Năm thứ 29 theo lịch Đại Hoa, mùa thu. Lâm Gia Trang thuộc Hoài Thành.
Lâm Kỳ bị cơn đau quặn trong bụng đánh thức. Cảm giác ấy không giống đói, mà như có bàn tay thò vào bụng, túm lấy khúc ruột lép kẹp của cô rồi vắt như vắt giẻ.
“Mặt trời chiếu tới tận mông rồi mà còn nằm đấy giả chết! Sao, chờ bà đây nhai nát cơm rồi đút tận miệng cho các người à?”
Ngoài nhà, muôi sắt gõ vào miệng nồi kêu “coong coong”. Tiếng chửi the thé đi kèm làm bụi trên xà nhà rơi lả tả.
Lâm Kỳ mở choàng mắt. Trước mặt cô là bức tường đất đen sì. Một luồng ký ức không thuộc về mình cuộn lên trong đầu khiến cô choáng váng. Nhưng cô không lên tiếng, nhanh nhẹn xoay người xuống giường đất.
Giờ cô là Tứ Nha, con gái lớn của chi thứ ba nhà họ Lâm, 10 tuổi. Vì quanh năm không được ăn no, cô gầy như que củi, đầu trông to khác thường, hốc mắt lõm sâu.
“Ngũ Nha, dậy thôi.”
Lâm Kỳ đưa tay đẩy Ngũ Nha đang co ro trong góc tường. Ngũ Nha cuộn tròn thành một cục, bé gầy như con mèo con. Nếu không biết trước có đứa trẻ nằm ở đó, chẳng ai nhận ra trong đống chăn xám xịt kia còn có một đứa bé!
Vén tấm rèm cửa bằng vải xanh bóng nhẫy dầu mỡ lên, mùi thơm ngọt của khoai lang và ngũ cốc xộc thẳng vào mũi. Lâm Kỳ nghe bụng mình réo lên một tiếng thật chẳng biết giữ thể diện.
Trong gian nhà chính, bầu không khí căng như dây đàn.
Có hai chiếc bàn, một chiếc đặt trên giường đất, một chiếc đặt dưới nền nhà.
Chiếc bàn bát tiên trên giường đất là chỗ của đàn ông. Ông nội họ Lâm ngồi xếp bằng ở giữa, rít tẩu thuốc lá sợi, khói che khuất khuôn mặt già nua đầy nếp nhăn. Cha cô là Lâm Hữu Phúc, bác hai Lâm Hữu Lộc, chú út Lâm Hữu Bảo cùng mấy đứa cháu trai ngồi vây quanh. Nhà bác hai đông con nhất, có ba con trai: Đại Giang, Nhị Hà và Cẩu Đản (Lâm Hải) nghịch như quỷ. Thêm anh cả nhà cô là Lâm Dương nữa, chiếc bàn chật kín người!
Trong chậu sứ thô trước mặt họ, cháo khoai lang nấu ngũ cốc đặc quánh, cắm đũa vào cũng đứng được.
Bên chiếc bàn thấp dưới nền nhà, bà nội họ Lâm cầm chiếc muôi sắt lớn, nhìn đám phụ nữ vây quanh như đề phòng trộm.
“Bà ơi... cháu muốn ăn món đó.”
Bên bàn trên giường đất, Cẩu Đản (Lâm Hải), con trai út nhà bác hai, chỉ vào chậu cháo, nước dãi sắp nhỏ xuống.
“Ôi, cháu ngoan của bà, ăn đi! Ăn nhiều vào!”
Khuôn mặt nhăn như vỏ cây già của bà Lâm lập tức tươi như hoa. Bà cố ý đưa muôi xuống tận đáy chậu, múc một muôi đầy những miếng khoai lang đặc nhất, cả cái lẫn nước. “Ăn no mới cao lớn, sau này mới có sức!”
“Bà ơi... cháu cũng đói.”
Bên bàn dưới nền nhà, Lâm Đóa, con gái của chi thứ hai, thèm thuồng nhìn bát cháo đặc của em trai, không nhịn được đưa bát mình ra phía trước.
“Đồ quỷ đói đầu thai à!”
Đôi mắt tam giác của bà Lâm trợn lên. Bà lấy lưng muôi gõ “cạch” vào miệng bát Lâm Đóa.
“Mày không biết năm nay mùa màng thế nào à? Hoa màu ngoài ruộng chết khô mất một nửa rồi. Lũ con gái chỉ tổ tốn cơm chúng mày ăn ít đi một miếng thì chết à? Để dành cho đàn ông ăn!”
Mắng xong, bà lão khẽ nghiêng cổ tay, hớt một muôi trên mặt chậu cháo.
Ào một tiếng.
Một muôi lớn nước cháo trong đến mức soi được bóng người đổ vào bát Lâm Đóa. Sau đó, bà lão lấy từ chiếc mẹt bên cạnh một viên bánh rau dại chỉ to bằng nắm tay trẻ sơ sinh, ném “bộp” xuống bàn trước mặt cô bé.
Đến lượt Lâm Kỳ, phần ăn cũng y hệt.
Nửa bát nước cháo soi được bóng người, thêm một viên bánh rau dại khô khốc. Viên bánh chủ yếu được nhào từ cám thô trộn với rau dại đắng băm nhỏ, bên trong chỉ có chút xíu bột mì đen để kết dính. Nó có màu vàng đen, cứng như đá, ăn vào cứa rát cổ họng.
