Chương 015: Người có quyền tắt máy
Hạ Dung đặt một đoạn dây điện cháy đen lên tờ hợp đồng.
“Chỗ dành cho chữ ký của tôi,” cô nói, “phải có một câu: tôi được quyền tắt máy. Kể cả lúc anh đã trả phí, kể cả lúc người ta đứng bên ngoài chờ hàng.”
Người phụ trách cơ sở bảo trì cũ ngồi đối diện nhấc đoạn dây lên bằng đầu bút. Một bên vỏ nhựa đã quăn lại, lõi đồng sẫm màu ở đoạn nối. Ông quay sang người thợ đang đứng bên cửa.
“Thứ này ở tủ nào?”
“Tủ phụ bên bàn thử. Hôm qua chạy quạt không sao. Lúc bật nhánh tải lên thì có mùi.”
“Đã thay chưa?”
“Chưa có đầu nối cùng cỡ.”
Hạ lấy lại đoạn dây, đặt nó trên mép giấy đúng chỗ mọi người đều phải nhìn. Cô không cần tô thêm một vạch đỏ để làm nó đáng sợ hơn. Người quản lý khu trú đã đề nghị đưa máy đo và nguồn điện của cơ sở sang phục vụ kiểm tra hệ sưởi cộng đồng. Ở hành lang còn một nhóm chờ lấy linh kiện; họ cũng đang rét. Nếu Hạ giữ cả dãy thiết bị chỉ để đo lõi F+ của người khách giàu vật tư, cô không nghĩ mình sẽ ngủ yên.
“Bàn thử này không chạy được nhánh tải ấy,” cô nói. “Chuyển nó sang chỗ khác mà không thay dây, cũng không chạy được. Người ký xác nhận đã hoạt động là người ngồi lại dưới mái khi nó cháy.”
Người phụ trách xoa mặt. “Cô muốn giữ phần nào?”
“Một khoang kiểm có mái, hai bộ dụng cụ đo còn sử dụng được và quyền gọi điện cho người trực nguồn. Không chiếm máy sưởi của khu trú. Khi họ cần điện cấp cứu, bên tôi dừng. Nhưng khi bảng thử có lỗi, người trực của tôi phải được cắt nguồn tại chỗ, không phải chờ phòng quản lý ký lệnh.”
“Cô đang đòi quyền quyết định trên tài sản của cả cơ sở.”
“Tôi chỉ đòi không phải xin phép trước khi ngăn một người bị điện giật.”
Cửa phòng mở hé, một người phụ nữ từ khu trú ghé đầu vào hỏi bao giờ có thể kiểm máy sưởi cho dãy giường phía bắc. Hạ biết cô ấy. Mấy hôm trước, chính cô đã mang một mô-tơ cháy tới đây, xin ít nhất được chỉ đúng bộ phận nào cần thay. Bây giờ người ấy đứng ôm một cuộn chăn ướt, mắt nhìn đoạn dây trên bàn như nhìn một thứ cản đường.
“Máy của khu trú được ưu tiên,” Hạ nói. “Nhưng nhánh thử này không lấy ra lắp vào máy sưởi của chị được. Tôi cần người bên đó gửi mã đầu nối và tình trạng nguồn.”
“Người nằm giường cuối đang rét lắm.”
“Tôi biết.”
“Các cô cứ ghi giấy, còn người ta chờ.”
Hạ không phản bác. Cô lấy tờ giấy trắng, vẽ nhanh chỗ đầu nối cần xem, đưa cho người phụ nữ. Không hứa sẽ có linh kiện. Người ấy nhìn hình vẽ, gấp làm tư, rồi đi. Cửa khép lại, để lại mùi vải ẩm và một vệt nước đen dưới nền.
Người quản lý cơ sở thở dài. “Cô vừa nhìn thấy tại sao tôi phải lấy lại phần diện tích này.”
“Vâng. Ông cũng vừa thấy tại sao tôi không thể ký bừa cho thứ chưa đủ nguồn.”
Nếu Hạ chịu bỏ qua đoạn dây cháy, có thể người trước cửa sẽ vui hơn ngay chiều nay. Nhưng cô từng thấy người ta vá một lỗi điện bằng một miếng kim loại lấy từ chỗ khác, rồi tới cuối ca phải tháo cả tủ vì khói ám vào mạch. Trước Hắc Nhật, sai một ca còn có người tới sửa. Giờ mỗi chiếc tủ hỏng đều mất một nơi có thể giữ người sống qua đêm.
