Chương 44: Đổi sân chơi
Có những kẻ thù thua một trận rồi quay về, và có những kẻ thù thua một trận rồi đổi sân.
Ông Lạc thuộc loại thứ hai.
Hợp đồng cung ứng bị từ chối, đề xuất đầu tư bị trả lời bằng sự im lặng lịch sự. Ông không gọi lại. Không gửi email. Không một lời trách. Tôi tưởng ông đã bỏ cuộc. Chị Hạnh thì không. Chị bảo: "Sếp à, người ta im lặng nhất là lúc họ đang đi đường vòng."
Chị đúng.
Cuộc gọi đến vào chiều thứ Ba, lúc ba giờ rưỡi, khi chị Hạnh đang ngồi một mình ở bàn làm việc, tính nốt bảng thuế quý.
Số lạ. Chị nhấc máy theo thói quen.
— Alô?
— Chị Hạnh phải không ạ? — một giọng đàn ông, khàn, hơi ngập ngừng. — Tôi là Bảo. Ông Bảo, cổ đông cũ của công ty. Chị còn nhớ tôi không?
Chị nhớ. Ông Bảo là một trong ba người góp vốn hồi công ty mới dựng lại sau cú ngã mười năm trước: những người bạn cũ, người thân, người quen, đứa nào bỏ chút tiền cho tôi gượng dậy. Ba người, tổng cộng mười tám phần trăm cổ phần. Họ là những người tôi chưa bao giờ nghĩ sẽ phải lo.
— Dạ nhớ chứ ạ. Có chuyện gì không ạ?
— Tôi muốn hỏi... — ông ngập ngừng — nếu tôi muốn chuyển nhượng cổ phần thì thủ tục thế nào? Có phải hỏi ý kiến ai không?
Chị Hạnh đặt bút xuống.
— Bác định bán?
— Có người đặt vấn đề với tôi. Họ trả giá cao lắm. Cao hơn thị trường ba mươi phần trăm.
Chị im vài giây.
— Bác cho cháu hỏi: ai trả giá vậy ạ?
— Một quỹ. Người đại diện tên... Lạc. Ông Lạc.
Chị Hạnh không nói gì. Chị nghe tiếng ông Bảo thở. Chị nghe tiếng lá cây xào xạc đâu đó sau lưng ông.
— Bác cho cháu số điện thoại của bác. Cháu gọi lại bác ngay chiều nay. Trong lúc này, bác chưa ký gì cả, đúng không ạ?
— Chưa. Mới nói chuyện thôi.
— Dạ. Cảm ơn bác đã gọi.
Chị cúp máy. Rồi nhấc máy gọi nội bộ, nói đúng bốn chữ.
— Sếp, tôi vào ngay.
Tôi nghe chị kể, ngồi sau bàn, hai tay đan lại.
Ông Lạc đã tiếp cận cả ba cổ đông nhỏ. Mười tám phần trăm. Nếu cộng với năm phần trăm của một cổ đông thứ tư, ông Thủy, người mà chúng tôi không ngờ tới, ông sẽ có hai mươi ba phần trăm. Con số đó đủ để khiến tôi không thể bỏ qua.
Tôi nhìn chị Hạnh. Chị nhìn tôi. Chúng tôi đều biết tôi có thể làm gì: gọi từng người, mời ăn cơm, nhắc lại tình nghĩa mười năm, ra giá cao hơn Lạc nếu cần. Tôi đã làm những việc đó cả đời.
Nhưng lần này, tôi nhớ đến trang tám của bản sửa đổi, điều khoản điện thoại phải bật. Nhớ ánh mắt hai cô khi chúng tôi ký. Nhớ câu hỏi của ông Tư: ông buông cho họ, hay ông buông vì mệt?
— Chị Hạnh — tôi nói. — Chị đưa việc này cho hai đứa.
Chị Hạnh nhướng mày.
— Sếp chắc?
— Không chắc.
— Vậy sao?
— Đây là việc của hai đứa — tôi nói. — Chúng nó là người sẽ sống với kết quả này nhiều hơn tôi.
Chị im một lúc lâu. Rồi chị gật, một cái gật nhỏ, và tôi thấy trong mắt chị có thứ gì đó rất giống niềm tự hào.
