Sáng sớm mùng Ba Tết, trời còn chưa sáng, Dương Phàm đã ăn một bữa sủi cảo cùng cha mẹ.
Dương Đức Quý ngồi xổm trước cửa hút thuốc sợi, mẹ hắn thì nhét vào túi ba quả trứng luộc, một túi bánh xoắn chiên và hai chai giấm hồng nhà tự ủ. Chiếc túi căng phồng đến mức khóa kéo cũng không kéo nổi.
“Mẹ, đừng nhét nữa, dọc đường có phải không mua được đâu!”
Dương Phàm xuất phát từ Dương Gia Dục, đi máy kéo ra thị trấn, đổi sang xe buýt nhỏ đến huyện, rồi lại bắt xe đường dài chạy về Kinh Châu. Dọc đường đổi xe bốn lượt, đến Kinh Châu thì đã là buổi chiều.
Hắn mua ít quýt và sữa ở quầy hoa quả trước cổng trường.
Chủ quầy giúp hắn dùng dây buộc lại, nhét vào tay hắn rồi hỏi: “Chàng trai, đi thăm họ hàng à?”
Dương Phàm cười cười, không đáp, xách đồ đi vào Đại học Hán Đông.
Trong khuôn viên trường chẳng có mấy người, trống trải vắng vẻ. Dương Phàm đi thẳng tới khu nhà tập thể.
Đầu tiên hắn đến nhà hiệu trưởng Vương Kiến Dân, trò chuyện nửa tiếng.
Vương Kiến Dân hỏi kế hoạch mở rộng diện tích trồng trà ở Hương Thanh Bình năm nay, lại hỏi tình hình hợp tác xã. Dương Phàm lần lượt trả lời, Vương Kiến Dân gật đầu, không nói thêm gì nhiều.
Sau đó hắn rẽ sang nhà Tống Hoài Viễn. Tống Hoài Viễn đang cúi trên bàn xem tài liệu, kính lão gác trên sống mũi, trên bàn mở một cuốn “Chí Giống Cây Trà Trung Quốc”.
Thấy Dương Phàm xách đồ bước vào, ông tháo kính xuống, chỉ vào hắn.
“Loại trà lon nhỏ của cậu, năm nay để cho tôi hai cân. Lô năm ngoái tôi gửi cho một người bạn cũ ở Đại học Nông nghiệp Hán Giang, ông ấy còn gọi điện hỏi tôi có nữa không.”
“Có ạ. Năm nay lứa búp đầu tiên cháu để cho thầy ba cân.”
Tống Hoài Viễn hài lòng. Dương Phàm lại lên tiếng: “Giáo sư Tống, còn một chuyện cháu muốn nhờ thầy.”
“Nói đi.”
“Quê cháu ở bên Thành phố Nham Đài, trên núi có một mảnh rừng óc chó già rộng khoảng 70-80 mẫu. Giống cũng khá, chỉ là không có người chăm sóc kỹ. Cháu muốn nhờ thầy cử vài nghiên cứu sinh có kinh nghiệm, chờ khai giảng thì sang đó xem thử, nghĩ cách chăm cho số cây óc chó này phát triển tốt hơn.”
Tống Hoài Viễn nhìn hắn chằm chằm hai giây.
“Thằng nhóc cậu, chức không lớn mà yêu cầu thì lắm thật!”
“Hì hì...”
“Được, khai giảng tôi cử hai người qua.”
Dương Phàm cáo từ, sau đó lại đến chỗ Lý Thụ Thanh và Chu Thế Bình.
Lý Thụ Thanh đang viết luận văn, tài liệu trên bàn chất cao đến nửa người. Ông nói với Dương Phàm vài câu về số liệu phổ biến kỹ thuật bao quả táo rồi đuổi hắn ra ngoài.
Chu Thế Bình thì giữ hắn lại nói chuyện nửa tiếng về mô hình lý luận của hợp tác xã. Cuối cùng còn nhét cho hắn một cuốn “Nghiên cứu Kinh tế Nông nghiệp” mới xuất bản, nói bên trong có một bài phân tích trường hợp về hiệp hội nông nghiệp Nhật Bản, bảo hắn về xem.
