Mãn Bảo bước đôi chân ngắn nhỏ chạy đi tìm chị dâu cả, Khoa Khoa nhìn suốt từ đầu đến cuối mà không nói một lời.
Chị dâu cả của Mãn Bảo rõ ràng bị giật mình, hỏi đi hỏi lại Mãn Bảo những lời Trang tiên sinh đã nói khi ấy. Sau khi xác nhận, nàng suy nghĩ một lát rồi đặt đồ trong tay lên bếp, nói: “Đi, chị dâu cả đưa muội về nhà trước, lát nữa chị quay lại dọn dẹp.”
Trí nhớ của Mãn Bảo đặc biệt tốt, lại là chuyện vừa mới xảy ra nên đương nhiên kể rõ ràng rành mạch. Nhưng Lão Chu Đầu vẫn hỏi đi hỏi lại ba lần, sau đó ngồi xổm trên ngưỡng cửa, lấy thuốc lá sợi sống từ túi bên hông ra, nhét vào tẩu thuốc mà không nói gì.
Mọi người cũng đều im lặng. Tiền Thị nói với Tiểu Tiền thị: “Con cứ đi làm việc trước đi. Chuyện này không nhỏ, phải đợi lão đại bọn họ về mới quyết định được.”
Tiểu Tiền thị đáp một tiếng rồi quay lại học đường tiếp tục làm việc.
Tiền Thị nhìn Lão Chu Đầu một cái, nắm bàn tay nhỏ của Mãn Bảo đi vào trong phòng rồi cúi đầu nhìn con bé.
Thấy khuôn mặt tròn trịa của con bé đầy vẻ mờ mịt, bà biết chắc nó vẫn chưa hiểu ý nghĩa của chuyện này.
Suy nghĩ một lát, Tiền Thị hỏi: “Mãn Bảo, con có muốn đọc sách không?”
Mãn Bảo đáp: “Con vẫn luôn đọc sách mà. Con đã học được Thiên Tự Văn rồi, Trang tiên sinh nói có thể dạy con 《Luận Ngữ》, con còn đếm được đến một trăm nữa đấy.”
Tiền Thị xoa cái đầu nhỏ của con bé: “Con có thích đọc sách không?”
Lần này Mãn Bảo gật đầu, vui vẻ nói: “Thích ạ, đọc sách thú vị lắm. Lúc con vui, đọc Thiên Tự Văn cứ giống như hát vậy, tâm trạng càng vui hơn; lúc con không vui, con cũng đọc Thiên Tự Văn, đọc mãi đọc mãi rồi con lại vui.”
Ánh mắt Tiền Thị hơi xa xăm, cũng không biết bà nghĩ đến chuyện gì, hồi lâu sau mới nói: “Thật đáng tiếc quá...”
Mãn Bảo bò lên giường, dựa vào người mẹ ngồi xuống, ngẩng cái đầu nhỏ hỏi: “Mẹ, tiếc gì ạ?”
“Tiếc là con không phải con trai.”
Mãn Bảo lập tức bĩu môi: “Con mới không muốn làm con trai đâu. Con trai vừa bẩn vừa hôi, lại chẳng đẹp bằng con gái.”
Tiền Thị không nhịn được bật cười: “Phải rồi, Mãn Bảo nhà chúng ta vừa sạch sẽ vừa thơm...”
Nhưng con trai lại có thể nối dõi tông đường.
Tiền Thị tự nhận lòng mình đã đủ cứng rắn, vậy mà lúc này vẫn không nhịn được, nước mắt cứ thế rơi xuống.
Mãn Bảo thấy vậy đau lòng vô cùng, vội vàng lau nước mắt cho bà, mắt mình cũng không khỏi đỏ lên, nghẹn ngào hỏi: “Mẹ, sao mẹ khóc vậy? Có phải mẹ không thích con đi đọc sách không? Vậy... vậy sau này con sẽ đi ít lại một chút.”
Tiền Thị không nhịn được bật cười thành tiếng, vừa lau nước mắt vừa véo mũi con bé: “Đúng là đồ ranh con, giống hệt cha con, chỉ biết nói lời dễ nghe để dỗ người ta.”
Mãn Bảo há to miệng, thật sự khó mà tưởng tượng nổi hóa ra cha mình lại là người như thế.
Tiền Thị cũng chỉ buồn một lúc, sau đó ôm con bé nói: “Nếu con đã có thể đọc sách thì cứ đọc đi. Đọc sách có rất nhiều lợi ích. Tuy con là con gái, nhưng đọc sách rồi cũng sẽ có bản lĩnh hơn người khác. Sau này sẽ không dễ bị người ta lừa, bị người ta hại, có thể sống cuộc đời của mình tốt hơn.”
