Trong phòng họp của Ban Thường vụ Thành ủy Ninh Châu, khói thuốc lượn lờ.
Bí thư Thành ủy Triệu Quảng Bình ngồi ở một đầu chiếc bàn dài, ngón tay gõ nhẹ lên mép gạt tàn, tro thuốc rơi lả tả xuống. Mười một ủy viên thường vụ đều đã có mặt, một dãy ca tráng men đặt trên bàn, vụn trà nổi lềnh bềnh trên mặt nước.
Triệu Quảng Bình dụi tắt điếu thuốc.
"Hôm nay tạm thời bổ sung một nội dung thảo luận."
Ông đảo mắt nhìn một vòng.
"Chuyện hợp tác xã ở Hương Thanh Bình, Huyện An Dương bị Ủy ban Nông nghiệp thành phố yêu cầu dừng thẩm tra, chắc mọi người đều đã nghe nói. Phía tỉnh có ý kiến khác, thành phố cũng nhận được không ít phản ánh."
Không ai lên tiếng.
Triệu Quảng Bình cũng không vội, nâng chiếc ca lên thổi vụn trà, ánh mắt dừng trên người Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thành phố Cố Trường Hà.
"Bí thư Cố, anh nói trước đi. Việc xác minh đối với đồng chí Ngô Hưởng, Bí thư Đảng ủy Hương Thanh Bình, đã có kết quả rồi chứ?"
Cố Trường Hà ngoài năm mươi, khuôn mặt chữ điền, đôi lông mày rậm như hai cây chổi. Ông hắng giọng, rút một văn bản từ trong cặp công văn ra.
"Có kết quả rồi."
Ông mở văn bản, đọc từng chữ một.
"Ngô Hưởng, hiện là Bí thư Đảng ủy Hương Thanh Bình, Huyện An Dương, nguyên Phó trưởng phòng Tổng hợp của Ủy ban Kế hoạch Thành phố. Về vấn đề có người nặc danh tố cáo đồng chí ấy thăng chức trái quy định, sau khi Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thành phố nhiều lần xác minh——"
Phòng họp yên tĩnh đến mức có thể nghe rõ tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ treo tường.
"Nội dung tố cáo không đúng sự thật!"
"Việc điều động đồng chí Ngô Hưởng đảm nhiệm chức Bí thư Đảng ủy Hương Thanh Bình đúng quy trình, hồ sơ đầy đủ, phù hợp quy định quản lý cán bộ. Hiện đã để đồng chí ấy nghỉ ngơi ở phòng tiếp khách của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật."
Cố Trường Hà đặt văn bản xuống bàn, nâng chiếc ca lên nhưng không uống.
Trưởng Ban Tổ chức Tôn Chấn Bang là người lên tiếng trước.
Ông đã hơn năm mươi, tóc hoa râm, nói chuyện thong thả, nhưng từng chữ đều rất chuẩn xác.
"Bí thư Cố, tôi nói hai câu."
Cố Trường Hà nhìn ông một cái.
"Ban Tổ chức điều phối cán bộ, việc bổ nhiệm mỗi cán bộ đều phải cân nhắc nhiều lần, được tập thể nghiên cứu quyết định. Ngô Hưởng từ Ủy ban Kế hoạch Thành phố điều động đến Hương Thanh Bình, hồ sơ thủ tục đều đầy đủ, lúc đó cũng đã theo quy định xin ý kiến về liêm chính của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật."
Tôn Chấn Bang dừng lại, ngón tay gõ một cái lên mặt bàn.
"Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật điều tra cán bộ là trách nhiệm của mình, Ban Tổ chức hoàn toàn phối hợp. Nhưng có thể báo trước một tiếng hay không? Người cứ lặng lẽ bị đưa đi, Huyện ủy An Dương chẳng hiểu chuyện gì, bên Ban Tổ chức chúng tôi cũng chỉ biết sau đó. Làm như vậy, e là không thích hợp lắm thì phải?"
Trong phòng họp, có người cúi đầu uống nước, có người nhìn chằm chằm văn bản trên bàn, không ai tiếp lời.
Cố Trường Hà đặt chiếc ca xuống.
"Trưởng ban Tôn, lần xác minh này liên quan đến vấn đề quy trình thăng tiến của cán bộ, cần phải giữ bí mật. Không phải nhằm vào Ban Tổ chức, mà là do yêu cầu xử lý vụ việc, đồng thời cũng là cân nhắc đến danh dự của bản thân đồng chí Ngô Hưởng."
