Mã Tú Anh đứng trước gương, cẩn thận ngắm nghía dung nhan của mình.
Năm nay nàng đã 38 tuổi mụ, là một phụ nhân trung niên. Nhìn tổng thể, nàng vẫn đoan trang, ung dung quý phái, nhưng nơi khóe mắt đã lặng lẽ xuất hiện những nếp nhăn mờ nhạt, dù thế nào cũng không thể che giấu.
Nàng đưa tay vuốt nhẹ những nếp nhăn nơi khóe mắt, trong lòng bất giác dâng lên vài phần buồn bã.
Ngày trước bôn ba giữa thời loạn, nàng chỉ cảm thấy cuộc sống thật gian nan. Giờ đây được an cư trong cung cấm, ngày ngày sống yên ổn, nàng mới chợt nhận ra thời gian chẳng đợi một ai, dung nhan rốt cuộc cũng khó tránh khỏi già nua.
"Đệ cũng chẳng còn nhỏ nữa. Sau này đừng chỉ mải lo chuyện làm ăn, phải mau chóng sinh con nối dõi đi. Ta vẫn còn sức để giúp đệ chăm cháu."
Mã Tú Anh thu lại tâm tư, giọng nói mang theo vài phần thúc giục.
"Tỷ, đệ và Diệu Cẩm phải đợi đến cuối năm mới thành thân được. Sớm nhất e rằng phải sang năm mới có tin vui! Nếu chưa cưới mà đã có con, nhạc phụ vác Thanh Long Yển Nguyệt Đao dài bốn mươi mét đến chém đệ thì phải làm sao?"
Hôn sự đã được định đoạt, Mã Tú Kiệt không ngờ mình lại bị đại tỷ giục sinh con. Tỷ ấy thật sự coi hắn là con lừa trong đội sản xuất hay sao?
Giục cưới rồi giục sinh, quy trình này quả nhiên là thứ mà nam nữ chưa lập gia đình từ xưa đến nay đều không thể trốn thoát.
"Nói năng linh tinh! Ta bảo đệ và Cẩm Nhi phải cố gắng nhiều hơn!"
Mã Tú Anh vươn tay túm lấy tai Mã Tú Kiệt, ra sức vặn một vòng.
Chuyện một cô nương khuê các chưa xuất giá mà đã mang thai, hắn cũng dám đem ra đùa. Nếu để người khác biết được, chắc chắn sẽ không thiếu những lời đàn hặc.
"Đùa thôi, đệ chỉ nói đùa thôi! Đệ bảo đảm sẽ cố gắng để tỷ sớm được bế cháu trai!"
Tuy Từ Diệu Cẩm và Cẩm Nhi chung sống thân thiết như chị em ruột, nhưng để giữ cho hậu viện hòa thuận, Mã Tú Kiệt vẫn quyết định để vị phu nhân chính thức mang thai trước.
Dĩ nhiên, những lời này không thể nói trước mặt tỷ tỷ, nếu không, hắn khó tránh khỏi một trận giáo huấn về chuyện sinh con. Trước mắt cứ qua loa cho xong chuyện đã.
Thấy Mã Tú Kiệt vỗ ngực bảo đảm, Mã Tú Anh mới chịu tha cho hắn.
"Gần đây triều đình đang bàn bạc một chuyện lớn, đệ có nghe nói chưa?"
Mã Tú Anh có phần lo lắng về việc phát hành tiền giấy, nhân cơ hội này liền hỏi ý kiến đệ đệ.
"Chuyện lớn gì cơ?"
Mã Tú Kiệt ngượng ngùng gãi đầu.
Hắn chỉ giữ một chức quan nhàn tản, ngay cả việc điểm danh cũng không cần. Nếu không cố ý dò hỏi, hắn căn bản chẳng thể biết được chuyện gì đang xảy ra.
Huống chi gần đây hắn còn bận rộn với Hoàng Gia Cách Vật Viện, lại phải dành thời gian tình tứ với thê tử tương lai, lấy đâu ra thời gian quan tâm đến chuyện triều đình.
"Quốc khố Đại Minh đang trống rỗng. Đánh trận, cứu trợ thiên tai, chỗ nào cũng cần tiền. Tỷ phu của đệ muốn phát hành tiền giấy để bù đắp khoản thiếu hụt trong quốc khố."
Trong giọng nói của Mã Tú Anh ẩn chứa nỗi lo lắng. Nàng kể lại ý định của Chu Nguyên Chương, muốn dựa vào tiền giấy để tạo thuận lợi cho việc lưu thông tiền tệ trong thiên hạ, đồng thời làm đầy quốc khố.
"Tỷ phu đã quyết tâm phát hành tiền giấy, e rằng ai khuyên cũng vô dụng!"
Mã Tú Kiệt cố tình tỏ vẻ khó xử.
