Dương Phàm vừa sắp xếp ổn thỏa chuyện lá trà, lại để mắt đến lâm sản trên núi.
Núi ở Hương Thanh Bình tuy nghèo, nhưng chẳng hề keo kiệt.
Nấm, mộc nhĩ, óc chó, hạt dẻ, cứ đến mùa là khắp núi đều có.
Những thứ ở đời sau có thể bán được giá cao, vào lúc này lại gặp một vấn đề: không có người thu mua.
Mỗi nhà hái chừng tám, mười cân, cõng ra chợ bán, bán không hết thì để thối trong nhà. Lão Vương từng nói một câu: “Trong núi có nhiều thứ lắm, chỉ là chẳng có ai đứng ra lo liệu.”
Dương Phàm quyết định đứng ra lo liệu.
Anh đạp xe, bắt đầu chạy từng thôn một.
Lần này không chỉ có Nam Các Trang, Triệu Gia Bình, Lý Gia Diêu, mà cả chín thôn hành chính anh đều chạy một lượt.
Điểm đầu tiên là Triệu Gia Bình. Bí thư chi bộ thôn Triệu Dân đang ngồi xổm ở đầu thôn hút thuốc lào, nhìn thấy xe đạp của Dương Phàm xóc nảy trên con đường đất chạy tới, ông đứng dậy, gõ tẩu thuốc vào đế giày.
“Hương trưởng Dương, cây trà trồng rồi, giờ lại định làm gì nữa đây?”
“Nấm.”
Triệu Dân sửng sốt.
“Nấm thì có gì mà làm? Trên núi tự mọc, ai hái chẳng được.”
“Từng nhà tự hái thì số lượng ít, thương lái không tới. Cả hương thu gom thống nhất, rồi bán thống nhất vào thành phố lớn, giá sẽ tăng lên.”
Triệu Dân ngậm tẩu thuốc trở lại miệng nhưng không châm lửa.
“Có thể bán thêm được bao nhiêu?”
“Ít nhất gấp đôi.”
Triệu Dân lấy tẩu thuốc khỏi miệng, nhìn vị hương trưởng từ khi đến Hương Thanh Bình đến giờ chưa từng ngơi nghỉ này hồi lâu.
“Cậu nói xem phải làm thế nào.”
“Các hộ hái nấm và mộc nhĩ, phơi khô rồi giao cho thôn. Thôn thống nhất chuyển lên hương, hương thống nhất mang đi bán. Hàng chất lượng tốt thì giá cao. Hàng pha trộn gian dối, làm hỏng thương hiệu thì nhất quyết không nhận.”
Triệu Dân gật đầu.
“Được. Tôi tin cậu.”
Điểm thứ hai là Lý Gia Diêu. Bí thư chi bộ thôn Lý Đại Dao khó nói chuyện hơn Triệu Dân.
Dương Phàm nói xong, ông ngồi xổm trên bậc cửa, hút hết điếu này đến điếu khác, hồi lâu không lên tiếng.
Dương Phàm cũng không giục, ngồi xổm xuống hút cùng ông. Anh không biết hút thuốc, chỉ cầm điếu thuốc trong tay, nhìn đầu thuốc lúc sáng lúc tối.
Lý Đại Dao dụi tắt điếu thuốc thứ ba, cắm đầu lọc xuống đất.
“Hương trưởng Dương, cậu nói thu gom thống nhất, bán thống nhất. Thế tiền đâu? Trong tài khoản của hương có tiền sao? Nếu hàng hỏng thì tính cho ai?”
“Mỗi thôn cử người đi cùng, giám sát việc hương mang hàng đi bán, sau khi trở về sẽ thống nhất phát tiền.”
Lý Đại Dao lại châm một điếu.
“Cậu mưu cầu cái gì?”
Dương Phàm trả lại điếu thuốc chưa châm trong tay cho lão Lý.
“Tôi chỉ mong người dân Thanh Bình có tiền trong túi, mong chuyến tôi đến Hương Thanh Bình lần này không uổng phí!”
Tay Lý Đại Dao khựng lại, tàn thuốc rơi xuống ống quần. Ông dụi tắt thuốc rồi đứng lên.
“Nhà tôi trên núi có hai mẫu rừng óc chó, ngày mai bắt đầu phát cỏ.”
Điểm thứ ba, thứ tư, thứ năm.
Chạy hết chín thôn, mất trọn một tháng.
Dương Phàm trở về chính quyền hương, móc từ túi ra một tờ giấy, bên trên chi chít những con số.