"Danh dự?"
Phó thị trưởng Ngô Xuân Lâm lên tiếng.
Ông ngồi ở vị trí gần cửa sổ, bình thường họp hành không nói nhiều, hôm nay lại trực tiếp cắt ngang lời Cố Trường Hà.
Trong căn phòng này, ai mà không biết Ngô Hưởng là cháu ông? Nếu chuyện này mà ông còn không đứng ra, chẳng lẽ thật sự coi ông là bùn nặn hay sao!
"Bí thư Cố, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thành phố vượt cấp xử lý vụ việc, chỉ dựa vào một lá thư tố cáo nặc danh đã đưa người đi. Bây giờ tôi muốn hỏi một câu——quy trình này có đúng quy định không?"
Cố Trường Hà khẽ nhíu mày.
Ngô Xuân Lâm không đợi ông trả lời, tiếp tục nói.
"Ngô Hưởng bị đưa đi ba ngày, hoàn toàn không có tin tức. Huyện ủy và chính quyền Huyện An Dương không biết, Thành ủy và chính quyền thành phố cũng không biết, cuối cùng còn phải nghe từ bên Hương Thanh Bình mới hay——Bí thư bị Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật đưa đi rồi."
Giọng ông không lớn, nhưng từng chữ đều nặng trĩu.
"Bây giờ đã điều tra rõ, không có vấn đề, để cậu ấy trở lại chức vụ cũ. Nhưng Bí thư Cố, một người bị Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật đưa đi ba ngày, bên ngoài sẽ đồn thế nào? 'Ngô Hưởng bị Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật điều tra rồi'——một khi câu này truyền ra ngoài, trong sạch cũng thành không trong sạch. Việc này gây tổn hại lớn đến mức nào đối với danh dự của một cán bộ?"
Cố Trường Hà nâng chiếc ca lên uống một ngụm.
"Phó thị trưởng Ngô, Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật xử lý vụ việc có yêu cầu về kỷ luật——"
"Kỷ luật?" Ngô Xuân Lâm cắt ngang, "Kỷ luật của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật là nghe phong thanh đã vội xử lý sao? Trong công việc, chẳng phải cũng có nghĩa vụ bảo vệ danh dự cán bộ à? Một lá thư nặc danh, thẩm tra ba ngày, điều tra xong nói không có chuyện gì rồi thả người. Nhưng ba ngày này, công việc của Hương Thanh Bình do ai chủ trì? Việc thẩm tra hợp tác xã do ai ứng phó? Dân chúng sẽ nhìn Đảng ủy hương thế nào?"
Triệu Quảng Bình châm một điếu thuốc, rít một hơi.
Ngô Xuân Lâm nhìn ông một cái rồi nuốt những lời phía sau trở lại.
Triệu Quảng Bình gảy tro thuốc.
"Bí thư Cố."
"Ừ."
"Chuyện của đồng chí Ngô Hưởng, nếu đã điều tra rõ rồi thì để đồng chí bên Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật đích thân đưa đồng chí ấy trở về. Về mặt thủ tục phải làm cho đẹp, đừng để người ta có cớ nói ra nói vào."
Cố Trường Hà gật đầu.
Triệu Quảng Bình lại hút một hơi thuốc, khói thuốc che khuất nửa khuôn mặt.
"Các đồng chí của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật xử lý vụ việc đúng là vất vả, giữ bí mật cũng là điều cần thiết. Nhưng nếu liên quan đến cán bộ thuộc diện thành phố quản lý, trước khi xác minh, cố gắng báo trước một tiếng với lãnh đạo phụ trách và Ban Tổ chức. Hai bên hiểu nhau, phối hợp với nhau."
Tôn Chấn Bang cúi đầu, khóe miệng khẽ động; Ngô Xuân Lâm tựa lưng vào ghế, không nói thêm nữa.
Cố Trường Hà nâng ca uống một ngụm, vụn trà dính trên môi, ông dùng mu bàn tay lau đi.
Triệu Quảng Bình dụi tắt điếu thuốc.
"Chuyện này đến đây thôi, tiếp theo nói về hợp tác xã."
Ông nhìn sang Thị trưởng Chu Chính Nguyên.
"Thị trưởng Chu, phía tỉnh rất coi trọng mô hình thí điểm hợp tác xã này. Tài liệu của Hương Thanh Bình tôi đã xem rồi, hướng đi là đúng. Thành phố có thể hỗ trợ thì phải hỗ trợ."
