An Nam Đô Hộ Phủ thời Đường Triều.
Ngày 18 tháng 7, Phủ Tổng đốc Hà Nội.
Đại sảnh chật kín người. Quanh chiếc bàn dài là các tướng lĩnh từ khắp nơi phong trần mệt mỏi vội vã trở về, khói thuốc lượn lờ khắp phòng.
Không ai lên tiếng. Ánh mắt thỉnh thoảng giao nhau rồi lại nhanh chóng tách ra, tất cả đều chờ Lý Mãnh Soái ngồi ở ghế chủ tọa mở lời.
Lý Mãnh Soái châm một điếu thuốc, rít hai hơi, qua một hồi lâu mới lên tiếng:
“Đến đông đủ rồi thì nói chuyện chính.”
“Chúng ta từ Tỉnh Quế rút về Hà Nội, coi như đã có một mảnh đất để thở. Có địa bàn rồi thì không thể giống như trước kia, chỉ dựa vào một câu của Lý mỗ ta để ra lệnh, anh em bên dưới dựa vào nghĩa khí mà làm việc.
Phải lập quy củ, xây điều lệ. Danh có chính thì lời mới thuận.”
Ông nâng chén trà lên nhấp một ngụm rồi đặt xuống.
“Ta đề nghị thành lập ‘Ủy ban Nhân dân Tự trị An Nam’, thống lĩnh toàn bộ quân chính và dân chính nơi đây. Ủy ban sẽ có một chủ nhiệm, một số phó chủ nhiệm, bên dưới chia thành các bộ và một ủy ban quân sự chuyên trách.”
Nói đến đây, ông dừng lại, nhìn Lý Hựu Lâm ngồi bên tay trái rồi đảo mắt nhìn mọi người:
“Người đảm nhiệm chức chủ nhiệm liên quan đến tiền đồ của tất cả chúng ta. Ý ta là không làm kiểu độc đoán một người quyết định. Những người có mặt hôm nay đều là anh em từng dẫn quân, quản việc, vào sinh ra tử.
Chúng ta bỏ phiếu. Mỗi người một phiếu, viết tên người mà các anh em cho rằng có thể dẫn mọi người tiếp tục đi tới. Ai được nhiều phiếu nhất thì làm chủ nhiệm.”
Bỏ phiếu?
Bên dưới lập tức vang lên một trận xôn xao bị cố nén.
Mấy vị tướng lĩnh kỳ cựu trao đổi ánh mắt với nhau.
Chuyện bỏ phiếu này khá mới mẻ, nhưng nếu Đức Công đã nói như vậy...
“Sao, có ý kiến?” Lý Mãnh Soái hơi nâng mí mắt.
Trương Bản Nhất có giọng lớn nhất:
“Không có! Đức Công nói thế nào thì chúng ta làm thế ấy!”
“Đúng, nghe Đức Công!”
Lý Mãnh Soái gật đầu, ra hiệu cho phó quan.
Chẳng bao lâu sau, những mảnh giấy nhỏ và bút chì được phát đến tay từng người.
Mọi người cầm bút nhưng mãi không viết, khóe mắt lại liếc về phía Lý Mãnh Soái.
Lý Mãnh Soái lúc này đã nhắm mắt, như đang dưỡng thần, lại như không muốn gây bất kỳ ảnh hưởng nào.
Chỉ có rất ít người biết rằng đêm trước hội nghị, Lý Mãnh Soái đã lần lượt gọi Trương Bản Nhất, Đàm Hà Dịch, Lưu Chấn cùng vài tướng lĩnh nòng cốt khác tới gặp.
Ông không nói gì thừa thãi, chỉ uống trà, như thể thuận miệng nhắc đến:
“Đứa trẻ Hựu Lâm này từ nửa năm trước đã bắt đầu tính toán, một thân một mình tiến vào phủ tổng đốc của người Pháp Quốc, cứng rắn bắt giữ lão hồ ly Thierry, nhờ vậy mới có ngày hôm nay chúng ta ngồi được ở đây.
