Mấy người lần lượt qua cửa vào trường thi, tìm được chỗ ngồi của mình rồi ngồi xuống chờ kỳ thi bắt đầu.
Hứa Nguyệt tranh thủ thời gian này lấy đồ trong bọc ra sắp xếp ngay ngắn. Bút, mực, giấy, nghiên được đặt chính giữa, đề phòng bị người khác “vô tình đụng phải”.
Than đã bị nha dịch kiểm tra bẻ thành từng miếng nhỏ, bỏ vào lò sưởi nhỏ, dùng mồi lửa châm lên, rất nhanh liền cháy rực.
Việc đầu tiên Hứa Nguyệt làm là đưa tay lại gần lò sưởi hong ấm. Đợi tay ấm lên, nàng co duỗi mấy lần, gân cốt hoạt động linh hoạt. Vừa làm xong một lượt thì phía trên cũng bắt đầu phát giấy thi.
Huyện lệnh trên đài cao chú ý tới Hứa Nguyệt, trong lòng có chút cảm khái, ánh mắt lộ vẻ tán thưởng.
Vị huyện lệnh mới này họ Tăng, tuổi gần bốn mươi. Tuy là tiến sĩ chính thức xuất thân khoa bảng, nhưng vì nhà nghèo, thuở đầu đối với rất nhiều mánh khóe quanh co trong trường thi khoa cử đều không hiểu, đã phải chịu không ít khổ sở.
Dùng ánh mắt của người từng trải mà nhìn Hứa Nguyệt, từng động tác của nàng đều vừa đúng lúc.
Không được có lòng hại người, nhưng cũng không thể không có lòng đề phòng người khác.
Trong trường thi, ai nấy đều là đối thủ cạnh tranh. Loại được một người, biết đâu bản thân lại có thể lọt vào, vì vậy những năm trước trong trường thi luôn có thí sinh bị người khác làm bẩn bài thi, đụng vào bút nghiên.
Đến lúc ấy, dù ngươi có khóc lóc kêu gào thế nào cũng vô ích.
Hơn nữa mùa đông giá lạnh, ngón tay dễ cứng đờ. Nếu vội vàng làm bài, nét chữ thường dễ sai sót, thậm chí làm bẩn mặt giấy. Phải biết rằng giấy phát trong mỗi kỳ thi đều có hạn, thiếu rồi sẽ không bổ sung cho ngươi.
“Đứa trẻ này là ai? Trong nhà có trưởng bối nào có công danh không?”
Huyện lệnh Tăng hỏi người bên cạnh.
Tuổi còn nhỏ mà đã có khí độ trầm tĩnh, không kiêu không nóng. Cho dù là có trưởng bối nhắc nhở những điểm mấu chốt, nhưng có thể làm theo từng việc không sót chút nào cũng đã rất khá rồi.
Hơn nữa còn có dung mạo khiến người ta nhìn rất thuận mắt.
Có người ghé tai nói cho ông biết lai lịch của Hứa Nguyệt. Huyện lệnh Tăng vuốt râu, giữa mày mắt hiện lên một tia kinh ngạc. Ông vốn còn tưởng đệ tử xuất sắc như vậy là con cháu kiêu hãnh của nhà quan lại nào đó.
Không ngờ chỉ là một đứa trẻ xuất thân từ gia đình địa chủ ở thôn quê, nhưng thiên tư thông minh, lại bái vị Phùng Ý Chi kia làm thầy.
Khụ khụ, nhắc tới Phùng Ý Chi, khóe miệng huyện lệnh Tăng không kìm được mà cong lên. Haizz, chuyện này thật khó nói…
Lại nghe nói Hứa Nguyệt từng để lại danh tiếng “Lưu Ly” ở Tô Châu, huyện lệnh Tăng càng nhìn nàng càng thuận mắt.
Trong địa phận quản hạt xuất hiện thần đồng, đây chính là chính tích của ông!