Chu Chính Nguyên ngoài năm mươi, khuôn mặt gầy dài, trước khi nói thường có thói quen đẩy kính. Ông mở cuốn sổ trước mặt.
"Cuộc họp văn phòng thị trưởng đã thảo luận rồi. Hợp tác xã Hương Thanh Bình là mô hình thí điểm của toàn huyện, bên thành phố cũng đã đăng ký theo dõi. Tài chính thành phố có một khoản vốn phát triển nông nghiệp nông thôn, có thể cấp 2 triệu xuống đó, dùng cho các hạng mục xây dựng đồng bộ của hợp tác xã."
Triệu Quảng Bình nói thêm một câu:
"2 triệu không giải quyết được hoàn toàn khó khăn, nhưng có thể thể hiện thái độ."
"Vậy quyết định như thế! Cục Tài chính Thành phố làm thủ tục, cố gắng cấp xuống sớm nhất. Về việc thẩm tra hợp tác xã, bên Ủy ban Nông nghiệp thành phố, Bí thư Cố cũng đánh tiếng một câu. Hồ sơ vững chắc thì cho qua, đừng gây khó dễ."
Cố Trường Hà đáp một tiếng.
Triệu Quảng Bình nhìn quanh một vòng.
"Còn ý kiến nào khác không?"
Không ai nói gì.
"Tan họp."
Chân ghế cọ xuống sàn, tiếng kẽo kẹt vang lên khắp nơi, các ủy viên thường vụ lần lượt đi ra ngoài.
Ngô Xuân Lâm kẹp cuốn sổ dưới nách, đến cửa thì dừng chân một chút, quay đầu nhìn Cố Trường Hà.
Cố Trường Hà đang thu dọn văn bản, ánh mắt hai người chạm nhau trong chớp mắt.
Ngô Xuân Lâm thu ánh mắt lại, đẩy cửa đi ra.
————
Một chiếc Cherokee nghiến qua con đường đất gồ ghề của Hương Thanh Bình, dừng lại trong sân trụ sở chính quyền hương.
Cửa xe mở ra, Ngô Hưởng bước xuống từ hàng ghế sau. Ba ngày ba đêm không cạo râu, cằm đã phủ một lớp râu xanh đen. Trên tròng chiếc kính gọng vàng có một vết nứt——không biết va phải từ lúc nào.
Trong sân, Dương Phàm đứng đầu tiên, phía sau là Tôn Hiểu Hồng, Chu Đức Toàn, Triệu Đại Dũng, Hàn Chính, cùng vài cán bộ thôn nghe tin chạy đến.
Ngô Hưởng chỉnh lại cổ áo rồi bước tới.
Dương Phàm đưa tay ra, Ngô Hưởng nắm lấy, dùng sức lắc hai cái.
"Về rồi."
"Về rồi."
Dương Phàm buông tay, nhìn vết nứt trên kính của anh. Ngô Hưởng xua tay:
"Không sao, không cẩn thận ngã một cái thôi."
Anh quay người nhìn những người trong sân.
"Đứng cả ra đó làm gì? Tôi chỉ đi phối hợp với Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật xác minh mấy vấn đề thôi, chẳng có gì to tát, có phải bị song quy đâu, ha ha!"
————
Ba giờ chiều, phòng họp chính quyền hương.
Ngô Hưởng ngồi ở một đầu bàn, Dương Phàm ngồi bên tay trái anh. Tôn Hiểu Hồng, Chu Đức Toàn, Triệu Đại Dũng, Hàn Chính, còn có Trưởng Ban Vũ trang lão Lưu, Phó hương trưởng Triệu Đại Dũng, Chủ nhiệm Văn phòng Đảng - Chính quyền tiểu Lưu, tất cả đều có mặt.
Ngô Hưởng nâng chiếc ca lên uống một ngụm rồi đặt xuống.
"Mấy ngày nay mọi người vất vả rồi."
Anh nhìn quanh một vòng.
"Ba ngày tôi không có mặt, việc của hợp tác xã không dừng, việc quản lý chăm sóc vườn trà không dừng, việc phối hợp với Hằng Thông cũng không dừng. Ủy viên Tôn dẫn người xuống thôn giải thích chính sách, Hương trưởng Triệu chạy đến vườn trà ba chuyến, Bí thư Hàn theo sát tác phong và kỷ luật của hương."
Anh dừng một chút.