Phần gan dạ và công lao này, các ông nói xem, có nên công nhận không?”
Đều là những con cáo già thành tinh, chẳng cần nói trắng ra.
Lúc này, tiếng đầu bút sột soạt trên giấy chính là câu trả lời tốt nhất.
Các lá phiếu được thu lên, xướng phiếu ngay tại chỗ.
“Lý Hựu Lâm.”
“Lý Hựu Lâm.”
“Lý Hựu Lâm...”
Giọng người xướng phiếu đều đều không ngừng, gần như chẳng có bất kỳ bất ngờ nào.
17 lá phiếu, có 16 lá viết tên Lý Hựu Lâm.
Kết quả vừa có, Lý Mãnh Soái mở mắt, trên mặt nở nụ cười vui vẻ, nhìn con trai:
“Đúng là lòng người hướng về.”
Lý Hựu Lâm lập tức đứng dậy, hướng về mọi người, giọng thành khẩn:
“Các vị thúc bá, huynh trưởng, Hựu Lâm còn trẻ, tư lịch nông cạn. Cơ nghiệp ở An Nam hoàn toàn nhờ phụ thân chèo lái, các vị tiền bối liều mạng mới gây dựng được.
Gánh nặng của chức chủ nhiệm này quá lớn, tôi thực sự...”
Đàm Hà Dịch đứng dậy nói:
“Chủ nhiệm, những người làm lính như chúng tôi nhận công lao, cũng nhận bản lĩnh.
Hơn nửa năm nay, di dời dân chúng, chỉnh đốn quân đội, đối phó với người Pháp Quốc, kiếm vũ khí từ chỗ Ưng Tương, chuyện nào chẳng phải do cậu đứng ra dẫn đầu làm thành?
Chỉ riêng việc bắt sống tổng đốc Pháp Quốc, khống chế Hà Nội và Hải Phòng, phần gan dạ và quyết đoán này, lão Đàm tôi phục.
Chức chủ nhiệm này cậu không làm thì ai làm?”
Trương Bản Nhất cất giọng thô lớn:
“Đúng vậy! Nếu không có cậu bố trí từ trước, bây giờ chúng ta vẫn còn ngồi trong núi ở Tỉnh Quế chờ chết! Đừng từ chối nữa!”
“Xin chủ nhiệm lấy đại cục làm trọng!” Lưu Chấn cũng đứng dậy.
Các tướng lĩnh lần lượt lên tiếng phụ họa, thái độ vô cùng kiên quyết.
Lý Hựu Lâm lại từ chối thêm hai lần. Thấy mọi người đã quyết tâm, phụ thân cũng khẽ gật đầu, anh mới hít sâu một hơi rồi ôm quyền thật mạnh:
“Nếu đã được chư vị tin tưởng, Hựu Lâm đành hổ thẹn nhận lấy. Nhất định sẽ dốc hết sức mình, không phụ sự phó thác của mọi người!”
Trên mặt Lý Mãnh Soái thoáng qua một nụ cười cực nhạt rồi nhanh chóng biến mất.
“Được. Chủ nhiệm đã xác định, bộ máy cũng phải nhanh chóng dựng lên.”
Ông nhìn Lý Hựu Lâm:
“Nhân sự cụ thể, xin chủ nhiệm quyết định.”
Lý Hựu Lâm không do dự nữa, trầm giọng nói:
“Dưới ủy ban sẽ thiết lập: Bộ Hành chính, quản lý tổng thể nội chính, hộ tịch và quản trị địa phương;
Bộ Tài chính, phụ trách thuế khóa, tài chính và điều phối vật tư;
Bộ Xây Dựng, phụ trách đường sá, công nghiệp, khai khoáng và khai khẩn;
Bộ Giáo dục, quản lý trường học và văn hóa;
Bộ Dân chính, phụ trách cứu tế, vệ sinh và dân sự;
Bộ Tư pháp, nắm giữ luật pháp và giám sát;
Bộ Cảnh sát...
Nhân sự chủ quản của các bộ sẽ được dự thảo và công bố sau.”
Sau khi Lý Hựu Lâm nói xong, Lý Mãnh Soái lại đề nghị:
“Ngoài ra, thành lập Ủy ban Quân sự Tối cao, thống nhất điều phối toàn bộ quân vụ. Chủ nhiệm Lý Hựu Lâm kiêm nhiệm chủ nhiệm ủy ban quân sự.”
Lý Hựu Lâm không thể từ chối, chỉ đành nói:
“Xin phụ thân đảm nhiệm phó chủ nhiệm thứ nhất của ủy ban quân sự, tọa trấn trung tâm, giám sát toàn quân.”
Lý Mãnh Soái hơi sững người, nhìn sâu con trai một cái rồi chậm rãi gật đầu:
“Được.”
Đến đây, cục diện quyền lực hoàn toàn rõ ràng.
Lý Hựu Lâm đồng thời giữ chức chủ nhiệm Ủy ban Nhân dân Tự trị An Nam và chủ nhiệm ủy ban quân sự, nắm trong tay quyền lực tối cao về đảng, chính quyền và quân đội.
Lý Mãnh Soái giữ chức phó chủ nhiệm ủy ban quân sự, địa vị tôn quý, nhưng thực quyền đã được chuyển giao một cách ổn thỏa.
Vừa bảo toàn uy quyền của con trai, vừa giữ được thể diện và sức ảnh hưởng của vị thống soái già, đồng thời còn loại bỏ tai họa ngầm có thể phát sinh trong tương lai vì quyền hạn và địa vị không rõ ràng.
Mọi người không còn ý kiến gì nữa.
Cơ cấu này vừa có tính kế thừa, vừa có điểm mới. Quan trọng nhất là trung tâm quyền lực đã không còn gì phải tranh cãi, hoàn toàn đặt lên vai người thanh niên đã dẫn dắt họ gây dựng nên mảnh trời đất này.
Sau khi hội nghị kết thúc, Lý Hựu Lâm và Lý Mãnh Soái là hai người cuối cùng bước ra khỏi đại sảnh.
Hành lang vắng vẻ. Lý Mãnh Soái bỗng hạ giọng nói:
“Bên dưới ủy ban quân sự, biên chế, bố phòng và chỉ huy chủ chốt của các quân phải nhanh chóng lập ra một quy chế cụ thể.
Hiện giờ quân đội của chúng ta ở An Nam cộng rải rác lại đã vượt quá 200.000 người, phiên hiệu hỗn loạn, cần thống nhất chỉnh biên.
Bên Tỉnh Quế, trong tay Trương Văn Đông vẫn còn gần 100.000 người. Một bộ phận đang tổ chức đợt rút lui cuối cùng, một bộ phận đang trông chừng Điền quân ở biên giới. Phải sắp xếp rõ thứ tự rút lui và tuyến đường tiếp ứng cho họ.”
Lý Hựu Lâm gật đầu:
“Con hiểu, phụ thân. Chỉnh quân là việc cấp bách số một hiện nay. Còn nhân sự quan chức các bộ...”
Lý Mãnh Soái phất tay, giọng bình thản:
“Con quyết định. Bây giờ con là chủ nhiệm. Đường, ta đã trải đến đây cho con rồi. Đi thế nào, có đi vững hay không, phải xem chính con.”
Nói xong, ông chắp tay sau lưng, chậm rãi đi về một hướng khác. Bóng lưng trong ánh sáng đan xen của hành lang lại lộ ra vài phần thư thái hiếm thấy.
Ngày hôm sau, cơ cấu của ủy ban bước đầu được xác định.
Lý Hựu Lâm ký ban hành loạt bổ nhiệm đầu tiên:
Chức Bộ trưởng Bộ Hành chính do Trương Văn Đông, người vẫn đang ở Tỉnh Quế chủ trì đợt rút lui cuối cùng, kiêm nhiệm.
Trương Văn Đông quen thuộc nhân sự và vật tư của Tỉnh Quế, hơn nữa công tác di dời rối ren trăm bề, ngoài ông ra không ai đủ sức điều phối. Tạm thời, công việc thường ngày ở Hà Nội sẽ do thứ trưởng thay mặt xử lý.
Các chức bộ trưởng, thứ trưởng của Bộ Tài chính, Bộ Xây Dựng, Bộ Giáo dục và những bộ khác phần lớn do nhân viên hành chính, nhân viên kỹ thuật cũ của Tỉnh Quế, Việt Tây theo quân xuôi nam, cùng những Hoa kiều có danh vọng tại địa phương đảm nhiệm.
Phía Tỉnh Quế.
Trương Văn Đông nhận được thông báo Lý Hựu Lâm bổ nhiệm mình làm Bộ trưởng Bộ Hành chính, chỉ cười khổ một tiếng rồi nhét giấy bổ nhiệm vào ngăn kéo.
Chuyện trước mắt quan trọng gấp vạn lần việc làm bộ trưởng.
“Đội thuyền đợt thứ 7 sáng nay đã xuất phát, đi theo đường thủy Tây Giang, chở khoảng 9.000 người. Chủ yếu là nhóm kỹ thuật viên nhà máy cuối cùng ở Liễu Châu cùng gia đình họ, ngoài ra còn có một phần hồ sơ, công văn của tỉnh phủ.” Tham mưu báo cáo.
“Đường bộ thì sao? Hướng Bằng Tường hôm nay đã qua được bao nhiêu người?”
“Ước chừng 23.000 đến 24.000. Bên Tĩnh Tây ít hơn, khoảng 10.000. Đường sá rất chật chội, không ít người kéo cả gia đình theo.”
Trương Văn Đông gật đầu, nhìn bản đồ nói:
“Hiện giờ khu vực Toàn Châu, Quế Thị ở Quế Bắc, chúng ta vẫn còn hai sư đoàn được cải biên từ tàn quân Hoàng Kiệt, khoảng hơn 20.000 người, đang vừa đánh vừa lùi, tranh thủ thời gian cho việc di dời.
Ở biên giới Điền–Quế, phía tây Phú Ninh và Bách Sắc bố trí một quân, hơn 30.000 người, đề phòng Lư Hán đột nhiên trở mặt đâm sau lưng.
Ngoài ra, ở mấy vị trí trọng yếu như Ung Châu, Liễu Châu, Ngô Châu vẫn còn khoảng 40.000 quân, đều là lực lượng nòng cốt có thể đánh trận.
Một mặt duy trì trật tự cuối cùng, một mặt... nếu thật sự đến thời khắc cuối, cũng phải cản một phen, kéo dài thêm vài ngày cho phía nam.”
Ông tính toán một lượt:
“Cộng tất cả lại, trong địa phận Tỉnh Quế, chúng ta vẫn còn gần 100.000 quân chưa rút đi.”
Tham mưu hạ giọng nói:
“Bộ trưởng Trương, ý của chủ nhiệm và Đức Công là người có thể rút thì rút hết, vật tư xếp sau.”
“Tôi biết. Thứ có thể mang đi đều đã mang. Những thứ không mang được... cũng không thể để lại cho người khác.
Truyền lệnh cho các đơn vị, theo kế hoạch, giai đoạn cuối thực hiện vườn không nhà trống. Nhưng nhớ kỹ, không được quấy nhiễu dân chúng, không được giết chóc bừa bãi.
Đặc biệt là dân thường, ai không muốn đi thì để lại cho họ một ít lương thực. Còn những tên lưu manh du đãng thừa cơ gây loạn thì cứ giết, không cần lo chôn!”
