“Bà ơi, bà sống một mình bao lâu rồi?” Hứa Thi Niệm nắm lấy cơ hội này, khẽ hỏi bằng tiếng Di.
Nghe vậy, nụ cười trên mặt bà cụ khựng lại. Bà nhìn ra ngoài cửa sổ tối om, hồi lâu sau mới thản nhiên lên tiếng.
“Chắc cũng tám năm rồi.” Bà nói, “Con trai tôi đi làm ở Quảng Thành, bận lắm, mãi không về được. Dịp Tết nó có gọi điện, nói năm nay nhất định sẽ về.”
Nói rồi, bà quay đầu nhìn tấm ảnh cũ trên tường, giọng lại hạ thấp thêm vài phần:
“Nó bận thì không về cũng được. Tôi quen ở một mình rồi, người trong làng cũng chăm nom tôi, không sao đâu.”
Nghe xong, sống mũi Hứa Thi Niệm cay xè, vành mắt cũng đỏ theo.
Cô thuật lại nguyên văn cho Giang Thời Tự, nhưng giọng nói không giấu nổi một tia nghẹn ngào.
Giang Thời Tự im lặng nghe, thu ánh mắt khỏi tấm ảnh, không nói thêm gì, chỉ khẽ gật đầu.
Có lẽ vì đã mở được câu chuyện, bà cụ vừa bóc măng vừa lải nhải kể về cuộc đời mình.
Bà nói căn nhà này được dựng từ khi chồng bà còn sống. Chồng đã mất gần hai mươi năm, mái nhà dột hai lần, người trong làng từng đến sửa giúp một lần, về sau lại dột thì bà tự lấy ít bùn trát lại.
Bà nói mỗi tháng có mấy trăm tệ tiền trợ cấp tối thiểu, đủ mua dầu muối, rau thì tự trồng, cuộc sống miễn cưỡng cũng qua ngày được.
Bà nói mùa đông năm ngoái mình bệnh một trận, nằm ở trạm y tế xã năm ngày, mấy hôm ấy gà trong nhà đều nhờ hàng xóm bên cạnh cho ăn giúp.
Ánh lửa từ bếp lửa hắt lên gương mặt bà cụ, những nếp nhăn sâu như khe rãnh nơi núi sau làng.
Từ đầu đến cuối, giọng bà không hề thay đổi, vẫn bình thản như vậy. Bà không than khổ, chỉ đang kể một chuyện hết sức bình thường.
Nhưng Hứa Thi Niệm càng dịch, giọng càng nghẹn, âm lượng cũng vô thức nhỏ dần.
Giang Thời Tự nghe xong, im lặng vài giây mới lên tiếng:
“Nói với bà ấy rằng tình hình của bà, tôi đã ghi lại rồi.”
Hứa Thi Niệm chuyển lời cho bà cụ.
Bà cụ xua tay, cười một tiếng. Trong nụ cười lại mang theo sự thông suốt và bất lực rất riêng của người miền núi:
“Ghi lại thì có ích gì chứ? Mấy người làm quan ấy, hết tốp này đến tốp khác tới đây, xem xong thì đi, đi rồi thì quên.”
Câu này, Hứa Thi Niệm không lược đi một chữ nào, thuật lại nguyên vẹn cho Giang Thời Tự.
Giang Thời Tự khẽ nhíu mày, không biện minh cũng không giải thích, chỉ lặng lẽ đặt củ măng vừa bóc xong trong tay vào chậu.
Hứa Thi Niệm nhìn nghiêng gương mặt anh.
Ánh lửa từ bếp lửa lúc sáng lúc tối trên mặt anh. Vẻ mặt anh rất bình tĩnh, nhưng trong mắt lại có một thứ cô từng nhìn thấy.
Năm năm trước, trên bờ ruộng ở Thanh Sơn Trấn, khi anh nói: “Con đường này sửa xong, bọn trẻ đi học sẽ không cần lội nước nữa”, cũng chính là ánh mắt như thế.
Bóc xong củ măng cuối cùng, bà cụ phủi lớp vỏ măng dính trên tay, bưng chậu định đi về phía bếp.
Giang Thời Tự đứng dậy, thuận tay nhận lấy chiếc chậu từ tay bà, bưng đến cạnh bếp.
Bà cụ nhìn động tác của anh, sửng sốt một chút rồi quay đầu, dùng tiếng Di nói với Hứa Thi Niệm một câu chỉ hai người nghe thấy:
“Vị lãnh đạo này của cháu không giống mấy người trước kia từng tới đây cho lắm.”
Hứa Thi Niệm mỉm cười gật đầu.
Củi trong bếp lửa nổ lách tách một tiếng, tia lửa bắn lên rồi lại rơi xuống.
Sau đó, bà cụ nói nhiều hơn trước, giọng điệu cũng thoải mái hơn hẳn. Ba người lại chuyện trò thêm một lúc.
Cuối cùng, bà kéo Hứa Thi Niệm lại nói chuyện thêu thùa, hỏi cô thích hoa văn gì, còn nói sẽ dạy cô thêu hoa sáu cánh.
Hứa Thi Niệm lần lượt đáp lời, giọng mềm mại.
Giang Thời Tự cầm cốc nước, chậm rãi uống, vừa nghe hai người trò chuyện, ánh mắt thỉnh thoảng lại rơi lên gương mặt nghiêng của Hứa Thi Niệm.