Chi và Miên nghe tin vào năm giờ chiều. Ba người họp trong phòng họp nhỏ, đóng cửa. Trên bàn, chị Hạnh đặt hai thứ: điều lệ công ty, bản gốc mười hai trang, và một ly cà phê.
— Việc đầu tiên — chị nói — đọc điều lệ.
Chi rên.
— Chị Hạnh, em vừa học đọc hợp đồng, giờ lại điều lệ?
— Điều lệ là hợp đồng của cả công ty — chị đáp. — Đọc phụ lục trước.
Miên mở điều lệ. Lần này cô không lướt. Cô đọc trang trang, ngón tay dừng ở từng điều khoản. Mười lăm phút sau, cô đặt tay lên một dòng.
— Điều 14. "Cổ đông muốn chuyển nhượng cổ phần cho người ngoài phải chào bán cho các cổ đông hiện hữu và công ty trước, theo cùng giá và cùng điều kiện, thời hạn ba mươi ngày."
Chị Hạnh gật.
— Quyền mua trước. Có từ ngày đầu, do sếp đặt vào sau cái đêm đó.
— Tức là — Chi nói chậm — ông Bảo không thể bán thẳng cho ông Lạc?
— Có thể bán, nhưng phải chào trước cho mình. Mình có quyền mua với cùng giá, cùng điều kiện.
Chi và Miên nhìn nhau.
— Cùng giá, cùng điều kiện — Miên lặp lại, rồi hơi nghiêng đầu. — "Cùng điều kiện". Nếu điều kiện của ông Lạc có gì lạ...
Cô bỏ lửng câu. Chi cười, rất nhẹ.
— Tao thích khi mày nghĩ ra cái gì.
Họ gặp từng người một.
Không phải để thuyết phục. Không phải để mặc cả. Theo lời Miên, đó là buổi "cà phê một đối một" lớn nhất đời họ, và họ áp dụng đúng ba câu hỏi đã học: Việc gì đang cản bác? Công ty có thể giúp gì? Bác muốn công ty làm khác điều gì?
Ông Bảo, sáu mươi hai tuổi, ngồi xuống quán cà phê cạnh bệnh viện, mắt thâm quầng. Vợ ông nằm viện ba tháng nay. Ông cần tiền, cần ngay, không chờ được.
Bà Nga, năm mươi tám tuổi, mở một quán bún chả nhỏ, nói chuyện hiền như nước. Bà không cần tiền. Bà chỉ muốn yên ổn. "Cô ơi, bác không muốn dính vào chuyện tranh chấp. Bác sợ."
Anh Tín, bốn mươi hai tuổi, người cuối cùng, là người góp vốn đầu tiên khi tôi đang đứng giữa đống tro tàn, bằng chính khoản tiết kiệm cưới của anh. Anh nhìn hai cô lâu, rồi nói: "Hai chị có biết sếp Khang ngày xưa thế nào không? Nếu không nhờ sếp, em đã không có mối quan hệ làm ăn đầu tiên. Em không muốn bán. Nhưng em nghe nói có người trả giá cao lắm, em không biết mình có nên."
Hai cô nghe hết. Không cãi. Không dụ. Rồi Miên nói một câu khiến cả ba người dừng lại:
— Dạ, em xin phép trình bày một cái. Không phải để thuyết phục, mà để các bác có thêm thông tin.
Cô mở máy tính, lấy ra một bảng. Và bắt đầu tính.
Giá trị công ty, theo hệ số năm lần lợi nhuận nền, là một trăm tám mươi tỷ. Mười tám phần trăm là ba mươi hai tỷ bốn.
Cổ phần thiểu số khó bán hơn cổ phần kiểm soát, nên thường bị chiết khấu hai mươi đến ba mươi phần trăm vì thiếu quyền chi phối và thiếu thanh khoản. Với mức chiết khấu hai mươi lăm phần trăm, giá thị trường hợp lý của mười tám phần trăm là hai mươi bốn tỷ ba.
— Giá ông Lạc đề nghị — Miên nói — cao hơn ba mươi phần trăm, tức khoảng ba mươi mốt tỷ sáu.