Hơn nữa cùng là người đọc sách, huyện lệnh Tăng đương nhiên cũng có một trái tim yêu văn chương, ngày thường cũng thích làm vài bài thơ từ.
Vế “Mây màu dễ tan, Lưu Ly dễ vỡ” này ông cũng từng thử đối tiếp, nhưng mãi vẫn không thể đạt đến mức hoàn mỹ, vì vậy càng hiểu rõ chỗ tinh diệu trong đó.
“Quả nhiên là một đứa trẻ xuất chúng. Phùng Ý Chi có thể thu được đệ tử này, cho dù quan trường không thuận, cũng xem như có chút an ủi.”
Ngoài miệng huyện lệnh Tăng chỉ nhàn nhạt khen một câu, nhưng tâm tư đã nhanh chóng xoay chuyển.
Đệ tử của Phùng Ý Chi, tuổi còn nhỏ đã xuống trường thi, đại khái chỉ là muốn sớm làm quen với kỳ thi. Đây là chuyện các thế gia ở Giang Nam thường làm khi giáo dưỡng con cháu.
Văn tài của Hứa Nguyệt có lẽ cũng không quá xuất sắc, nhưng huyện lệnh Tăng đã quyết định sẽ giúp nàng thành toàn danh tiếng thần đồng.
Chỉ cần văn lý trong bài thi còn coi như thông thuận, Huyện Thí này ông sẽ cho nàng qua.
Một là nể mặt Phùng Ý Chi. Dù sao chuyện vô tình bắt gặp phu nhân của hắn tư thông với hòa thượng, huyện lệnh Tăng quả thực cảm thấy có chút làm người ta mất mặt.
Hai là vì chính tích của bản thân ông.
Sáu tuổi vượt qua Huyện Thí, cho dù Phủ Thí không đỗ thì cũng đủ để khoe khoang vài câu. Huống hồ nếu Phủ Thí cũng may mắn vượt qua… Nghĩ tới đây, lòng huyện lệnh Tăng chợt nóng lên.
Đương nhiên, điều kiện tiên quyết là trình độ của Hứa Nguyệt không được kém đến một mức nhất định. Tốt nhất là nằm giữa ranh giới đỗ và không đỗ, như vậy ông mới tiện thao tác, huyện lệnh Tăng thầm nghĩ.
…
Hứa Nguyệt hoàn toàn không biết vị huyện lệnh uy nghiêm trên đài cao đang nghĩ cách nương tay cho nàng, lúc này toàn bộ tinh thần đều tập trung vào kỳ thi.
Trên giấy thi có những đường đỏ thẳng tắp chia thành từng ô, mỗi trang mười hai hàng, mỗi hàng có thể viết hai mươi chữ. Đây là bài thi chính thức phải nộp. Ngoài ra còn có hai tờ giấy trắng dùng để viết nháp.
Nha dịch khiêng bảng đề thi đi vòng quanh cho thí sinh xem.
Đề Huyện Thí không khó, một bài Thí Thiếp Thi, một bài Tứ Thư Văn. Tứ Thư Văn còn được gọi là Chế Nghệ, Bát Cổ, tức là lấy một câu trong Tứ Thư làm đề, viết một bài văn Bát Cổ.
Hứa Nguyệt trước tiên nhìn đề Tứ Thư Văn, ánh mắt lập tức khựng lại. Hơi thở nàng rối loạn trong chớp mắt, suýt chút nữa bật cười thành tiếng.
——“Tại tức vật nhi cùng kỳ lý dã!”
Đề này nàng từng làm rồi. Sau khi làm xong, Phùng sư xem qua thì cực kỳ tán thưởng, cho rằng đây là bài xuất sắc nhất trong số những bài nàng từng viết, vì vậy Hứa Nguyệt nhớ rất sâu.
Thậm chí một vài khuyết điểm nhỏ trong đó cũng đã được Phùng sư chỉ điểm để nàng sửa lại, trau chuốt bài văn này hết sức tỉ mỉ.