Người thợ ở cửa ho nhẹ. Anh đã làm với Hạ từ trước Hắc Nhật, khi người ta còn có thể gọi thợ thay một cầu chì trong ngày. Hôm nay anh đứng đợi xem ai sẽ ép mình nối tạm đầu dây bằng kim loại lấy từ dụng cụ khác. Anh nói:
“Nếu cô không được dừng máy, tôi không ở lại làm ca thử.”
Người phụ trách nhìn cả hai, rồi gập bản hợp đồng lại.
“Tôi muốn gặp người trả phần điện và công ca. Nói chuyện với kỹ sư thì toàn thấy các cô đòi quyền, chẳng thấy nguồn ở đâu.”
Hạ kéo cuốn sổ đo về phía mình. Trên bàn còn chiếc hộp đựng lõi F+ đã niêm từ buổi kiểm trước. Mặt niêm vẫn nguyên, phần đánh giá chưa đạt. Hôm nay cô chưa cần mở nó. Điều cô cần trước tiên là một chữ ký cho phép nói dừng mà không phải sợ người mua trừ tiền.
✦ ✦ ✦
Trần Phong tới khi người ở phòng bên đang khiêng một giá kim loại qua hành lang. Hai người phải nghiêng vai vì lối đi hẹp; một chiếc bánh xe đẩy trượt trong lớp bùn đông, khiến giá đập vào khung cửa. Phong né sang bên, cổ tay phải đau nhói lúc định giúp đỡ theo phản xạ. Người khiêng chỉ xin hắn đứng tránh đường. Hắn đứng tránh.
Hạ đón hắn ở bàn thử, không đưa tay bắt. Trên giấy cô ghi rõ khu vực nào có thể dùng theo ca, phần nào bị yêu cầu bàn giao cho sưởi cộng đồng, và một nhánh điện chưa được cho phép tải.
“Anh muốn cơ sở này phục vụ một loạt đơn hàng,” cô nói. “Hiện giờ tôi chỉ có điều kiện thử giới hạn, chưa có xưởng sản xuất. Đừng đặt tên lên biển trước khi có người nhận quản nó.”
“Tôi chưa đặt biển.”
“Nhưng anh đem theo danh sách nhu cầu dài hơn khả năng đo của chúng tôi.”
Phong mở cặp, không phủ nhận. Sau vụ vật tư lọc giao thành công, một người bên trạm nhiệt đã hỏi có thể kiểm nhiều bộ đệm cùng lúc không. Kha Minh muốn biết có nguồn giữ điều kiện bảo quản ổn định cho các chuyến sau. Diệp giữ đường yêu cầu lịch trước khi điều người. Mỗi lời hỏi riêng lẻ nghe có thể giải quyết, gộp lại thành một khối công việc không ai đang có điện để làm.
“Tôi cần biết bước đầu có thể làm gì,” hắn nói. “Không cần cô hứa giao máy.”
“Kiểm kích thước và tình trạng cơ khí trên bàn không cấp điện. Kiểm cách điện nếu dụng cụ còn chuẩn. Muốn thử chịu tải, cần dây thay đúng cỡ, nguồn đo tách biệt và người trực an toàn. Lõi F+ vẫn chỉ được giữ thử, không lắp vào thiết bị sưởi.”
“Bao giờ làm được?”
“Khi có điều kiện. Tôi không ký ngày chắc chắn trên một cái ổ điện đang cháy.”
Phong nhìn cuộn dây đen cô đặt trước mặt người quản lý. Một đoạn dây nhỏ, giá trước Hắc Nhật có lẽ chẳng đáng bằng bữa sáng, lại đủ khóa cả dự định vận chuyển của hắn. Hắn muốn nói có thể tìm món thay trong kho; rồi nhớ một phần vật tư ở WH-01 có mã chưa khớp, phần khác còn bị giữ ngoài CP-3. Nếu hắn hứa ngay, Hạ sẽ hỏi mã, chiều dài và nguồn chứng minh. Hắn chưa có.
“Tôi kiểm kho rồi gửi mã phụ tùng đạt điều kiện,” Phong nói. “Không có thì lịch thử dừng.”
“Được. Còn mục quyền ngắt máy?”
Hắn đọc câu Hạ đã viết: cô có quyền đình thử khi phát hiện nguy cơ điện, nhiệt, thông khí hoặc sai số vượt tiêu chí kiểm; người mua không được yêu cầu xóa dữ liệu chưa đạt hay thay tem. Mọi việc khôi phục phải qua người chịu kỹ thuật và người phụ trách nguồn.
“Cô định dùng điều khoản ấy để trì hoãn nếu tôi chưa trả đủ phí?” hắn hỏi.
“Nếu anh chưa trả phí, tôi không bắt đầu. Nếu đang làm mà nguy hiểm, tôi dừng. Hai chuyện khác nhau.”