"Cái tên Chu Trọng Bát này, đúng là muốn làm phản rồi! Nếu việc phát hành tiền giấy gây bất lợi cho sự phát triển của Đại Minh, ta sẽ đích thân đến giáo huấn hắn, xem hắn có thật sự dám không nghe lời khuyên hay không!"
Mã Tú Anh sao có thể không nghe ra hàm ý trong lời Mã Tú Kiệt?
Tuyệt đối không thể tùy tiện phát hành tiền giấy. Nhưng điều kiện tiên quyết là phải có người khuyên can được Chu Nguyên Chương.
Mà trong toàn bộ Đại Minh, người có thể áp chế Chu Nguyên Chương chỉ có một mình Hoàng hậu Mã Tú Anh.
"Chủ trương phát hành tiền giấy vốn không sai, thậm chí còn là phương án tối ưu để khơi thông nền kinh tế Đại Minh. Có điều, nhất định phải hiểu rõ lợi và hại trong đó..."
Mã Tú Kiệt lật giở cuốn bách khoa toàn thư trong đầu, bắt đầu giải thích tỉ mỉ những điều cần chú ý khi phát hành tiền giấy.
Đại Minh vừa mới lập quốc, nguồn đồng đang thiếu hụt, bạc trắng lại càng khan hiếm.
Hoạt động buôn bán tại các châu huyện dần phục hồi, bách tính được nghỉ ngơi dưỡng sức, nhưng số lượng tiền tệ lưu thông quá ít, khiến dân gian trong thời gian dài rơi vào cảnh không có tiền để sử dụng.
Việc lưu thông tiền tệ gặp trở ngại, thậm chí còn khiến quan phủ bị hạn chế đủ đường trong chuyện thu thuế, điều phối tiền bạc và lương thực.
Nếu có thể ban hành một loại tiền giấy chính thức với cơ chế ổn định, triều đình sẽ bù đắp được sự thiếu hụt vàng, bạc và đồng. Quốc khố không cần chỉ dựa vào tiền thuế để duy trì, triều đình cũng có thể linh hoạt xoay vòng tài chính.
Dù là quân lương, cứu trợ thiên tai hay bổng lộc quan viên đều có thể giảm bớt áp lực. Hoạt động giao thương trong dân gian cũng được thúc đẩy, tiền tệ lưu thông thuận lợi hơn.
Đó đều là những lợi ích mà việc phát hành tiền giấy mang lại.
"Những điều đệ phân tích quả thật không sai. Trọng Bát chính là nhìn trúng lợi ích làm đầy quốc khố. Nhưng ta vẫn luôn cảm thấy việc tùy tiện phát hành quá nhiều tiền giấy có gì đó không ổn, chỉ là không nói rõ được vấn đề nằm ở đâu."
Mã Tú Anh từ nhỏ đã được nuôi dưỡng trong cảnh sung túc, không phải lo cơm áo.
Khi Chu Nguyên Chương còn đi chăn trâu, nàng ngày ngày đọc sách. Khi Chu Nguyên Chương phải vào chùa làm hòa thượng, đi khất thực kiếm sống, nàng vẫn đang đọc sách.
Bởi vậy, vốn kiến thức tích lũy của Mã Tú Anh không hề thua kém các trọng thần trong triều.
Đáng tiếc, do hạn chế về nhận thức của thời đại, nàng vẫn chưa thể nhìn ra những tai hại tiềm ẩn.
"Tai hại không nằm ở bản thân tiền giấy. Tiền giấy không thể được phát hành tràn lan mà không có giới hạn. Việc phát hành tiền giấy nhất định phải có mốc neo giá trị làm cơ sở!"
Mã Tú Kiệt chỉ thẳng vào căn nguyên khiến chế độ tiền giấy sụp đổ.
Khi Tống Triều mới bắt đầu phát hành tiền giấy, đó cũng là một chính sách có lợi cho quốc gia và bách tính.
Nhưng về sau, khi quốc khố triều đình trống rỗng, những người nắm quyền liền nghĩ đến chuyện in tiền giấy để lấp vào những khoản thiếu hụt.
Không cần khai mỏ, không cần thu thuế, chỉ dựa vào việc phát hành tiền giấy là có thể tạo ra vô số tiền bạc và lương thực từ hư không.
Một khi những kẻ nắm quyền đã nếm được vị ngọt của việc kiếm lợi dễ dàng, bọn họ không còn kiềm chế nổi lòng tham, cho đến khi hệ thống tiền giấy hoàn toàn sụp đổ.
Cuối cùng, người chịu khổ vẫn là bách tính!
"Mốc neo giá trị là gì?"
Mã Tú Anh giống như một học trò nhỏ ham học hỏi, nóng lòng muốn tiếp thu kiến thức mới.
