đi.
Ngoài hành lang, Triệu Đông Thăng kẹp túi hồ sơ đi theo sau Ngô Ái Quốc.
"Trưởng ban Triệu, Ngô Hưởng từ thành phố xuống, ông có rõ lai lịch không?"
Vũ Ái Quốc dừng bước một chút.
"Thành phố trực tiếp chỉ định người này, nghe nói là cháu trai của Thị trưởng Ngô."
Triệu Đông Thăng nhíu mày.
"Phó thị trưởng Ngô Xuân Lâm?"
Ngô Ái Quốc nhíu mày, khẽ thở dài rồi lắc đầu.
"Rừng lớn rồi, loại chim nào cũng bay tới!"
Triệu Đông Thăng không dám tiếp lời, chỉ cúi đầu lẽo đẽo theo sau.