“Vậy tôi có quyền xem lý do dừng, số đo và đề nghị người khác kiểm chéo.”
“Có. Nhưng anh không có quyền lấy máy chạy tiếp lúc tôi đứng nhìn rồi gọi đó là kiểm chéo.”
Phong chậm rãi gật đầu. Câu trả lời không dễ chịu. Hắn có hàng, có khả năng đi qua không gian, từng đứng trên một phiên đấu giá mà cả những người giữ tinh hạch phải chờ hắn chốt giá. Còn tại cái bàn sắt lạnh này, một người phụ nữ chỉ vào đoạn dây đen và nói hắn không được làm.
Hắn không thấy mình có cách phản bác tốt hơn việc đọc hết điều khoản.
✦ ✦ ✦
Người phụ trách cơ sở đồng ý họp tại phòng trực nguồn. Đồng hồ điện đặt trong tủ nhựa mờ, bên dưới dán tờ giấy phân ca từ trước Hắc Nhật, nhiều tên đã bị gạch vì người ấy không còn tới làm. Một thanh niên đang quấn khăn kín cổ ngồi trông bảng công tắc, trên đùi là tô mì loãng nguội ngắt. Anh nhìn Phong như nhìn thêm một người tới xin điện.
“Anh muốn bao nhiêu?” anh hỏi.
“Muốn biết khoảng nào có điện để kiểm thụ động và đọc cảm biến,” Hạ trả lời thay. “Không xin chạy tải lúc nhóm sưởi đang dùng nguồn.”
Người trực chỉ đoạn giờ trên bảng. “Nếu hệ sưởi phòng bệnh báo tụt, tôi chuyển điện sang đó trước. Tôi không gọi hỏi các người có đang đo dang dở không.”
“Đúng,” Hạ nói. “Chỉ cần khi chuyển, anh báo tín hiệu để người đứng máy ngắt an toàn. Đừng cắt giữa phép thử có tải mà không thông báo.”
“Nhưng không có đường báo riêng,” anh đáp. “Bộ đàm cũ kêu rè, hai tường bê tông là hết.”
Người phụ trách cau mày. “Vậy phải có người trực tại đây lúc thử.”
Ai đó phải bỏ ca khác để đứng trông bảng, tức có giờ công thật. Phong đề nghị tự ngồi canh. Hạ lắc đầu.
“Anh là người thuê, không biết sơ đồ cấp điện ở đây. Người đứng ca phải là người được cơ sở giao quyền. Anh có thể trả công, không thể tự nhận quyền mở tủ.”
Người trực nhìn cổ tay băng của Phong rồi hỏi: “Anh trả gì? Tiền giấy tôi không dùng được. Nhà tôi có người đang nằm rét.”
Phong im lặng một thoáng. Trong kho hắn còn chín suất quân lương sinh nhiệt phẩm F từ phiên đầu; một suất đã đổi lấy quyền xem hồ sơ ở Nam Môn. Hắn lấy từ túi vải đã chuẩn bị một suất nguyên niêm thuộc phần dự trữ mình sở hữu, đặt trước mặt người phụ trách chứ không đưa lén cho người trực.
“Một suất này trả cho thời gian chuẩn bị và ca được giao thực tế hôm nay. Có biên nhận, ghi đúng người được chia theo quy định của cơ sở. Không phải tiền mua quyền cắt điện của khu bệnh.”
Người trực nhìn bao gói có vạch hiệu lực, nhưng không vươn tay. Người phụ trách đọc nhãn, yêu cầu Phong ghi rõ suất ấy không được coi là bảo đảm cho việc cấp điện ngày mai. Phong ký. Món ăn rời tay hắn, còn giờ thử có nguồn vẫn chưa được chốt.
“Còn người phụ việc?” Hạ quay sang anh thợ đứng cửa. “Tôi cần anh kiểm lại sơ đồ dây, không tự nối tạm. Anh muốn làm ca này không?”
Anh thợ kéo tay áo lên. “Tôi làm phần đo nguội và ghi tủ. Không tháo dây khi chưa có đầu thay. Đến chiều tôi về khu trú, người nhà đợi.”
“Được.”
Phong muốn đề nghị trả thêm để kéo ca đến tối. Nhưng người thợ đã nhìn hắn với vẻ của người biết trước một khách hàng sắp ra giá. Hắn không nói nữa.