Cô ở rất gần anh.
Gần đến mức anh có thể nhìn thấy hàng mi khẽ run của cô, cũng thấy được lớp lông tơ mảnh mai phía sau vành tai.
Giọng cô dịu dàng, khi nói đến chuyện thú vị, khóe môi sẽ cong lên cười.
Nhìn nụ cười nơi khóe môi cô, khóe môi Giang Thời Tự cũng vô thức cong theo.
Cuối cùng, ánh mắt anh dừng lại trên chiếc vòng bạc sáng lấp lánh nơi cổ tay cô, thoáng ngẩn ra.
Hứa Thi Niệm theo bản năng nghiêng đầu nhìn Giang Thời Tự một cái.
Ánh mắt hai người bất ngờ giao nhau giữa không trung trong một giây. Cả hai đều khựng lại, rồi nhanh chóng dời mắt đi.
Bên ngoài có tiếng dế kêu, ngọn núi phía xa dưới ánh trăng trông như một bóng đen.
Ngọn lửa trong bếp lửa nhảy múa, hắt bóng ba người lên bức tường đất, chập chờn lay động, giống như một bức tranh cũ.
Đêm dần khuya, nước cũng uống gần hết, chuyện cũng nói gần xong, hai người đứng dậy chào tạm biệt bà cụ.
Đi đến cửa, Hứa Thi Niệm lấy từ túi mình ra một bao lì xì, nhẹ nhàng đặt vào tay bà cụ.
Bà cụ cúi đầu nhìn, vội vàng nhét bao lì xì trả lại:
“Cô gái, không được đâu, không được đâu. Tôi tặng cô chiếc váy là chút lòng thành của tôi, cô làm vậy khách sáo quá. Một bà già như tôi ăn mặc chẳng thiếu thốn gì, cần nhiều tiền thế làm gì.”
Hứa Thi Niệm sững ra một chút mới hiểu bà cụ đã hiểu lầm, tưởng đây là tiền trả cho chiếc váy.
Cô nắm lấy tay bà, nghiêng đầu nhìn Giang Thời Tự một cái rồi lại đẩy bao lì xì về, dịu giọng nói bằng tiếng Di:
“Bà ơi, đây không phải của cháu, mà là chút tấm lòng của lãnh đạo bọn cháu. Bà cứ nhận đi, mua chút đồ ngon bồi bổ sức khỏe.”
Bà cụ sững người, nhìn theo ánh mắt Hứa Thi Niệm về phía Giang Thời Tự.
Ánh lửa từ bếp lửa hắt lên gương mặt Giang Thời Tự. Ánh mắt anh ôn hòa, khẽ gật đầu với bà.
Môi bà cụ run lên hai lần, vành mắt đỏ bừng, nước mắt lập tức đọng đầy nơi những nếp nhăn sâu nông trên gương mặt.
Bàn tay cầm bao lì xì của bà khẽ run. Bà bỗng quay người, đi đến chiếc rương gỗ cũ ở góc nhà, mở nắp rồi lục tìm bên trong.
Chẳng bao lâu sau, bà nâng ra một mảnh vải đen được gấp ngay ngắn, cẩn thận mở ra.
Đó là một chiếc áo khoác nam.
Trên nền vải đen thêu những hoa văn đỏ nhỏ và dày, cổ áo cùng tay áo đều được viền mép. Đường kim mũi chỉ dày và chỉn chu, từng đường từng mũi đều thấm đẫm dấu vết của năm tháng và tâm ý.
Bà cụ nâng chiếc áo khoác đi đến trước mặt Giang Thời Tự, kéo tay anh, đặt chiếc áo vào lòng bàn tay anh rồi dùng tiếng Di lải nhải nói rất nhiều.
Hứa Thi Niệm đứng bên cạnh nghe, mắt cứ nóng lên từng đợt. Cô khịt mũi, dịch từng câu của bà cụ:
“Bà nói đây là chiếc áo bà làm cho con trai, mất gần hai năm mới làm xong. Nhưng con trai bà mãi vẫn không về, nên bà cứ cất nó trong rương. Bà nói nếu anh không chê thì bà tặng cho anh. Có người mặc được nó lên người, chiếc áo này mới coi như sống lại.”
Bà cụ nắm tay Giang Thời Tự, lại nói thêm mấy câu.
Giọng Hứa Thi Niệm đã hoàn toàn nghẹn lại:
“Bà còn nói, các anh làm cán bộ cũng chẳng dễ dàng gì, muộn thế này còn đi đường núi đến thăm bà, trong lòng bà thấy ấm áp lắm. Chiếc áo này có người mặc, những đường kim mũi chỉ bà đã khâu mới có nơi để gửi gắm.”
Giang Thời Tự nhìn chiếc áo khoác, im lặng trong chốc lát.
Ánh lửa trong bếp lửa chiếu lên chiếc áo, những hoa văn thêu lấp lánh, như đang phát sáng.
Anh đưa tay ra, trịnh trọng nhận lấy.
Bà cụ tiễn họ ra tận cửa, bỗng kéo tay Hứa Thi Niệm, hạ giọng nói bằng tiếng Di:
“Cô gái, lần sau cháu đến thì không cần dẫn lãnh đạo theo đâu, cháu tự đến là được. Tôi sẽ dạy cháu thêu hoa sáu cánh.”
Hứa Thi Niệm siết nhẹ tay bà cụ, gật đầu.