“Chẳng lẽ Phùng sư mới thật sự là bàn tay vàng của mình? Vận khí kiểu gì thế này, chẳng lẽ thầy ấy cũng buộc định với hệ thống danh sư…”
Ý nghĩ này thoáng qua trong đầu Hứa Nguyệt.
Nàng chép đề lên giấy nháp, trầm ngâm một lúc rồi hạ bút phá đề:
“Cùng lý tức dĩ trí tri, trí tri thành tại hồ cách vật hĩ.”
Tìm hiểu tận cùng đạo lý của sự vật thì có thể đạt được tri thức, mà mấu chốt của việc đạt được tri thức chính là cách vật.
Sau phần phá đề là thừa đề, khởi giảng. Hứa Nguyệt gần như không cần suy nghĩ, đặt bút như có thần, tựa hồ căn bản không cần cân nhắc.
Vốn dĩ trong trường thi, nàng là người nhỏ tuổi nhất, dung mạo lại nổi bật nhất, giống như một viên minh châu rực rỡ chói mắt. Bây giờ ngòi bút không ngừng, càng khiến người ta chú ý.
Những ai từng trải qua kỳ thi lớn đều biết cảm giác ấy. Bản thân mới làm xong trang đầu, chợt phát hiện người ngồi bên cạnh sột soạt viết như bay, đã lật tới trang cuối, cảm giác sụp đổ và căng thẳng trong lòng khi đó khó mà diễn tả.
Lập tức, trong trường thi vang lên một trận xì xào khe khẽ.
Keng! Keng! Keng!
Mấy tiếng chiêng vang lên.
Giọng nói uy nghiêm của huyện lệnh Tăng cất lên, cảnh cáo các học tử không được ồn ào, ai vi phạm sẽ bị đuổi khỏi trường thi. Rất nhanh, trong trường lại khôi phục yên tĩnh.
Ông liếc nhìn Hứa Nguyệt vẫn cúi đầu không ngẩng lên, trong lòng có chút không chắc mà lẩm bẩm: Có linh khí trong thơ từ thì cũng thôi đi, chẳng lẽ học vấn cũng vượt trội hơn người khác sao?
Trong khoảng thời gian này, Hứa Nguyệt đã viết xong bản nháp trên giấy trắng. Nàng lại cẩn thận kiểm tra hai lượt, cuối cùng phát hiện một chỗ sai ở dòng thứ tư, có một chữ phạm húy ngự danh của đương kim hoàng đế.
Hứa Nguyệt thở ra một hơi, sửa lại chỗ đó, rồi đọc kỹ bài văn thêm vài lần. Xác định không còn sai sót nào, nàng mới cầm bút, từng chữ từng chữ chép bằng chữ khải nhỏ lên bài thi.
Viết xong Tứ Thư Văn, tiếp theo đến lượt Thí Thiếp Thi.
Có lẽ vì đề Tứ Thư Văn khá khó nên đề Thí Thiếp Thi lại tương đối đơn giản: mùa thu.
Bên tai Hứa Nguyệt lập tức truyền tới một loạt tiếng thở phào nhẹ nhõm. Những bài thơ lấy xuân hạ thu đông bốn mùa làm đề, các học tử không biết đã từng làm bao nhiêu lần.
Hứa Nguyệt cũng không ngoại lệ.
Nhưng để giữ gìn danh tiếng của mình, thời gian Hứa Nguyệt bỏ vào bài Thí Thiếp Thi lại nhiều hơn cả Tứ Thư Văn.
Tục ngữ có câu, thuộc ba trăm bài thơ Đường, không biết làm thơ cũng biết ngâm. Đối với bài Thí Thiếp Thi này, Hứa Nguyệt vẫn rất có lòng tin.
Nếu đã viết xong mà còn lâu mới tới giờ thu bài, Hứa Nguyệt không muốn ngồi không, liền cầm bài thi lên ra hiệu mình đã làm xong, sau đó được dẫn tới trước mặt huyện lệnh Tăng.