Triệu Gia Bình, sản lượng nấm dự kiến mỗi năm 3.000 cân.
Lý Gia Diêu, sản lượng óc chó dự kiến mỗi năm 2.000 cân.
Vương Gia Bình, sản lượng hạt dẻ dự kiến mỗi năm 1.500 cân.
Chín thôn hành chính toàn hương, đến mùa hè năm sau, tổng sản lượng lâm sản dự kiến có thể đạt 30.000 cân.
Dương Phàm lại viết thêm một dòng trên giấy: thống nhất thương hiệu, thống nhất bao bì, thống nhất tiêu thụ.
Tiểu Trần nghển cổ nhìn một cái.
“Hương trưởng Dương, thương hiệu gọi là gì?”
Đầu bút Dương Phàm khựng lại.
“Sơn Trân Thanh Bình.”
Mùa thu năm ấy, những ngọn núi ở Hương Thanh Bình đã đổi khác.
Những năm trước vào thời điểm này, trên núi chỉ lác đác vài người đi hái lâm sản.
Năm nay thì khác. Trời còn chưa sáng, trên đường núi đã xuất hiện bóng người. Người đeo gùi, người gánh hàng, người đẩy xe cút kít.
Nấm được phơi kín trên mái nhà, từng mảng từng mảng, trông như phủ một lớp thảm màu xám trắng.
Óc chó chất đầy trong sân, phủ bạt dầu lên trên. Hạt dẻ được đựng trong bao tải, xếp ngay ngắn dưới mái hiên.
Triệu Dân dọn trống một gian kho trong thôn, chuyên dùng để thu lâm sản.
Vợ ông nói bây giờ ông còn nghiêm túc hơn cả lúc thu lương thực công, bao nào cũng phải mở ra kiểm tra, hàng có hình thức không đạt thì trả lại ngay tại chỗ.
“Đừng trách tôi nghiêm. Hương trưởng Dương nói rồi, chuyện làm hỏng thương hiệu tuyệt đối không được làm.”
Lý Đại Dao ở Lý Gia Diêu còn quyết liệt hơn. Ông cho người phân loại óc chó theo kích cỡ, quả lớn cho vào một bao, quả nhỏ cho vào một bao, quả vỡ để riêng.
“Quả lớn bán giá cao, quả nhỏ bán giá bình thường, quả vỡ ép dầu. Một cân cũng không được lãng phí.”
Mỗi tuần Dương Phàm đều xuống các thôn thu thập số liệu một lần, Chu Đức Toàn đi theo anh, cầm sổ ghi chép.
Bao nhiêu cân nấm, bao nhiêu cân mộc nhĩ, bao nhiêu cân óc chó, bao nhiêu cân hạt dẻ. Những con số mỗi tuần một lớn hơn.
Có người nói với Dương Phàm: “Ngày nào cậu cũng chạy tới chạy lui làm gì, đừng lo lắng quá nữa, chúng tôi trông coi rồi.”
Dương Phàm không nói gì.
Trong lòng anh rất rõ, phải đợi lượng lâm sản tăng lên đủ nhiều thì mới đáng để chạy một chuyến đến Thành phố Ninh Châu. Đến thành phố, thậm chí là Kinh Châu, giá mới có thể tăng lên.
Giá tăng, nông dân mới sẵn lòng mở rộng quy mô thu hái, mở rộng quy mô trồng trọt.
Quy mô lớn lên, mới có đủ cơ sở để mạnh dạn sửa đường.
Cả chuỗi việc này, chỉ cần đứt một mắt xích, Hương Thanh Bình sẽ lại quay về thời đại “không làm thì không sai”.
Đó chính là niềm tin của anh.
——
Qua năm mới, đến giữa tháng Hai, lượng lâm sản tích trữ dần đạt quy mô.
Khi Chu Đức Toàn báo số liệu giai đoạn đầu lên, tay ông run lên. Nhiều hàng như vậy, lỡ không bán được thì sao?
Toàn hương có 6.000 cân nấm, 3.000 cân mộc nhĩ, 10.000 cân óc chó, 3.000 cân hạt dẻ, tổng cộng 22.000 cân.
Dương Phàm nhận bảng thống kê, xem từ đầu đến cuối.
“Tiếp tục.”
“Còn tiếp tục gì nữa?”
“Tiếp tục thu gom từ các thôn, đồng thời liên hệ thương lái. Lái chiếc xe tải lớn duy nhất của chính quyền đến đây, chúng ta chuẩn bị đi Thành phố Ninh Châu!”
