Buổi trưa trời vẫn còn nắng chói chang, nhưng đến lúc sắp tan học vào buổi chiều, mây đen đã bắt đầu giăng kín bầu trời.
Mãn Bảo và Bạch Thiện Bảo nằm bò ra bàn, ngó ra ngoài một cái, cả hai đều có chút phấn khích. Hóa ra kiến chuyển nhà thì trời thật sự sẽ mưa.
Trang tiên sinh cũng nhìn thấy cảnh ấy. Sau khi tan học, ông bảo các học trò ở lại trong lớp, chờ người nhà đến đón, sau đó dẫn Mãn Bảo và Thiện Bảo sang sân nhà bên cạnh, nơi ông đang ở.
Đưa hai đứa trẻ vào thư phòng, ông hỏi: "Sáng nay các con nhìn thấy kiến chuyển nhà, vậy bây giờ các con nhìn thấy gì?"
Mãn Bảo đáp: "Trời mưa rồi ạ! Kiến chuyển nhà thì trời sẽ mưa."
Trang tiên sinh mỉm cười nói: "Hai đứa ngốc này, các con đã đảo ngược thứ tự rồi. Không phải vì kiến chuyển nhà nên trời mới mưa, mà là vì trời sắp mưa nên kiến mới phải chuyển nhà, dời tổ của mình đến nơi an toàn. Con người nhìn thấy cảnh ấy thì biết trời sắp mưa."
Trang tiên sinh nói rất chậm rãi. Hai đứa trẻ bẻ ngón tay tính đi tính lại một hồi, phát hiện quả thật đúng như vậy, bèn gật đầu.
Trang tiên sinh chỉ vào màn mưa bên ngoài, tiếp tục hỏi: "Bây giờ các con nhìn thấy gì?"
Hai đứa trẻ đồng thanh đáp: "Trời mưa ạ."
"Những thứ đó đều chỉ là hiện tượng bên ngoài." Trang tiên sinh nói: "Mãn Bảo, cha mẹ con từng nói với con rằng kiến chuyển nhà thì trời sẽ mưa, cho nên con liền tin chắc kiến chuyển nhà thì trời sẽ mưa. Thiện Bảo, con chưa từng nghe câu ấy, nên khi nhìn thấy, con chỉ thấy kiến đang chuyển nhà. Nhưng các con có biết khi nhìn thấy kiến, thầy sẽ nghĩ đến điều gì không?"
Hai đứa trẻ lắc đầu.
"Thầy không chỉ nghĩ rằng trời sắp mưa, mà còn nghĩ, hóa ra dưới mái nhà mình lại có nhiều kiến đến thế. Kiến gặm nhấm nhà cửa, đồ đạc, vậy trong nhà phải bắt đầu phòng trừ sâu kiến rồi. Thầy còn nghĩ đến câu 'Đê dài ngàn dặm, sụp vì tổ kiến'..."
Trang tiên sinh tỉ mỉ giảng giải cho hai đứa trẻ về loài kiến.
Mãn Bảo và Thiện Bảo nghe mà ngẩn cả người. Chúng nào biết những con kiến bé xíu không chỉ có thể gặm chết một cây đại thụ, mà còn có thể đục rỗng cả một ngôi nhà, thậm chí khiến con đê dài ngàn dặm sụp đổ chỉ trong chốc lát.
Giảng xong chuyện loài kiến, Trang tiên sinh lại nói đến cơn mưa thu bên ngoài. Ông bảo hai đứa rằng hiện giờ chúng chỉ nhìn thấy một trận mưa, nhưng trong mắt những người khác nhau, trận mưa thu này lại mang những ý nghĩa khác nhau.
Đối với những đứa trẻ như chúng, mưa thu chỉ đơn giản là tạm thời giữ chân chúng trong học đường. Nhưng đối với nông dân, trận mưa thu này báo hiệu họ đã có thể bắt đầu cày đất, ủ cỏ, chuẩn bị cho vụ gieo trồng năm sau.
Còn đối với những người cần ra ngoài, trận mưa thu này lại gây hại nhiều hơn lợi, bởi chẳng biết nó sẽ khiến họ phải chậm trễ bao nhiêu thời gian.