Tuy Tiền Thị không biết lấy một chữ, thậm chí chỉ là một phụ nữ thôn quê chưa từng ra khỏi huyện thành, nhưng bà vẫn có kiến giải riêng của mình. Bà khẽ nói: “Con nhìn những người đàn ông ấy mà xem, người biết chữ thì sống tốt hơn người không biết chữ; người biết tính toán thì lanh lợi hơn người chẳng hiểu chuyện. Con gái cũng vậy.”
Mãn Bảo gật đầu thật mạnh: “Tiên sinh nói đọc sách có thể hiểu đạo lý. Cái tên ngốc Bạch Nhị ấy nói hắn không thi khoa cử, sau này chỉ cần thừa kế ruộng đất của cha hắn rồi thu tô sống qua ngày, thế là tiên sinh nói hắn. Tiên sinh nói người hiểu đạo lý thì dù đi đến đâu cũng không chột dạ, làm việc không sai, có thể...”
Những lời phía sau hơi khó, Mãn Bảo ngừng một chút, vẫn là Khoa Khoa nhắc nhở, con bé mới nói tiếp được: “Có thể đứng ở thế bất bại, lòng không bại, người không bại.”
Mãn Bảo tuy không hiểu lắm những lời này, nhưng lúc ấy con bé cảm thấy Trang tiên sinh thật cao lớn, thật cao lớn. Nghe đến mức mặt con bé đỏ bừng, hận không thể chạy ba vòng quanh con sông ở đầu làng rồi hét thật lớn một trận, cho nên con bé nhớ kỹ.
Con bé nhìn mẹ bằng đôi mắt sáng long lanh: “Mẹ, con muốn đọc sách, còn muốn hiểu đạo lý nữa!”
Tiền Thị nhìn gương mặt nhỏ nghiêm túc của con bé, suýt chút nữa đã đồng ý ngay. Nhưng nghĩ đến hoàn cảnh khó khăn hiện tại của gia đình, bà vẫn nuốt hết những lời muốn nói xuống đáy lòng. Vẫn nên nghe ý kiến của người làm chủ gia đình trước đã.
Chu Đại Lang bọn họ trở về vào lúc dùng bữa tối. Khi ấy mặt trời vừa chuẩn bị ngả về tây, nhưng mọi người đã đói đến không chịu nổi, dù sao bữa sáng cũng chỉ có cháo.
Mọi người đơn giản rửa tay rồi ngồi vào bàn ăn. Lão Chu Đầu cũng không vội nói chuyện chính, đợi tất cả ăn xong mới ngồi trong sân, gọi lão đại, lão nhị và lão tam đến trước mặt nói chuyện.
Tiểu Tiền thị nhìn ra ngoài một cái, khẽ nhíu mày, nắm chặt giẻ lau mà không nói gì. Phùng Thị, vợ Chu Nhị Lang, cũng nhìn ra sân rồi không nhịn được hạ giọng hỏi: “Cha chồng sẽ không thật sự định cho tiểu cô đi học đấy chứ?”
Hà Thị cau mày: “Không thể nào, vậy phải tốn bao nhiêu tiền chứ? Đại tẩu, mẹ chồng sẽ không cũng đồng ý rồi chứ?”
Tiểu Tiền thị siết chặt giẻ lau. Trong lòng nàng cũng không thật sự muốn tiểu cô đi học, nhưng giữa trưa chính nàng đã đưa tiểu cô về nhà.
Thật ra khi nghe được tin này vào buổi trưa, phản ứng đầu tiên của nàng là vui mừng. Tiểu cô có thể được Trang tiên sinh nhận làm đồ đệ, sau này chẳng phải sẽ rất có tiền đồ sao?
Nhưng khi quay lại học đường, nàng liền nghĩ tới một chuyện: đọc sách là phải tốn tiền.
Cho dù Trang tiên sinh nhận đồ đệ riêng, không thu tiền học của tiểu cô, nhưng lễ bái sư không thể thiếu, lễ tết cũng phải biếu quà. Những thứ này còn chỉ là khoản nhỏ. Đã đọc sách thì phải mua sách chứ? Bút, mực, giấy, nghiên, thứ nào mà chẳng phải bỏ tiền?