Rời khỏi nhà Chu Thế Bình, trời đã nhá nhem tối. Dương Phàm nhìn đồng hồ, xách thùng sữa cuối cùng đi về phía nhà Tô Hoài Sơn.
Tô Hoài Sơn ở tầng ba khu nhà tập thể. Dương Phàm gõ cửa, cửa vừa mở, Tô Hoài Sơn đang đeo tạp dề, tay cầm xẻng nấu ăn, vừa thấy hắn đã nói ngay:
“Thằng nhóc cậu đúng là căn đúng giờ cơm mà tới!”
Dương Phàm cười hì hì, đặt sữa cạnh cửa: “Thầy, lần trước chẳng phải em đã nói rồi sao, Tết sẽ tới ăn chực một bữa.”
Tô Hoài Sơn dùng xẻng chỉ chỉ hắn rồi nghiêng người nhường lối: “Cũng chỉ có cậu thôi, ỷ mình còn trẻ, mặt dày. Mấy sư huynh của cậu, có ai ngày Tết chạy tới nhà tôi ăn chực chưa?”
Dương Phàm thay giày đi vào. Nhà Tô Hoài Sơn không lớn, trong phòng khách đặt một chiếc bàn tròn.
Trên bàn đã có ba bốn món: sườn chua ngọt, thịt muối xào ngồng tỏi, dưa chuột trộn nguội và lạc rang. Trong bếp còn đang hầm canh, phát ra tiếng sôi ùng ục.
“Đừng đứng đực ra đó, lấy đũa lấy bát đi.”
Dương Phàm nhanh nhẹn đi lấy bát đũa rồi bày ra.
Tô Hoài Sơn bưng một bát lớn cá nấu cải chua ra, đặt chính giữa bàn, tháo tạp dề rồi ngồi xuống.
“Nếm thử đi. Cô nhà về bên ngoại rồi, hôm nay chỉ có hai thầy trò mình.”
Dương Phàm gắp một miếng cá, nhai hai cái.
“Thế nào?”
“Ngon hơn nhà ăn Đại học Hán Đông nhiều.”
Tô Hoài Sơn cười ha hả, nâng chén rượu lên: “Nhà ăn toàn nấu nồi lớn, sao mà so được. Nào, làm một chén.”
Hai người cụng chén.
Tô Hoài Sơn đặt chén xuống, gắp một hạt lạc.
“Tháng Năm tỉnh có một đợt bình chọn ‘Nhất Hương Nhất Phẩm’! Những năm trước mỗi năm chỉ có hai ba suất, đều bị những nơi phát triển khá như Kinh Châu và Lữ Châu ôm hết. Hương Thanh Bình của các cậu năm nay cũng có thể đăng ký một suất.”
Đũa của Dương Phàm khựng lại.
“Văn bản năm nay còn chưa ban hành, nhưng tài liệu có thể chuẩn bị trước rồi. Loại trà lon nhỏ của các cậu, cộng thêm mô hình hợp tác xã, rồi thêm khoản đầu tư của Hằng Thông... Ba thứ này đặt chung một chỗ, xét trên toàn tỉnh cũng là độc nhất.”
“Thầy, đợt bình chọn này...”
“Do Ủy ban Nông nghiệp tỉnh và Ủy ban Kinh tế và Thương mại tỉnh phối hợp tổ chức. Bình chọn được thì sẽ có nguồn vốn hỗ trợ đi kèm, còn có ưu đãi về chính sách.” Tô Hoài Sơn nhìn hắn. “Mấu chốt là phải làm tài liệu thật chắc chắn. Tôi sẽ bảo Thế Bình giúp các cậu kiểm tra.”
Yết hầu Dương Phàm khẽ động.
“Cảm ơn thầy.”
“Đừng cảm ơn. Cậu làm được việc, đó mới là lời cảm ơn lớn nhất.”
Dương Phàm nâng chén lên cụng một cái rồi ngửa đầu uống cạn.