Dương Phàm viết một bài.
Không phải công văn, cũng không phải báo cáo, mà là một câu chuyện.
Anh viết về núi Thanh Bình, viết về sương mù mùa thu, tuyết mùa đông, gió mùa xuân; viết về những người phụ nữ trời chưa sáng đã lên núi hái nấm, viết về những cụ già ngồi xổm trên mái nhà phơi nấm.
Anh viết về Lý Đại Dao ở Lý Gia Diêu ngồi xổm trong kho, cầm thước cặp đo óc chó, từng quả từng quả phân chia theo kích cỡ.
Viết về đứa trẻ ở Vương Gia Bình chạy về nhà lấy dây thép, nói: “Cha cháu bảo cháu giúp một tay.”
Cuối bài, anh viết: Sơn Trân Thanh Bình, sinh ra nơi núi sâu, lớn lên giữa mây mù, không bón phân, không phun thuốc.
Mỗi cây nấm đều được phơi khô dưới ánh mặt trời, mỗi quả óc chó đều được lựa chọn bằng tay.
Anh lại thêm một câu: Ăn Sơn Trân Thanh Bình, tận hưởng cuộc sống khỏe mạnh.
Chu Đức Toàn xem xong bản thảo, gãi đầu.
“Hương trưởng Dương, bài cậu viết thế này, đọc xong tôi cũng muốn mua.”
Dương Phàm bỏ bản thảo vào phong bì, gửi đến tòa soạn báo tỉnh.
Người đàn anh khóa trên mà lần trước anh liên hệ qua trường để tuyên truyền trà nhận được bản thảo, liền gọi điện tới.
“Sư đệ à, lại nữa hả?”
“Ừ.”
“Cậu làm phó hương trưởng mà chẳng lo việc chính nhỉ.”
“Tuyên truyền nông sản có tính là việc chính không?”
Người đàn anh bật cười.
“Khá lắm, thằng nhóc này. Bản thảo tôi xem rồi, viết không tệ. Câu ‘Ăn Sơn Trân Thanh Bình, tận hưởng cuộc sống khỏe mạnh’ đúng là biết nghĩ thật. Thứ Tư tuần sau sẽ lên báo.”
“Nhưng tôi vẫn cảm thấy bài về trà lần trước có tình cảm hơn. Có điều sao lại không nhắc đến tên thương hiệu?”
Dương Phàm thầm nghĩ, nhà máy của tôi còn chưa xây lên nữa mà!
Dương Phàm cúp điện thoại, lại chép thêm ba bản, một bản gửi cho tòa soạn báo thành phố, một bản gửi cho đài phát thanh huyện, một bản dán lên bảng thông báo trước cửa chính quyền hương.
Thứ Tư tuần sau, bài được đăng ở trang bốn của báo tỉnh.
Tiêu đề đã được sửa thành —— “Báu vật ẩn sâu trong núi, Sơn Trân Thanh Bình”.
Kèm theo một bức ảnh, Lý Đại Dao ngồi xổm trong kho phân loại óc chó, những nếp nhăn trên mặt trông giống như vỏ óc chó.
Báo thành phố cũng đăng, đặt ở vị trí đầu trang chuyên mục kinh tế.
Đài phát thanh huyện phát suốt ba ngày. Khi phát thanh viên đọc đến câu “Ăn Sơn Trân Thanh Bình, tận hưởng cuộc sống khỏe mạnh”, giọng còn cao lên nửa tông.
Mã Lương Thần đọc tờ báo hai lượt, bưng chiếc ca tráng men lên, thổi lớp vụn trà nổi trên mặt.
“Tiểu Trần.”
“Có!”
“Photocopy 50 bản.”
“50 bản?”
“Gửi cho các cục trong huyện. Gửi cho hợp tác xã cung tiêu thành phố, công ty trái cây tỉnh cũng gửi một bản.”
Trần Minh ôm tờ báo chạy đi, Mã Lương Thần nhìn Dương Phàm.
“Câu ‘Ăn Sơn Trân Thanh Bình, tận hưởng cuộc sống khỏe mạnh’, cậu học ở đâu ra vậy?”
Dương Phàm khựng lại một chút.
“Nghĩ bừa thôi.”
Báo đã gửi đi, Dương Phàm không ngồi chờ.
Anh gấp tờ báo lại, bỏ vào túi hồ sơ, lên chiếc xe van cà tàng của hương rồi bắt đầu đi tìm các thương lái thu mua.