"Tổng số vàng bạc và lương thực của toàn bộ Đại Minh đều có giới hạn. Nếu tiền giấy không có đủ tài sản thực tế làm dự trữ bảo chứng thì chẳng khác gì giấy vụn. Triều đình càng phát hành nhiều, đến khi tổng giá trị tiền giấy vượt xa giá trị tài sản thực tế dùng để bảo chứng, đồng tiền tự nhiên sẽ mất giá."
Mã Tú Kiệt tiếp tục giải thích.
Ban đầu, một quan tiền giấy có giá trị tương đương một quan bạc. Nhưng về sau, đến cả trăm quan tiền giấy cũng không đổi nổi một hạt gạo.
Gia sản mà bách tính vất vả tích góp lập tức hóa thành con số không. Thị trường sụp đổ, lòng dân tan rã. Đó chính là nguyên nhân căn bản dẫn đến sự diệt vong của Tống Triều.
"Vậy căn nguyên khiến hệ thống tiền giấy của Tống Triều sụp đổ không phải do việc phát hành tiền giấy, mà là vì không lấy mốc neo giá trị làm cơ sở?"
Mã Tú Anh vừa nghe đã hiểu, nhận ra rằng việc phát hành tiền giấy và cơ chế neo giá trị phải bổ trợ cho nhau.
"Không sai! Nếu triều đình quyết định phát hành bảo sao, nhất định phải đặt ra những quy định bất di bất dịch. Bất kể là ai cũng không được phá vỡ quy củ, nếu không, về sau tất sẽ sinh ra đại loạn."
Mã Tú Kiệt nghiêm túc gật đầu, đưa ra phương pháp cụ thể để triển khai chế độ tiền giấy.
Trước hết, phải kiểm kê rõ Đại Minh đang dự trữ bao nhiêu vàng và bạc để làm tài sản bảo chứng, sau đó căn cứ vào số lượng dự trữ ấy mà phát hành bảo sao theo tỷ lệ tương ứng, tuyệt đối không được tùy tiện in tiền từ hư không.
Tiếp theo, phải xây dựng các tiền trang của nhà nước. Bách tính có thể dùng bảo sao đổi lấy vàng bạc bất cứ lúc nào. Chỉ khi trong lòng có sự bảo đảm, họ mới không hoang mang.
Nếu bách tính cần nộp thuế, nộp tiền chuộc tội hay đóng các khoản phí, quan phủ bắt buộc phải chấp nhận thanh toán bằng bảo sao.
Chỉ khi triều đình không từ chối tiếp nhận, tiền giấy mới thật sự được coi là tiền tệ chính thức của quốc gia, chứ không phải một trò lừa gạt.
Số lượng tiền giấy phải được điều chỉnh tăng giảm theo quy mô giao thương trong thiên hạ.
Những năm được mùa, thương mại hưng thịnh thì có thể phát hành thêm một lượng vừa phải. Những năm thiên tai, quốc khố co hẹp thì phải lập tức ngừng in tiền và thu hồi tiền giấy cũ.
Tuyệt đối không được vì quốc khố thiếu tiền mà tùy tiện in thêm bảo sao.
"Thật ra, điều khó khăn nhất từ trước đến nay không phải là in tiền, mà là hoàng quyền có thể kiềm chế lòng tham hay không."
Mã Tú Anh nói ra vấn đề cốt lõi trong những tai hại của chế độ bảo sao.
Sau này, hễ quốc khố gặp khó khăn, chắc chắn sẽ có quan viên xúi giục hoàng đế, khiến hoàng đế nảy sinh ý định in thêm tiền để bù đắp thiếu hụt.
Một khi mở ra tiền lệ tùy tiện in tiền giấy, chính sách vốn có lợi sẽ lập tức biến thành mầm họa.
Chẳng cần đến vài năm, Đại Minh sẽ giẫm lên vết xe đổ của tiền triều, gây họa cho thiên hạ và đời sống bách tính.
"May mà đệ nhìn nhận mọi chuyện thấu đáo. Ta sẽ chuyển nguyên vẹn những lời này cho Trọng Bát, tuyệt đối không để chính sách mới biến thành tai họa gây hại cho bách tính."
Sau khi nghe những phân tích thấu triệt ấy, Mã Tú Anh cảm thấy lòng mình sáng tỏ, mọi nỗi lo lắng chất chứa trước đó cuối cùng cũng được giải tỏa.
Bách quan trong triều chỉ biết bàn suông rằng việc này "có thể thực hiện" hay "không thể thực hiện", nhưng chẳng ai nói rõ được căn nguyên của những lợi ích và tai hại.
Chỉ có đệ đệ ruột của nàng, Mã Tú Kiệt, mới có thể nhìn ra lợi ích lâu dài của tiền giấy đối với quốc gia, cũng như nguyên nhân khiến chế độ này có thể sụp đổ.
Hai tỷ đệ trò chuyện mãi đến tận chiều.
Mã Tú Kiệt còn phải đến học viện bàn bạc về đại điển khai giảng, vì vậy hắn liền cáo từ rời đi.