Họ bắt đầu kiểm bàn máy không tải. Một mô-tơ phụ chỉ quay được nửa vòng rồi dừng. Hạ tắt nguồn thử ngay khi chỉ thị báo sai, yêu cầu ghi giờ. Người phụ trách có mặt, chứng kiến động tác nhưng không ký “máy hỏng hoàn toàn” vì chưa tháo tới cụm điều khiển. Hạ viết: không đủ điều kiện chạy tiếp trong lần này. Người thợ chỉ phần đầu nối đúng cỡ còn thiếu; Phong chụp kích thước, ghi rõ không được thay bằng dây khác chỉ vì đầu gắn vừa.
Bên ngoài cửa, một nhóm từ khu trú tới hỏi sao cơ sở vẫn có máy mà không cho họ mượn chạy sưởi. Người quản lý bước ra giải thích rằng máy đo không tự sinh nhiệt, nhánh điện đang lỗi và hệ sưởi cộng đồng dùng đường cấp riêng. Một người mắng ông giữ đồ cho người có tiền. Phong nghe rõ. Mấy chữ ấy khiến hắn muốn lấy vật tư trong kho ra chứng minh mình không keo kiệt, nhưng kho của hắn không chứa một ổ điện an toàn vô hạn.
Hạ tháo găng, chờ tiếng người ngoài nhỏ đi rồi nói: “Nếu anh muốn có biển xưởng để người ta tin, hãy lo một thứ trước. Ai bước vào đây cũng phải biết họ có quyền từ chối công việc nào.”
✦ ✦ ✦
Cuối D+13, bản thỏa thuận được ký trên bàn gỗ đã mòn cạnh cửa. Người phụ trách cơ sở cho phép Phong sử dụng một khoang và các thiết bị được liệt kê để tiến hành các phép kiểm trong khung giờ có nguồn; người trực được quyền chuyển điện cho khu trú theo điều kiện an toàn; Hạ Dung phụ trách chuyên môn và giữ dữ liệu; anh thợ chỉ tham gia từng ca sau khi đồng ý. Mọi lần thử có tải còn chờ vật tư đúng chuẩn, nguồn điện và người trông tủ. Không có hàng sản xuất, không có giấy chứng nhận cho F+.
Phong ký dưới tên thật. Bản này không cho hắn sở hữu người thợ hay mua đứt phòng bảo trì. Nó thậm chí không hứa rằng ngày mai hắn được làm việc đủ một giờ nếu khu bệnh thiếu điện. Nhưng nếu trước kia chỉ có lời hứa qua điện thoại, hôm nay có tên người chịu tắt nguồn, người chịu giữ sổ và người được quyền mở cửa.
“Anh muốn gọi nơi này là X1?” Hạ hỏi sau khi mọi người ra ngoài.
“Đó là tên tôi định dùng cho dự án. Chưa phải tên một xưởng đang sản xuất.”
“Vậy đừng đóng nó lên bất kỳ sản phẩm nào lúc này.”
“Không đóng.”
Cô mở cuốn sổ thử mới. Ở trang đầu có ba mục cô khoanh: đầu nối đúng cỡ, giới hạn nhiệt kiểm độc lập, và lối tắt nguồn khi tải bất thường. Phong nhìn hình vẽ đơn giản rồi nhìn bức ảnh dây cháy đã kẹp lại ở bìa. Nếu tìm được đủ đồ, hắn có thể bắt đầu bằng một nguyên mẫu. Nếu thiếu một thứ, toàn bộ buổi ký vừa rồi chỉ giữ được quyền chờ.
“Hạ Dung, nếu tôi đem đúng linh kiện tới, cô có thử theo cấu hình này không?”
Cô lật sang trang sau, cho hắn xem một cách đấu nối dùng hai nhánh cách ly và một bộ ngắt riêng. Lượng dây, bộ bảo vệ và thời gian thử lớn hơn nhiều so với đề nghị ban đầu. Cô đã tính phương án ấy từ trước cuộc họp, nhưng gạch đỏ bên cạnh vì chưa có linh kiện để làm an toàn.
“Chỉ có cấu hình này mới đủ cơ sở đi tiếp,” cô nói. “Anh muốn dùng cái rẻ hơn, hãy tìm người khác. Tôi không đứng ở đây ký cho nó.”
Phong nhìn dòng chữ cuối, cảm thấy cơn đau cổ tay âm lên khi hắn siết cán bút. Ngày mai hắn phải tìm người dẫn tuyến đã chịu ký, tìm đúng linh kiện trong những kiện hàng chưa đối soát hết, lại phải giải thích với Kha Minh vì sao chưa có nguồn giữ nhiệt được chứng nhận.
Hạ đóng sổ, đặt hộp F+ còn niêm vào tủ thử có khóa. Không một cái máy nào bật sáng khi cô cất nó đi.
“Cửa anh tự khóa được,” cô nói. “Còn máy, khi chưa đủ điều kiện, tôi vẫn tắt.”