Trang tiên sinh kiên nhẫn giảng giải những điều ấy cho hai đứa trẻ. Thoạt nghe, những câu chuyện dường như lan man, chẳng liên quan gì đến nhau, nhưng rồi ông đột nhiên chuyển chủ đề, quay lại vấn đề về huyện lệnh.
"Sáng nay, thầy hỏi các con huyện lệnh làm những việc gì. Những điều các con nói cũng chỉ là ấn tượng trực quan nhất từ những gì mắt thấy, tai nghe, nhưng thực ra những điều ấy đều chưa đầy đủ." Trang tiên sinh nói: "Đôi khi, những gì mắt các con nhìn thấy, tai các con nghe được chưa chắc đã giống như những gì các con suy nghĩ trong lòng. Các con phải quan sát nhiều hơn, lắng nghe nhiều hơn và cũng phải suy nghĩ nhiều hơn. Nếu trong lòng có quá nhiều cảm xúc, vậy hãy tạm gác lại, đừng vội đưa ra kết luận. Đợi thêm một thời gian, khi các con đã đủ bình tĩnh rồi hãy suy ngẫm lại những chuyện ấy, có lẽ sẽ có những thu hoạch khác biệt."
Hai đứa trẻ hiểu được đôi chút, nhưng vẫn chưa thật sự thông suốt.
Trang tiên sinh cũng không yêu cầu chúng phải hiểu ngay lúc này, mà chỉ dặn chúng ghi nhớ những lời ông vừa nói. Sau này, đến lúc cần hiểu, tự nhiên chúng sẽ hiểu.
Trong lúc thầy trò trò chuyện, người của Bạch Gia và Chu Gia đến đón hai đứa trẻ cũng đã tới.
Mãn Bảo và Thiện Bảo chào tạm biệt tiên sinh, rồi nắm tay nhau chạy ù ra ngoài trời mưa. Nước mưa rơi xuống người khiến cả hai vui sướng vô cùng.
Lúc chạy ra ngoài, hai đứa còn cố tình tìm những chỗ có vũng nước để giẫm lên. Nước bắn tung tóe càng khiến chúng thích thú hơn.
Ngoài sân, tiếng người lớn của hai nhà lần lượt vang lên, vừa nhắc nhở vừa quát mắng.
Hai đứa trẻ vừa giẫm nước bì bõm, vừa chạy về phía người nhà mình.
Trang tiên sinh đứng ở cửa nhìn theo, hết lần này đến lần khác vuốt râu, nhưng trong lòng lại đang suy nghĩ về những lời Mãn Bảo đã nói.
Huyện lệnh muốn tăng phí vào thành, lần này là vì điều gì đây?
Những chuyện Trang tiên sinh biết đương nhiên nhiều hơn người Chu Gia.
Thực ra, ngay từ ba năm trước, khi Phó huyện lệnh vừa đến Huyện La Giang nhậm chức, ông ta đã từng tăng phí vào thành một lần. Không chỉ vậy, các khoản thuế, lao dịch và tiền quyên góp cũng đều tăng lên.
Sau đó, trong vòng hai năm, Phó huyện lệnh đã sửa xong một đoạn quan đạo, gia cố Đê La Giang, còn cho đào một con kênh dẫn nước ở khu vực quanh huyện thành.
Nhiệm kỳ của huyện lệnh là ba năm. Năm nay Phó huyện lệnh không bị điều đi, chứng tỏ ông ta sẽ tiếp tục ở đây thêm một nhiệm kỳ nữa. Chỉ là không biết lần này ông ta muốn thực hiện chính sự gì, hay chẳng định làm gì cả.
Trang tiên sinh có phần lo lắng.
Nhưng rõ ràng những vấn đề này không thể đem ra nói với hai đứa trẻ.
Mãn Bảo được Phùng Thị bế về nhà. Vừa về đến nơi, Phùng Thị đã vào bếp lấy nước nóng để tắm cho cô bé.
Chẳng còn cách nào khác, đứa trẻ này chạy đi giẫm nước, không chỉ giày bị ướt mà cả quần cũng ướt không ít.
Tiền Thị vừa sờ đôi bàn tay nhỏ của con gái, vừa mắng: "Con càng ngày càng khiến người ta không yên tâm. Sao mẹ lại cảm thấy từ khi đi học, con càng nghịch ngợm hơn thế?"