Lâm Kỳ nhận lấy, không nói gì, mặt cũng không biểu lộ cảm xúc.
Cô nâng bát lên, kín đáo liếc về phía giường đất.
Cha cô, Lâm Hữu Phúc, đang bưng bát. Người đàn ông thật thà chưa đầy 30 tuổi mà trông như đã 50 ấy cúi đầu thấp đến mức gần như vùi vào đũng quần. Khóe mắt ông liếc qua người vợ và các con gái gầy đến biến dạng ở phía này, bàn tay bưng bát run lên thấy rõ.
Nhân lúc bà Lâm quay sang hũ dưa muối gắp thức ăn, Lâm Hữu Phúc nhanh tay bẻ nửa chiếc bánh hấp bột mì đen trong tay mình.
Ông lập tức chìa tay về phía Lâm Kỳ. Trong khoảnh khắc ấy, ông như vừa làm chuyện gì vô cùng tội lỗi, cúi đầu thấp đến mức tưởng chừng cổ sắp không đỡ nổi.
“Tứ Nha, cầm lấy.” Giọng ông hạ rất thấp, như rít qua kẽ răng.
Tim Lâm Kỳ khẽ run.
Nhưng tay cô còn chưa chạm tới nửa chiếc bánh vẫn còn hơi ấm, một giọng nói the thé đã nổ vang bên tai.
“Ô kìa! Chú ba làm gì thế?”
Vợ bác hai là Tiểu Lý thị mắt tinh miệng nhanh, lấy đũa chỉ vào tay Lâm Hữu Phúc, hét to như muốn hất tung mái nhà: “Mẹ ơi! Mẹ mau nhìn chú ba kìa! Chú ấy lấy bánh hấp bột mì đen cho con gái ăn!”
Rầm!
Bà Lâm đặt mạnh đĩa dưa muối trong tay xuống bàn.
Bà lão ngoắt nửa người lại, lao tới mấy bước, giật nửa chiếc bánh khỏi tay Lâm Hữu Phúc rồi ném trả vào bát ông.
“Thằng ba! Đồ hèn nhát chẳng nên thân!”
Nước bọt bà bắn đầy mặt Lâm Hữu Phúc. “Bánh đó để người làm việc nặng ăn cho no bụng mà làm việc! Mày đem lấp cái bụng không đáy của lũ con gái chỉ tổ tốn cơm à? Mày muốn tự bỏ đói mình rồi liên lụy cả đại gia đình này phải không?”
Lâm Hữu Phúc rụt cổ, mặt đỏ như gan lợn, ấp úng: “Mẹ... Tứ Nha và các con còn nhỏ, đang tuổi lớn...”
“Lớn cái rắm! Còn lắm lời, ngày mai ngay cả nước cháo cũng không cho chúng nó uống!” Bà Lâm trừng mắt nhìn Lâm Kỳ, như thể cô cháu gái này là oan gia đến đòi nợ.
Trong nhà im phăng phắc.
Cẩu Đản ngồi bên bàn trên giường đất cố ý húp cháo sùm sụp thật to, làm mặt quỷ với Lâm Kỳ, vẻ mặt hả hê khi thấy người khác gặp họa.
Ngũ Nha bên cạnh sợ đến run bần bật. Nước mắt lưng tròng, cô bé bịt chặt miệng, không dám khóc thành tiếng. Dưới gầm bàn, Lâm Kỳ đưa tay bóp nhẹ bàn tay bé nhỏ lạnh ngắt của Ngũ Nha.
Cô không đổi sắc mặt, bưng nửa bát nước cháo lên, ngửa đầu uống cạn một hơi.
Chất lỏng âm ấm mang mùi đất trôi qua cổ họng, không dập được cơn cồn cào trong bụng, nhưng khiến đầu óc cô tỉnh táo.
Thời loạn, đại hạn, bà nội thiên vị, cha nhu nhược.
Lâm Kỳ sờ miếng ngọc bội giấu sát người trong lớp áo bên trong, thấy nó âm ấm khi chạm vào. Số đậu vàng cô đào được dưới gầm giường trong căn nhà tranh ở không gian tối qua đủ để mua cả Lâm Gia Trang.
Nhưng bây giờ không thể đụng tới. Để lộ mình có tiền chẳng khác nào tìm chết.
“Ăn nhanh đi.” Lâm Kỳ cắn một miếng bánh rau dại cứng đến ê răng trong tay, nói nhỏ với Ngũ Nha: “Ăn xong chị đưa em ra ngoài.”
“Thình! Thình! Thình!”
Đúng lúc ấy, cổng sân bị đập ầm ầm, cánh cổng ván gỗ ọp ẹp như sắp bung ra ngay giây sau.
Tiếp đó là tiếng bước chân hỗn loạn và tiếng chó sủa.
“Lâm Lão Cửu! Mở cửa! Mau mở cửa!”
Một giọng vịt đực gào ngoài cổng như gọi hồn: “Các quan lớn đến trưng thu lương thực! Nhanh tay lên, đừng tự chuốc khổ vào thân!”
Động tác ăn uống của mọi người trong nhà đồng loạt khựng lại.
Chiếc muôi trong tay bà Lâm rơi xuống đất đánh “choang” một tiếng.
Khuôn mặt vừa rồi còn hung thần ác sát của bà lập tức trắng bệch, không còn chút máu.