Thật ra học phí ở học đường của Trang tiên sinh cũng không cao, bởi phần lớn chi phí đều do Bạch địa chủ chi trả. Nhưng trước khi Chu Tứ Lang đánh bạc thua tiền, Chu Gia cũng chưa thể đưa bất kỳ đứa cháu nào đến học đường đọc sách. Một trong những nguyên nhân chính là nền tảng gia đình họ quá mỏng, không nuôi nổi một người đọc sách.
Trước kia đã không nuôi nổi, bây giờ càng không nuôi nổi. Hơn nữa trong nhà còn có mẹ chồng là một người quanh năm uống thuốc, tháng nào cũng phải uống thuốc, gánh nặng càng lớn hơn.
Những suy nghĩ ấy đã cuốn sạch niềm vui ban đầu của Tiểu Tiền thị, hiện giờ chỉ còn lại lo lắng.
Đương nhiên, những điều Tiểu Tiền thị nghĩ được thì đàn ông trong Chu Gia càng nghĩ chu toàn hơn. Đặc biệt là chủ nhà Lão Chu Đầu. Ban đầu ông không mấy muốn cho Mãn Bảo đi đọc sách, nhưng những lời vợ và Mãn Bảo nói trong phòng vào buổi chiều khiến ông hết lần này đến lần khác do dự.
Đến lúc ăn tối, ông nhìn Mãn Bảo dùng hai bàn tay nhỏ ôm một cái bát lớn, gần như vùi cả đầu vào trong bát, vậy mà một bát cháo trắng loãng cũng ăn ngon lành.
Rồi lại nhìn ba người con dâu bên cạnh vừa đặt bát đũa xuống đã phải dọn bàn, rửa bát, quét dọn, cán cân trong lòng Lão Chu Đầu dần nghiêng về phía bên kia.
Mãn Bảo của ông thân thể yếu, lại trắng trẻo mập mạp, còn rất đáng yêu. Ở nhà có cha và các anh cưng chiều, nhưng mười năm sau, mười lăm năm sau thì sao?
Đến lúc đó, con bé cũng phải gả cho một người nông dân giống các anh trai nó, trở thành một người phụ nữ nhà nông giống các chị dâu của nó sao?
Lão Chu Đầu rít mạnh hai hơi thuốc, bị sặc một cái rồi mới lấy tẩu ra gõ gõ, nói: “Chuyện này các con cũng đều biết rồi. Nói đi, các con nghĩ thế nào?”
Chu Nhị Lang và Chu Tam Lang nhìn nhau, cúi đầu nói: “Bọn con nghe cha và đại ca.”
Lão Chu Đầu liếc hai người một cái, nhìn sang Chu Đại Lang: “Đại Lang, con nói đi.”
Chu Đại Lang cắn răng, nói: “Nếu Trang tiên sinh đã chịu nhận muội ấy, vậy nhà ta sẽ cho muội ấy học. Đợi sau này muội ấy lớn, nếu có thể gả lên trấn thì cũng không cần giống chúng ta, phải kiếm ăn trong ruộng đất nữa.”
“Đúng!” Lão Chu Đầu vỗ đùi, “Cha cũng nghĩ như vậy. Trên đời có bao nhiêu cô nương biết chữ, lại còn biết tính toán chứ? Các con thử tính xem, trong đám trẻ con trong nhà, có ai thông minh bằng Mãn Bảo không? Trứng trong nhà, Đại Đầu tính kiểu gì cũng không rõ, Mãn Bảo chỉ cần đếm một lượt là ra. Mãn Bảo nhà chúng ta lại xinh xắn, sau này lớn lên chắc chắn càng đẹp. Đừng nói trên trấn, có khi ngay cả huyện thành cũng gả vào được.”
Chu Nhị Lang rối rắm nói: “Nói thì nói vậy, nhưng đọc sách phải tốn không ít tiền chứ? Muội ấy lại là con gái, không thể đi thi làm quan...”
Dưới ánh mắt của cha, giọng Chu Nhị Lang càng lúc càng nhỏ, cuối cùng chỉ có thể huých Chu Tam Lang một cái.
Chu Tam Lang nói: “Con nghe cha và đại ca.”
Chu Đại Lang và Chu Nhị Lang: “...”
Lão Chu Đầu không nhịn được lại rít một hơi thuốc, nói: “Trang tiên sinh chắc chắn sẽ không thu tiền học của Mãn Bảo. Nhà ta cũng chỉ cần chuẩn bị lễ bái sư gì đó thôi.”
Chu Nhị Lang nói: “Thế sách với bút mực giấy nghiên cũng phải mua chứ? Không thể để Trang tiên sinh nhận Mãn Bảo làm đồ đệ rồi những thứ ấy cũng bắt Trang tiên sinh bỏ ra. Cha, mấy thứ này còn chẳng biết phải tốn bao nhiêu tiền đâu.”
Trong nhà chưa ai từng đọc sách, bọn họ không biết giá cụ thể, nhưng chỉ cần nghe đến sách, bút, mực, giấy là đã cảm thấy rất đắt.
Đây cũng chính là một trong những nguyên nhân khiến Lão Chu Đầu do dự nhất. Ông cúi đầu hút thuốc, không nói một lời.
Gân xanh trên tay Chu Đại Lang nổi lên, hắn cắn răng nói: “Cha, Mãn Bảo là đứa trẻ ngoan. Trang tiên sinh cũng biết hoàn cảnh nhà mình. Con sẽ đi cầu xin tiên sinh. Bọn họ bây giờ học sách gì thì chúng ta chỉ cần mua một quyển ấy là được. Mãn Bảo hiện giờ còn nhỏ, tạm thời chưa cần dùng giấy mực luyện chữ. Đợi sau này muội ấy lớn thêm chút nữa, trong nhà chắc cũng tích cóp được ít tiền rồi.”
Lão Chu Đầu thấy con trưởng đã lên tiếng, thở phào một hơi rồi gật đầu: “Được, cứ làm như vậy. Ngày kia con cùng cha đưa Mãn Bảo đi bái sư, sau đó bàn bạc với Trang tiên sinh.”
Chu Nhị Lang há miệng, cuối cùng vẫn không nói thêm gì, nhưng trong lòng lại lo lắng vô cùng.
Lão Tứ đã mười sáu tuổi, vốn dĩ đã đến lúc bàn chuyện cưới xin. Kế hoạch ban đầu là cưới cho hắn một người vợ để ăn Tết, đến đầu xuân có thể cùng xuống ruộng làm việc.
Nhưng hắn đánh bạc, phá sạch tiền trong nhà, danh tiếng cũng hỏng rồi, e rằng trong ba năm tới không cưới nổi vợ.
Nhưng lão Tứ có thể cưới muộn vài năm, đó cũng là điều hắn đáng phải chịu, còn lão Ngũ thì sao?
Lão Ngũ cũng đã mười bốn tuổi, thêm hai năm nữa là phải bàn chuyện cưới xin. Chi phí thành thân đâu có ít, huống hồ mẹ bọn họ còn phải uống thuốc.
Trong nhà có sáu anh em, ba người chưa thành gia tạm không tính. Trong ba người đã lập gia đình, lão đại tuy chững chạc nhưng không đủ thông minh, lão tam lại là người quá thật thà.
Chỉ có lão nhị lanh lợi hơn một chút, lại thường xuyên mang đồ ra chợ bán, nên suy nghĩ cũng nhiều hơn lão đại đôi chút.
Ngay từ lúc chuyện đánh bạc xảy ra, hắn đã tính toán trong lòng. Qua khoảng hai ba năm, kiểu gì trong nhà cũng có thể dành dụm được ba bốn quan tiền. Đến lúc đó vay thêm một chút để lo chuyện cưới xin cho lão Ngũ.
Xong lão Ngũ thì đến lượt lão Tứ và lão Lục. Ba đứa nhỏ này cưới vợ xong, trong nhà ít nhất lại phải nghèo túng thêm mười năm, sau đó Đại Đầu cũng bắt đầu đến tuổi bàn chuyện cưới xin.
Kế hoạch ban đầu của hắn là cả nhà vẫn nên cùng nhau làm ăn thì tốt hơn. Cha mẹ còn đó, anh em cùng góp sức, thật ra kiếm tiền sẽ nhanh hơn tự mỗi nhà làm riêng.
Tuy các em trai, cháu trai và cả con hắn sẽ lần lượt thành thân, có lẽ cả đời hắn cũng chẳng nhìn thấy đồng tiền dư nào, nhưng ít nhất chuyện ăn mặc sẽ không thiếu thốn quá mức.
Nhưng nếu trong kế hoạch này lại thêm cả việc Mãn Bảo đọc sách, vậy thì trong nhà thật sự sẽ chẳng còn một đồng dư dả nào nữa.
Chu Nhị Lang gãi đầu, cuối cùng đau đầu nghĩ, thôi vậy, dù sao nhà cũng do cha mẹ làm chủ, chuyện phải phiền lòng cũng là bọn họ phiền lòng. Bây giờ hắn chỉ cần ngoan ngoãn nghe lời, quản tốt gia đình nhỏ của mình là được.