Mãn Bảo nói: "Bạch Thiện Bảo cũng giẫm nước mà."
"Nó là nó, con là con. Biết đâu nó còn học theo con ấy chứ. Mẹ cho con đi học là để học điều hay, chứ không phải học thói xấu, càng không phải để dạy hư những đứa trẻ khác."
Mãn Bảo thở dài: "Được rồi, sau này con không giẫm nước nữa là được chứ gì."
Lời hứa của trẻ con cũng giống như thời tiết tháng Bảy, chẳng đáng tin chút nào.
Tiền Thị bảo Phùng Thị tắm cho Mãn Bảo, lại bắt cô bé uống hết một bát nước nóng, sau đó mới cho đi chơi. Có điều, bà vẫn không quên dặn dò: "Không được ra ngoài giẫm nước, dầm mưa nữa. Nếu không, ngày mai mẹ sẽ không cho con đi học đâu."
Mãn Bảo đang trong giai đoạn vô cùng yêu thích việc học, làm sao có thể nỡ không đến học đường?
Vì thế, cô bé chỉ đành ngồi trong gian nhà chính, chờ các ca ca trở về.
Chu Tứ Lang cùng hai đệ đệ trú mưa dưới gốc cây, đợi đến khi mưa bớt lớn mới chạy về nhà, nhưng quần áo trên người cũng đã ướt.
Hôm nay, Chu Ngũ Lang và những người khác đi giúp khai hoang, tiện thể chặt không ít tre. Vừa trở về, bọn họ đã lập tức nháy mắt ra hiệu cho muội muội út.
Mãn Bảo hiểu ý, đợi Chu Nhị Lang trở về liền chạy đến quấn lấy hắn, nhờ hắn giúp đan giỏ hoa.
Chu Nhị Lang cũng đang định nhắc đến chuyện này.
Trước đó, những chiếc giỏ hoa của Mãn Bảo đã kiếm được không ít tiền. Ngoài miệng Chu Nhị Lang không nói, nhưng trong lòng cũng rất động tâm. Chỉ có điều gần đây hắn có nhiều việc phải làm, không rảnh tay.
Thấy Mãn Bảo mở lời, hắn lập tức biết đây là chủ ý của lão Ngũ và lão Lục, nên cũng không từ chối, nói: "Bảo lão Ngũ và lão Lục chẻ sẵn nan tre đi, đợi ta về sẽ đan cho chúng."
Ngay cả Lão Chu Đầu cũng hiếm khi chủ động nói: "Đợi ta từ ngoài đồng về, ta cũng sẽ giúp các con đan."
Nghĩ ngợi một lát, ông cảm thấy chuyện lão Tứ đi khai hoang thật sự không đáng tin cậy lắm, bèn chần chừ nói: "Hay là đừng để lão Tứ đi khai hoang nữa? Mảnh đất dưới chân núi ấy, dù có khai phá rồi chăm bón hai năm cũng chưa chắc đã màu mỡ lên được, cần gì phải thế? Chi bằng ở nhà phụ giúp làm chút việc còn thiết thực hơn."
Tinh thần Chu Tứ Lang lập tức phấn chấn, đang định gật đầu đồng ý.
Đáng tiếc, Mãn Bảo lại không chịu.
Mãn Bảo nói: "Cha, tứ ca không nghe lời nên mới bị phạt. Tiên sinh nói, sáng ban lệnh, chiều lại đổi là điều đại kỵ. Nếu sau này tứ ca cảm thấy làm sai cũng chẳng sao thì phải làm thế nào?"
"Nó dám à? Xem ta có đánh chết nó không!"
Mãn Bảo nhìn cha mình bằng ánh mắt khinh thường: "Cha chắc chắn không đánh chết tứ ca được đâu, nếu không cha sẽ đau lòng biết bao nhiêu."
Lão Chu Đầu bị câu nói ấy làm cho nghẹn họng, chẳng biết đáp lại thế nào. Ông phất tay nói: "Được rồi, cứ để tứ ca con tiếp tục khai hoang đi. Còn ngũ ca và lục ca con thì thử xem có thể duy trì việc buôn bán giỏ hoa lâu dài được hay không."