Ông Bảo gật. Đó là con số ông đã nghe.
— Nhưng điều kiện thanh toán — Miên nói tiếp, đưa tờ giấy mà chị Hạnh đã lấy được từ ông Bảo — là hai mươi phần trăm trả ngay, tám mươi phần trăm trả sau mười tám tháng, và chỉ trả khi Thiên Phú được một ghế trong hội đồng quản trị.
Cô viết xuống bảng.
— Hai mươi phần trăm của ba mươi mốt tỷ sáu là sáu tỷ ba. Tám mươi phần trăm còn lại là hai mươi lăm tỷ hai, nhận sau mười tám tháng. Nếu lãi suất tiền gửi hay chi phí cơ hội của bác là mười hai phần trăm một năm, hai mươi lăm tỷ hai nhận sau một năm rưỡi hôm nay chỉ đáng khoảng hai mươi mốt tỷ ba.
Cô cộng.
— Tổng giá trị thực, tính theo hôm nay, khoảng hai mươi bảy tỷ sáu. Và đó là nếu điều kiện được thực hiện. Nếu Thiên Phú không được ghế hội đồng, tám mươi phần trăm kia có thể không bao giờ về.
Ông Bảo ngồi lặng.
— Công ty có thể đề nghị — Miên nói — hai mươi tám tỷ, trả một lần, trong ba mươi ngày, không điều kiện. Cao hơn giá trị thực của ông Lạc, và rõ ràng hơn.
Ông Bảo là người đầu tiên khóc.
Không phải khóc ầm ĩ. Chỉ là hai giọt nước mắt rơi xuống ly cà phê, và ông đưa tay lau, rất chậm.
— Cô gái — ông nói. — Cô là người đầu tiên nói cho tôi biết con số đó mà không bắt tôi phải tin cô.
Miên không đáp. Cô đẩy ly nước sang phía ông.
Bà Nga nghe xong gật đầu: "Bác bán cho công ty. Bác muốn yên." Anh Tín nghe xong im lặng rất lâu, rồi nói: "Em sẽ bán phần của em cho sếp Khang, không phải cho công ty. Em muốn cổ phần của em về đúng người."
Trong vòng bốn ngày, ba cổ đông đồng ý. Công ty mua lại phần lớn, tôi mua phần còn lại, nguồn từ lợi nhuận giữ lại và một khoản vay mà chị Hạnh thu xếp với ngân hàng quen. Luật sư Thảo kiểm tra từng bước, vì việc công ty mua lại cổ phần của chính mình có điều kiện về nguồn vốn và thủ tục riêng.
Ông Lạc mất ba trong bốn con đường.
Nhưng chuyện kể ở đây chưa phải chuyện quan trọng nhất của Chương.
Chuyện quan trọng nhất xảy ra vào tối thứ Năm, lúc Miên đang ngồi một mình trong phòng, tắt đèn trần, gõ nốt bảng tính cuối.
Có tiếng gõ cửa. Hai tiếng, nhẹ.
— Mời vào.
Cửa mở. Anh Tuấn "Cú" đứng ở ngưỡng cửa, áo sơ mi xanh nhạt, tay cầm một tập hồ sơ mỏng.
— Cô Miên.
— Dạ anh Tuấn.
Anh bước vào, đóng cửa, ngồi xuống đối diện cô. Lần đầu tiên anh ngồi gần hơn một mét.
— Tôi có chuyện muốn nói — anh nói, giọng bằng phẳng. — Không phải chuyện công việc.
Miên đặt bút xuống.
— Ông Lạc từng liên hệ riêng tôi.
Cô khựng.
— Ba tuần trước. Qua điện thoại. Mời tôi ăn trưa. Tôi từ chối. Ông gọi lần hai. Tôi nhận cuộc gọi.
Anh mở hồ sơ, lấy ra một tờ giấy, đặt lên bàn. Đó là bản in một email và một dòng chữ viết tay bên cạnh.
— Ông ta hứa cho tôi chức giám đốc điều hành — anh Tuấn nói. — Tôi hỏi: công ty có sếp rồi, cần tôi làm gì? Ông ta nói: "Sếp sắp đi rồi."
