Sách Hành Tam Quốc

Chương 1970: Chuyện Vua

Hầu hết những người từng tiếp xúc với lịch sử hoặc cổ văn đều từng nghe câu: "Quốc tuy lớn, thiện chiến giả vong". Tuy nhiên, ít ai thực sự hiểu rõ ý nghĩa sâu xa của câu nói này. Có người cho rằng đây là cách diễn đạt của các nho sĩ đời sau, cố tình bỏ quên nửa câu còn lại. Điều này có thể đúng, nhưng chưa phải là toàn bộ sự thật.

Người đầu tiên nói ra câu này chính là giới quân sự. Việc một người thuộc giới quân sự lại nói ra lời như vậy đã đủ chứng tỏ tầm quan trọng của vấn đề.

Những người được coi là quân sự gia chân chính, ví dụ như Tôn Tử, Tư Mã Nhương Tư, Ngô Khởi, phần lớn xuất hiện vào cuối thời Xuân Thu hoặc thời Chiến Quốc là có lý do lịch sử. Thời kỳ này, hình thức chiến tranh có những biến đổi quan trọng, trong đó có sự gia tăng về quy mô và thời gian kéo dài của các cuộc chiến, khiến vấn đề hành quân trở nên cấp bách. Vào thời Xuân Thu, các quốc gia còn nhỏ bé, phần lớn chiến tranh diễn ra trong phạm vi quốc gia, hành trình không quá trăm dặm. Hai bên giao chiến tại địa điểm đã định, hiệp ước tương đối, đi lại chỉ mất vài ngày, không có vấn đề vận chuyển nghiêm trọng. Tuy nhiên, đến thời Chiến Quốc thì khác, hành quân có thể lên tới hàng ngàn dặm, chiến đấu kéo dài hàng tháng, vấn đề cung ứng lương thảo và quân nhu trở thành yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng.