Đợi Tô Vân nói xong, Tôn Tĩnh lại bật cười.
“Quả nhiên là học bá, cậu vẫn thông minh như trước, chuyện gì cũng không giấu được cậu.”
“Tôi đoán đúng hết rồi à?”
“Gần như vậy, nhưng có một điểm cậu nói sai.”
“Điểm nào?”
“Tôn Toàn An không phải cha tôi, Trần Triệu Minh cũng không phải chồng tôi. Bọn họ đều là súc sinh! Bọn họ đều đáng chết!”
Tô Vân im lặng.
Anh rất đồng cảm với những gì Tôn Tĩnh đã trải qua. Trong cả chuyện này, gần như chẳng có ai thật sự quan tâm đến cô.
Nếu lúc đầu mẹ chồng cô chịu đứng ra nói một câu công bằng.
Nếu hai cô em chồng chịu đứng ra bênh vực cô, cho cô gặp con.
Nếu mẹ cô có thể mạnh mẽ hơn một chút, chống lưng cho cô.
Nếu em trai cô chịu nghĩ cho cô một chút.
Nếu cô em dâu mới cưới biết điều hơn một chút.
Tôn Tĩnh đã không đi đến cực đoan, bi kịch này cũng sẽ không xảy ra.
Tô Vân lắc đầu, gạt những suy nghĩ ấy sang một bên rồi lại giục hỏi:
“Cô vẫn chưa trả lời câu hỏi của tôi.”
Nhưng Tôn Tĩnh còn chưa kịp trả lời thì quản giáo đã thông báo hết giờ. Thấy cô sắp bị đưa đi, Tô Vân lập tức hét vào bên trong:
“Cô cải tạo cho tốt nhé, Thôi Bình An vẫn đang chờ cô trở về đấy!”
Nghe thấy cái tên này, Tôn Tĩnh vốn luôn mạnh mẽ và bình tĩnh cuối cùng cũng không nhịn được mà bật khóc.
Thôi Bình An là cái tên Tô Vân giúp đặt, cũng là mong ước duy nhất của tất cả mọi người dành cho đứa trẻ.
Không cầu giàu sang, chỉ cầu bình an.
Vừa bước ra khỏi cổng nhà tù, Tần Cương đã vội vàng tiến tới.
“Cậu hỏi được những gì?”
“Những gì nên biết tôi đều biết rồi, còn những gì không nên biết thì cô ấy cũng không nói.”
“Cậu bày trò úp úp mở mở với tôi làm gì thế? Này, đừng vội đi chứ! Tối nay Dương Vĩ mời ăn cơm, cậu có đi không?”
Lúc này Tô Vân làm gì còn tâm trạng ăn uống?
Trở về cửa hàng cũng chẳng có khách, anh nằm xuống sofa, sắp xếp lại toàn bộ sự việc trong đầu, cuối cùng phát hiện điểm quan trọng nhất mình vẫn chưa biết.
Rốt cuộc giữa Tôn Tĩnh và Thôi Vân Huy chỉ đơn thuần là một cuộc giao dịch, hay là đồng mưu?
Nếu chỉ là giao dịch thì mọi chuyện còn dễ nói.
Nhưng nếu là đồng mưu, vậy trước đó khi còn ở nhà máy hóa chất, hai người họ đã xác lập quan hệ yêu đương rồi sao?
Nếu thật sự đã yêu nhau, vậy lúc Tôn Tĩnh bị cưỡng bức, Thôi Vân Huy đang làm gì?
“Không đúng! Nếu Thôi Vân Huy biết chuyện này, với tính cách của hắn chắc chắn sẽ trả thù! Nói như vậy, Kali Xyanua rất có thể không phải Tôn Tĩnh trộm, mà là hắn trộm?”
“Vậy tại sao hắn lại dùng Kali Xyanua để tự sát? Muốn lấy chính mình thử độc? Thử liều lượng đủ để giết người? Hay muốn dùng việc tự sát để ép Tôn Tĩnh buông bỏ thù hận?”
“Nếu là Tôn Tĩnh hạ độc hắn, liệu có phải để trả thù sự nhu nhược của hắn không? Hay còn nguyên nhân nào khác?”
Tô Vân đang lẩm bẩm một mình thì chợt nghe có người gọi trong cửa hàng.
“Ông chủ Tô có ở đây không?”
Tô Vân bò dậy khỏi chiếc sofa phía sau bàn.
“Có đây, cô muốn mua gì?”
“Tôi muốn phiền anh đi làm một chuyến, cha tôi mất rồi.”
Người tới là một phụ nữ tên Uông Thu Cầm, tuổi xấp xỉ Tô Vân, vóc người cao ráo, trên người mặc tang phục. Anh có ý tốt nhắc nhở:
“Tang phục không được mặc vào cửa hàng hay nhà người khác. Nếu ra ngoài mua đồ hoặc tới nhà người khác thì tốt nhất nên cởi ra.”
Gương mặt Uông Thu Cầm hơi đỏ lên. Cô “ồ” một tiếng, vội tháo khăn tang trên đầu xuống, định cởi cả áo, nhưng Tô Vân khoát tay.
“Thôi, tôi không kiêng chuyện này. Nhưng sau này tới nhà người khác thì vẫn nên chú ý một chút.”
Đây đều là kinh nghiệm xương máu. Năm xưa lúc Tô Vân lo tang lễ cho ông nội, anh ra phố mua đồ mà quên cởi tang phục, kết quả bị chủ cửa hàng cầm chổi đuổi thẳng ra ngoài.
“Cô nói cụ thể tình hình của cha cô đi, rồi chọn thêm một bộ đồ liệm.”
“Cha mẹ tôi ly hôn hơn 20 năm rồi. Mấy năm trước ông ấy bị ung thư, sáng nay mới mất. Đồ liệm anh chọn giúp tôi, cứ lấy loại đắt nhất.”
“Được. Để lại ít tiền đặt cọc, rồi ghi địa chỉ và số điện thoại. Lát nữa tôi sẽ chở rạp tang và quan tài lạnh qua trước.”
Uông Thu Cầm viết địa chỉ và số điện thoại lên giấy, sau đó lấy từ trong túi ra một xấp tiền mệnh giá 100 tệ. Tô Vân sửng sốt, thầm nghĩ cô gái này xem ra chẳng hiểu gì cả.
Anh không khỏi tò mò hỏi:
“Nhà cô không có anh em trai à?”
“Không, tôi là con một.”
“Thế anh em họ thì sao?”
“Tôi có một anh họ, nhưng chúng tôi ít qua lại, nên lần này tang sự đều do một mình tôi lo liệu.”
Tô Vân gật đầu, nhận tiền đặt cọc rồi hỏi thêm những yêu cầu cụ thể.
Điều anh không ngờ là đây lại là một đơn lớn.
Quan tài đặt loại tiểu toàn bộ, tức là loại có cả bệ đỡ.
Phần xây bó quanh mộ làm trọn bộ, còn phải lát gạch nền.
Ngoài ra chủ lễ, quay phim, diễn tế, nhạc dân gian, đội đầu bếp phục vụ... đủ thứ linh tinh đều cần hết.
“Cô có yêu cầu gì về món ăn không? Khoảng bao nhiêu bàn? Chỗ chúng tôi cấp nào cũng có.”
“Cứ làm loại tốt nhất. Tôi đã tính số khách rồi, khoảng 60 bàn. Thuốc lá với rượu loại tầm tầm là được.”
“Được, vậy tôi làm theo 60 bàn, chuẩn bị dư thêm 5 bàn. Phù Dung Vương và Kim Huy số 2, thế nào? Đến lúc đó dùng bao nhiêu tính bấy nhiêu.”
“Được.”
Hai bên bàn bạc xong, Uông Thu Cầm lái xe đi trước. Tô Vân lấy hương, nến, giấy tiền, đồ trang trí bằng giấy, lại mang theo đồ liệm, chậu giấy và những thứ khác.
Anh báo thực đơn cho Đại Phì, bảo Đại Phì và Tô Hạo chuẩn bị nguyên liệu. Hai người họ chắc còn phải mất khoảng một tiếng mới lo liệu xong.
Vì thế anh lái xe tang đi trước.
Đến nơi theo địa chỉ, Uông gia cũng được xem là một gia đình lớn trong thôn, con cháu cùng họ rất đông, nhưng phần lớn đều là cháu gọi bằng bác chú họ.
Chi của cha Uông Thu Cầm có ba anh em. Cha cô chỉ sinh một cô con gái, người chú thứ hai sinh được một con trai, còn người chú thứ ba thì vẫn độc thân, đến giờ còn chưa tìm được vợ.
Thôn này khá đặc biệt, cách xưng hô vẫn theo lối cổ.
Nếu nhà có nhiều anh em trai thì sẽ gọi theo thứ tự kiểu bác cả, đạt hai, cha ba, bố tư.
Ví dụ như nhà Uông Thu Cầm, cha cô là anh cả, nên bất kể cháu trai hay con gái đều gọi ông là “bác”. Người thứ hai đều gọi là “đạt”, ngay cả con ruột cũng gọi như vậy.
Nhưng nhà họ có khá nhiều cháu họ. Tô Vân đếm sơ qua, người buộc khăn tang ít nhất cũng phải mười bảy, mười tám người.
Những người này đều là hậu duệ của anh em ruột và anh em họ của ông nội Uông Thu Cầm.
Ngoài ra, người trong họ phụ trách tiếp khách cũng khá đông, có thể xem là một đại gia tộc. Mọi người đều rất nhiệt tình, vừa thấy họ tới đã xúm lại giúp dựng rạp tang, rồi khiêng quan tài lạnh vào trong nhà.
“Tìm hai người cháu trai lau rửa cho người đã khuất trước — ở đây gọi là ‘cụ’ để tỏ ý kính trọng, không phải nói tuổi tác đã cao — cạo sạch râu rồi thay đồ liệm.”
“Ai vào bếp lấy ít dầu ăn, tìm thêm ít bông rồi thắp đèn dầu lên.”
“Trước mắt chưa cần đặt vào quan tài lạnh. Kê giường lên, trải đệm ra, lát nữa còn phải thành liệm.”
...
Đông người thì dễ làm việc, Tô Vân cũng chẳng cần tự mình động tay.
Anh viết bảng tang trên bàn rồi bảo người mang treo ngoài cửa.
Sau đó lại viết câu đối, bảo người dán lên cửa.
Đợi mọi việc gần xong, anh vừa định chào gia chủ rồi rời đi thì nghe mấy người cháu trong phòng đang vây quanh giường, nhỏ giọng bàn tán.
“Mọi người nói xem, có phải bác chúng ta còn tâm nguyện gì chưa hoàn thành không?”
“Cái đèn dầu này cứ thắp lên là tắt, trong phòng cũng chẳng có gió, lạ thật đấy!”
“Không phải gặp thứ gì không sạch sẽ chứ?”
...
Càng nói mấy người càng sợ. Thấy Tô Vân đi tới, họ vội vàng hoảng hốt kể lại tình hình.
Tô Vân ngồi xổm xuống, bưng bát dầu lên ngửi thử, vẻ mặt cạn lời.
“Đèn dầu phải dùng dầu hạt cải hoặc dầu đậu nành. Các anh dùng loại dầu pha trộn này thì chắc chắn không cháy được, cho dù cháy được cũng sẽ bốc khói đen.”
Uông Thu Cầm lại vào bếp lấy một bình dầu hạt cải. Sau khi thay dầu, Tô Vân dùng bật lửa châm thử, quả nhiên ngọn lửa lập tức cháy lên. Mọi người lúc này mới thở phào nhẹ nhõm.
“Được rồi, hôm nay là ngày đầu tiên, cũng chẳng còn việc gì khác. Tôi về trước đây.”
“Hả? Anh về à?”
“Còn việc gì nữa sao?”
“Tôi... tôi không rành mấy chuyện này. Tiếp theo còn phải làm gì nữa?”
“Cô chẳng cần làm gì cả.”
“Không cần làm gì? Thế rốt cuộc tôi phải làm gì?”
Lúc này Tô Vân mới biết cô gái này quả thật chẳng hiểu gì. Anh chỉ đành kiên nhẫn giải thích cặn kẽ cho cô.
“Đám tang của cha cô kéo dài 5 ngày. Hôm nay là ngày đầu tiên. Sau khi báo tang xong, đốt giấy đầu tang xong, nếu có họ hàng bạn bè tới viếng thì cô cứ quỳ trước linh đường. Người ta dập đầu thì cô dập đầu đáp lễ, người ta thắp hương thì cô đốt giấy. Đợi lúc người ta ra về, lại căn cứ thân phận mà phát vải tang cho họ.”
“Sau đó thì sao?”
“Đến tối cô phải thủ linh. Tất nhiên bây giờ cũng không còn quá câu nệ, buồn ngủ thì cô có thể ngủ một lúc.”
“Tôi sang nhà chị họ ngủ được không? Buổi tối một mình tôi hơi sợ.”
Tô Vân: “...”
“Thế ngày thứ hai thì sao?”
“Ngày thứ hai cũng vậy. Buổi sáng nhà cậu của cha cô sẽ mang cơm tới. Đến lúc đó đặt cơm trước di ảnh rồi thắp ba nén hương.”
Nói đến đây, anh đặc biệt nhắc nhở một câu:
“Cơm này không phải mang cho cô ăn đâu. Đây là cơm nửa sống nửa chín, nhà cậu cố ý mang tới cho cha cô.”
Thấy cô gật đầu, Tô Vân mới để lại số điện thoại của mình rồi lái xe rời đi.
Sáng ngày thứ ba là treo minh tinh. Tuy Uông Thu Cầm là con một, nhưng gia tộc nhà họ đông, họ hàng cũng nhiều.
Đại Phì từ sớm đã dựng xong rạp ăn. Sau khi nghi thức thành liệm kết thúc, khách khứa đều tập trung vào rạp ăn cơm.
Buổi chiều làm xong việc, Tô Vân trở về cửa hàng trước. Đại Phì vẫn chưa thể đi, tối còn phải ở lại cùng nhóm người phụ trách tiếp khách.
Tổng cộng 8 bàn, 6 món nguội, 6 món nóng. Tổng quản sẽ lấy thuốc lá phát cho mỗi người một bao trước, sau đó vừa ăn cơm vừa phân công công việc đón khách ngày mai cho từng người.
Người quét mộ, người đón khách, người ghi sổ, người dâng cơm, người quản bàn tiệc, người đỡ chậu giấy, kể cả việc quét dọn vệ sinh và đổ rác đều sẽ được sắp xếp đâu vào đấy.
Ngày thứ tư, Tô Vân và Đại Phì cùng tới.
Ăn trưa xong là phải thỉnh linh. Đội nhạc đi trước dẫn đường tới phần mộ tổ tiên để bái tế tổ tiên Uông gia. Những ngôi mộ nào còn nhớ được thì đều phải thắp hương, đốt giấy, dập đầu.
Sau khi thỉnh linh xong, tiếp theo là chờ người nhà cậu tới. Nhà cậu chưa tới thì những vị khách khác đều chưa thể vào.
Uông Thu Cầm lấy chồng xa. Vì con còn nhỏ nên lần này khi cô lo tang sự cho cha, chồng và cha mẹ chồng đều không thể tới.
Bản thân cô cũng không có nhiều bạn bè hay khách riêng.
Sau khi khách được đón vào, Tô Vân cầm micro trong rạp tang, chủ trì nghi thức tang lễ.
Thông thường đều là thắp hương trước, sau đó cúi đầu, rồi quỳ lạy. Hiếu tử sẽ đáp lễ, cảm tạ người tới viếng.
Nếu gặp người cùng vai vế thì chỉ cúi đầu, không quỳ lạy.
Địa phương này tuân theo Chu Lễ, chỉ nhìn tang phục là có thể phân biệt ngay thân phận và vai vế của mỗi người.
Ví dụ, người buộc khăn tang trên đầu đều là hiếu tử.
Còn người chỉ đội mũ tang thì phần lớn là những người phụ trách tiếp khách.
Phía khách viếng cũng tương tự. Người mặc tang phục, đội mũ tang về cơ bản đều là con cháu họ ngoại thuộc hàng hậu bối.
Người chỉ đội mũ tang chắc chắn là cùng vai vế với người đã khuất. Còn người không đội tang, không dập đầu, không quỳ thì là trưởng bối của người đã khuất.
Ngoài ra còn có màu sắc của tang phục.
Màu trắng dành cho con cháu và hàng cháu nội ngoại, màu đỏ dành cho chắt, màu vàng dành cho chút. Nhưng Tô Vân chưa từng thấy trường hợp năm thế hệ cùng chung một nhà.
Vì vải tang màu vàng rất khó mua nên ở địa phương này, hàng chắt và hàng chút — gần như không có — đều mặc tang phục màu đỏ.
Đợi tất cả khách khứa ăn cơm xong, tiếp theo là nghi thức Dạ Điện long trọng.
Theo lệ, trước tiên là hàng xóm láng giềng đốt giấy, sau đó nhà cậu dẫn đầu đốt giấy tế lễ.
Đợi đốt giấy xong, tiếp theo là diễn tế và tiết mục hâm nóng không khí. Ở địa phương thường sẽ mời một số người biết hát Tần xoang.
Nếu người mất tuổi cao, được xem là hỷ tang, con cháu cũng sẽ mời thêm người tới ca hát, nhảy múa.
Sau khi biểu diễn kết thúc, tiếp theo là nghi thức thượng lạp.
Vẫn là nhà cậu dẫn đầu. Đại nến Long Phượng được những người phụ trách tiếp khách giúp khiêng tới trước linh đường rồi châm lửa. Nhà cậu hành lễ, hiếu tử đáp lễ cảm tạ.
Sau đó tới lượt con rể của cháu gái làm nghi thức thượng lạp.
Nghe nói thượng lạp là để thắp sáng đường đi cho người đã khuất, đây là phong tục đặc biệt của địa phương, không thể kiểm chứng.
Kết thúc phần này là tới nghi thức đáp hồng. Nhưng nhà này không có con trai, càng không có con dâu, nên nghi thức ấy đương nhiên được lược bỏ.
Tiếp theo là rửa mặt, dâng cơm, đạp bàn.
Đợi tất cả nghi thức hoàn thành, Tô Vân vẫn chưa thể đi. Anh còn phải thông báo cho khách khứa thời gian đưa tang vào sáng hôm sau.
“Các vị khách quý, sáng mai chúng ta đưa tang lúc 5 giờ, mọi người đừng đến muộn.”
Mùa hè thường sẽ làm sớm hơn một chút, phải tranh thủ lúc trời còn chưa sáng để đưa quan tài tới nghĩa địa.
Thông báo xong thời gian, Tô Vân mới có thể trở về ngủ.
Anh và Đại Phì về tới cửa hàng, hai người tính sơ qua một lượt. Đơn này cũng khá ổn, ít nhất có thể lãi 7.000 tệ.
Nhưng 7.000 tệ này cũng chẳng dễ kiếm.
Ngay khi hai người cho rằng mọi chuyện có thể thuận lợi kết thúc thì sáng hôm sau, lúc đưa tang, xảy ra chuyện!