Miên nhìn anh.
— Anh ghi lại được không ạ?
— Tôi ghi lại — anh nói, thẳng. — Tôi ghi lại vì tôi không tin ai hứa gì miễn phí.
Anh đặt điện thoại lên bàn. Màn hình hiện một tệp ghi âm, ba phút mười hai giây.
Miên không nói gì lâu. Cô nhìn tập hồ sơ, nhìn điện thoại, nhìn khuôn mặt vuông của người đàn ông đã làm việc ở công ty chín năm, người cô và Chi từng coi là đối thủ nội bộ.
Rồi cô hỏi một câu mà nhiều năm sau, cô nói với tôi, là câu hỏi cô tự hào nhất đời.
— Sao anh giúp tụi em?
Anh Tuấn ngồi thẳng lưng.
— Không phải giúp các cô.
Miên chờ.
— Tôi giúp cái kho của tôi — anh nói. — Nơi tôi làm chín năm. Từng cái kệ, từng cái pallet, tôi dựng lên bằng tay. Tôi không muốn một người từ ngoài vào, với một chiếc vest đẹp và một lời hứa miễn phí, biến nó thành thứ gì đó tôi không nhận ra.
Anh nhìn xuống bàn.
— Và... — anh nói, chậm hơn — vì các cô hỏi tôi "vì sao" trước khi hỏi "ai".
Miên mỉm cười, rất nhẹ.
Cửa mở lần nữa. Chi bước vào, hơi thở dốc, tóc rối, tay cầm hai ly trà sữa. Cô khựng lại khi thấy anh Tuấn.
— Anh Tuấn.
— Cô Chi.
Một khoảng im lặng. Chi đặt hai ly trà xuống bàn, rồi quay sang anh.
— Anh Tuấn, em xin lỗi vì lần họp trước em nói hơi nặng.
Anh Tuấn nhìn cô lâu.
— Cô nói đúng — anh nói. — Chỉ là tôi chưa quen bị đúng bởi người trẻ hơn mình.
Chi bật cười. Một tiếng cười ngắn, thật, nhẹ nhõm. Anh Tuấn không cười, nhưng khóe môi anh nhích lên đúng nửa milimet.
Hai giờ sáng, khi mọi chuyện đã yên, Miên ngồi lại trong phòng họp, nhìn bảng tính cuối cùng. Chi ngủ gục ở ghế, đầu tựa vào vai chị Hạnh. Chị Hạnh ngồi yên, không động đậy, sợ làm cô thức dậy.
Điện thoại của chị rung.
Chị liếc màn hình. Tin nhắn từ luật sư Thảo, gửi lúc một giờ năm mươi.
Chị đọc, rồi đọc lại. Rồi chị khẽ gọi:
— Miên.
— Dạ?
— Ông Lạc mua được năm phần trăm từ ông Thủy.
Miên nhắm mắt.
— Tức là ông ấy vừa có đủ năm phần trăm.
— Đúng. Và theo luật, cổ đông sở hữu từ năm phần trăm có quyền yêu cầu triệu tập đại hội cổ đông bất thường.
Chị Hạnh đặt điện thoại xuống bàn.
— Ông ta sẽ triệu tập họp cổ đông.
Miên mở mắt. Cô nhìn Chi đang ngủ, nhìn chị Hạnh, nhìn bảng tính, nhìn tập hồ sơ của anh Tuấn.
Một khoảng im lặng rất dài.
— Vậy thì mình chuẩn bị — cô nói.
Ngoài cửa sổ, trời bắt đầu hửng sáng. Tôi biết điều này vì tôi đang ở nhà, không ngủ, mắt nhìn trần, điện thoại bật, và đúng bảy giờ sáng, tôi nhận được một tin nhắn từ Miên, ngắn gọn:
"Sếp, tụi em có một việc cần báo. Không cần sếp làm gì. Chỉ cần sếp biết."
Tôi đọc, đặt điện thoại xuống ngực.
Đây là lần đầu tiên tôi nhận được tin xấu mà không thấy sợ.
Tôi thấy gì đó khác. Một thứ mơ hồ, ấm, như thể tôi vừa nhận ra mình không còn đứng một mình trên bờ.