Ăn được một lúc, động tác gắp thức ăn của Dương Phàm chậm lại. Hắn dường như muốn hỏi điều gì đó, nhưng lại hơi do dự. Tô Hoài Sơn liếc một cái đã nhìn ra sự giằng co của hắn.
“Còn chuyện gì?”
Dương Phàm há miệng rồi lại ngậm lại. Tô Hoài Sơn nâng chén rượu lên nhưng không uống, cứ thế nhìn hắn.
“Muốn nói thì nói. Từ bao giờ thằng nhóc cậu cũng học được thói ấp a ấp úng vậy?”
“Thầy, em muốn hỏi chuyện của Kỳ Đồng Vĩ.”
Tô Hoài Sơn đặt chén rượu xuống.
“Em nghe nói cậu ấy làm ở Văn phòng Tư pháp Nham Đài Sơn cũng khá tốt, nhưng chuyện này... phía cô Lương Lộ, phía nhà trường...”
Tô Hoài Sơn không nói, chờ hắn nói tiếp.
“Cậu ấy là nghiên cứu sinh, đến giờ ngay cả cấp phó khoa cũng chưa được bố trí, chỉ có một biên chế khoa viên...”
“Cậu ta bị ai uy hiếp à?”
Dương Phàm sững người.
“Uy hiếp? Không có.”
“Vậy cậu ta bị chèn ép à?”
Dương Phàm há miệng.
Chèn ép?
Lương Quần Phong một cước đá Kỳ Đồng Vĩ đến Nham Đài Sơn, lại giữ chặt biên chế không chịu giải quyết, như vậy có tính là chèn ép không?
“Ở Văn phòng Tư pháp thì tính là bị chèn ép?” Tô Hoài Sơn nâng chén rượu lên. “Vậy cậu đến Hương Thanh Bình, chẳng lẽ cũng là bị nhà trường chèn ép?”
“Không giống nhau, em tự mình xin đi...”
“Kỳ Đồng Vĩ cũng là phân công bình thường. Nghiên cứu sinh tốt nghiệp được phân về Văn phòng Tư pháp cấp hương trấn, không trái bất kỳ quy định nào.”
Dương Phàm không nói.
“Vừa rồi cậu nói cấp phó khoa chưa được giải quyết.” Tô Hoài Sơn gắp một miếng cá. “Đó là vấn đề của thành phố và huyện bên Thành phố Nham Đài. Cậu ta tốt nghiệp nghiên cứu sinh rồi tham gia công tác, theo chính sách thì ngay năm đầu đã là cấp phó khoa.”
Dương Phàm nhìn ông.
“Nói đến đây thôi, vấn đề bên trong cậu tự nghiền ngẫm.”
Ý của Tô Hoài Sơn là, đãi ngộ cấp phó khoa của Kỳ Đồng Vĩ thực chất vẫn chưa được thực hiện, chỉ nằm trên giấy. Sau này nếu cậu ta có thành tích, cần được đề bạt, chẳng lẽ vẫn lại đề bạt lên cấp phó khoa? Vậy thì đó chính là vấn đề của cấp thành phố và cấp huyện.
Mỗi năm nhà trường có hàng nghìn sinh viên tốt nghiệp. Trách nhiệm của trường là đào tạo, là giáo dục con người. Nhà trường đâu phải cha mẹ cậu, cũng không thể chỉ chăm chăm vào một mình cậu mà nắm tay dìu từng bước.
Nhiều nhất cũng chỉ là khi cậu bị người ta bắt nạt quá đáng, nhà trường sẽ lên tiếng, giúp cậu một tay.
Dương Phàm không nói gì, trong lòng cũng lập tức xoay chuyển suy nghĩ.
“Cái tiệc rượu của Phương Hàng, nếu bản thân cậu thật sự có vấn đề, e rằng nhà trường cũng sẽ không quản.”
“Chỉ khi bản thân cậu có bản lĩnh, nhà trường mới giúp cậu một tay vào thời điểm then chốt. Nếu không thì đây đâu còn là đại học, mà thành nhà trẻ rồi!”