"Nói thật, ở trong căn phòng của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thành phố, điều tôi nghĩ nhiều nhất chính là tình hình bên Thanh Bình. Tôi nghĩ không biết mọi người có hoang mang không, không biết trong hợp tác xã có ai lại muốn rút lui không, không biết đám người trong thôn có lại bắt đầu đồn linh tinh không."
Ngô Hưởng nâng ca, lại uống một ngụm.
"Hôm nay trở về nhìn một cái——những việc cần làm, không sót việc nào."
Anh đặt chiếc ca xuống.
"Mọi người vất vả rồi!"
"À phải, nói với mọi người một chuyện."
Anh đẩy kính, vết nứt trên tròng kính lóe lên dưới ánh đèn.
"Chuyến này tôi đến Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thành phố không uổng công!"
Mọi người lập tức chăm chú lắng nghe.
Ngô Hưởng nghiêm trang nói:
"Thành phố lại cấp thêm một khoản vốn hỗ trợ nữa."
Triệu Đại Dũng nhanh miệng:
"Lại có tiền rồi à?"
"Đúng." Ngô Hưởng gật đầu, "Mọi người nghĩ mà xem, nếu tôi trực tiếp gửi báo cáo, mấy ông lớn bên Cục Tài chính Thành phố không biết sẽ kéo dài đến năm nào tháng nào. Thế nên tôi đổi cách——trước tiên phối hợp với Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật xác minh vấn đề, đợi điều tra rõ rồi, các đồng chí bên Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thành phố nhìn một cái, chà, cán bộ nhỏ này vất vả quá, mang ít tiền về đi."
"Sau này mà thiếu tiền, tôi cứ sang Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thành phố dạo một vòng là được!"
Phòng họp yên lặng hai giây.
Triệu Đại Dũng là người đầu tiên không nhịn nổi, bật cười phì một tiếng, sau đó mọi người cũng không nhịn được mà bật cười theo.
Bản thân Ngô Hưởng cũng không nhịn được, cười ha hả.
"Được rồi, được rồi! Nói chuyện chính. Khoản tiền này được cấp xuống là sự hỗ trợ của thành phố dành cho hợp tác xã chúng ta. Công việc bước tiếp theo phải tăng cường hơn nữa. Việc xây dựng nhà xưởng của Hằng Thông phải theo sát, tiêu chuẩn quản lý chăm sóc vườn trà phải nâng lên, điều lệ hợp tác xã phải chỉnh sửa thêm một lượt, phương án chia lợi nhuận phải bảo đảm từng hộ đều ký tên điểm chỉ."
Anh đứng dậy.
"Thanh Bình chúng ta không dựa vào trời, không dựa vào đất, dựa vào chính mọi người. Tôi, Ngô Hưởng, bị gọi đi ba ngày, trở về nhìn lại, Thanh Bình vẫn là Thanh Bình, những việc cần làm không sót việc nào. Có mọi người ở đây, tôi sợ cái gì? Cũng vậy, mọi người đều ở đây, còn có gì phải sợ!"
Sau khi tan họp, Ngô Hưởng trở về văn phòng.
Trên bàn phủ một lớp bụi mỏng. Anh lấy giẻ lau sạch, ngồi xuống ghế, tháo kính ra, ngón tay vuốt qua vết nứt kia.
Điện thoại reo.
Anh nhấc máy, khẽ gọi một tiếng.
"Chú."
Đầu dây bên kia, giọng Ngô Xuân Lâm không nhanh không chậm.
"Họp xong rồi?"
"Vâng."
"Bên Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật, về mặt quy trình không tìm ra sai sót lớn. Lần này cháu chịu thiệt thì cứ chịu đi, đừng truy hỏi nữa. Hơn nữa chẳng phải người ta đã cấp cho cháu 2 triệu rồi sao."
Ngô Hưởng nắm chặt ống nghe, các khớp ngón tay trắng bệch.
Ngô Xuân Lâm dừng một chút.
"Nhưng cháu phải hiểu, 2 triệu này không phải bồi thường cho cháu, mà là hỗ trợ Thanh Bình phát triển. Cháu phải dùng cho tốt, từng đồng đều phải tiêu đúng chỗ cần thiết nhất."
"Cháu hiểu."
"Còn một chuyện nữa."
Ngô Hưởng nín thở.
"Cái tính tùy hứng của cháu phải sửa. Có khí phách là chuyện tốt, nhưng quan trường không phải nơi để thể hiện chủ nghĩa anh hùng cá nhân. Sau này bất kể gặp chuyện gì, phải báo cáo với tổ chức ngay lập tức, nhớ chưa?"