Cũng cùng một đạo lý.
“Cậu tự mình chống đỡ được những âm mưu thủ đoạn phía trước, cho nên mới có bài viết của Chu Thế Bình, mới có trang nhất của Hán Đông Nhật Báo. Không phải nhà trường không giúp cậu, mà là cậu phải chứng minh năng lực của mình trước.”
Những lời này giống như một con dao, lập tức chém đứt mớ bòng bong trong lòng Dương Phàm.
Không phải nhà trường lạnh lùng, mà nhà trường đang nhìn... nhìn xem cậu có chống đỡ nổi hay không. Chống đỡ được, nhà trường mới là hậu thuẫn của cậu. Chống không nổi, ngay cả bản thân cậu còn không đứng vững, ai có thể thay cậu tiến về phía trước?
Trong đầu Dương Phàm lóe lên cảnh Kỳ Đồng Vĩ quỳ xuống trên sân trường. Cậu ta còn chưa kịp chứng minh mình có thể chống đỡ được thì đã quỳ trước, nhà trường còn quản thế nào?
Tô Hoài Sơn nâng chén lên, cụng với hắn một cái.
“Được rồi, không nói chuyện này nữa. Chuyện ở Dương Gia Dục, vừa rồi Giáo sư Tống đã gọi điện cho tôi. Chuyện đó thì không có vấn đề gì, nhưng nhớ kỹ... giúp quê hương thì được, không thể vượt ranh giới. Cậu là hương trưởng Hương Thanh Bình, không phải trưởng thôn Dương Gia Dục.”
Dương Phàm gật đầu.
“Em hiểu.”
Hai người lại trò chuyện thêm một lúc, từ chuyện mở rộng diện tích trồng trà nói đến phương án chia lợi nhuận của hợp tác xã, từ đường sá Hương Thanh Bình nói đến rừng óc chó ở Dương Gia Dục.
Thỉnh thoảng Tô Hoài Sơn chen vào vài câu, đều là chỉ điểm đúng những chỗ then chốt, nói xong thì không nói thêm nữa.
Ăn cơm xong, Dương Phàm giúp thu dọn bát đũa. Tô Hoài Sơn tiễn hắn ra cửa.
“Đợt bình chọn tháng Năm, tài liệu viết xong thì gửi cho tôi xem trước.”
“Vâng.”
Dương Phàm bước ra khỏi cổng Đại học Hán Đông, đi một quãng rất dài trên đường phố Kinh Châu. Đèn đường kéo bóng hắn lúc dài lúc ngắn.
Những lời của Tô Hoài Sơn vẫn xoay vòng trong đầu hắn.
Hắn chợt nhớ ra, Kỳ Đồng Vĩ đã ở Nham Đài Sơn gần hai năm.
Hai năm qua, Kỳ Đồng Vĩ làm không tệ. Trong thư gửi tới, cậu ta từng viết mình đã hòa giải bao nhiêu vụ tranh chấp, phá được bao nhiêu vụ án nhỏ.
Nhưng chuyện biên chế vẫn cứ bị kéo dài.
Tại sao lại kéo dài?
Không phải vì cậu ta không xuất sắc, mà vì cậu ta vẫn chưa cạy được cánh cửa kia.
Dương Phàm nghĩ đến bản thân mình. Hắn chủ động xin đến Hương Thanh Bình.
Hắn dùng tiền của chính mình mua lô túi giấy đầu tiên, dùng ba cây thí điểm để mở ra cục diện.
Sau đó mới có việc phổ biến ra toàn hương, mới có 60 triệu của Hằng Thông, mới có hợp tác xã.
Nhưng Kỳ Đồng Vĩ...
Dương Phàm âm thầm đưa ra một quyết định. Qua mùng Năm, hắn sẽ đến Nham Đài Sơn một chuyến.
Không đại diện cho nhà trường, mà đại diện cho chính Dương Phàm hắn.
Đàn anh đi thăm đàn em, vốn là chuyện thiên kinh địa nghĩa.
