Chương 16: Câu hỏi không nhẹ
Cuối tuần sau buổi tung chiêu, tôi làm hết những việc mà một người đàn ông hồi hộp thường làm để chứng minh mình không hồi hộp.
Tôi dọn nhà. Tôi lau cả hai bộ cần câu chưa từng dùng. Tôi ra chợ mua rau, mà tôi vốn không biết nấu. Tôi gọi cho ông Tư hỏi dạo này cá cắn câu loại gì, và ông bảo tôi: "Nhóc, chuyện cá thì ông không quan tâm. Ông quan tâm chuyện khác. Cứ để chúng nó nghĩ." Rồi ông cúp máy.
Chủ nhật, tôi nằm trên giường, điện thoại cạnh gối, tự nhủ rằng sáng thứ Hai mình sẽ bình thản. Tôi nói điều đó với mình mười hai lần. Lần nào cũng thiếu thuyết phục như nụ cười của một ông chủ bị nhầm là bảo vệ.
Sáng thứ Hai, tám giờ, ba tiếng gõ cửa.
Cộc. Cộc. Cộc.
Không có câu cửa miệng. Không có tiếng cười khúc khích ngoài hành lang. Chỉ có ba nhịp đều, đúng giờ, như tiếng gõ của người đến nộp đơn xin việc.
— Mời vào.
Hai cô bước vào cùng lúc. Chi mặc váy công sở màu xám than, tóc búi gọn, không son. Miên mặc áo sơ mi trắng, hai tay ôm cuốn sổ ghi chú. Cả hai nghiêm trang đến mức tôi tưởng mình vừa bước nhầm vào phòng xét xử của chính mình.
Họ không ngồi xuống sofa. Họ đứng trước bàn, cách tôi chừng hai mét.
— Sếp — Chi nói. — Tụi em có một câu hỏi.
— Hỏi đi.
— Không phải câu hỏi nhẹ.
Tôi gật. Có lẽ đây là lần đầu tiên trong đời, tôi hy vọng ai đó nói thật với mình rằng "câu hỏi này không nhẹ".
— Sao sếp lại tin tụi em?
Câu hỏi rơi xuống phòng, vang rất lâu.
— Ngoài kia có hàng chục sales giỏi — Chi tiếp, giọng đều, không cà khịa. — Hưng Thịnh có, các công ty khác cũng có. Sếp thuê được. Sếp trả lương cao, ký hợp đồng chặt, tuyển người phù hợp văn hóa. Sao lại chọn tụi em? Tụi em hay trêu sếp, hay gác chân lên ghế sếp, hay làm sếp mất mặt. Sếp có đủ lý do để đổi người.
— Sếp có tính — tôi nói. — Chi phí thay thế một sales giỏi là sáu đến mười hai tháng lương, tính cả tuyển dụng, đào tạo, và thời gian khách hàng làm quen. Sếp không đủ tiền để thay hai người, nhất là hai người mang về sáu mươi hai phần trăm doanh thu.
— Đó là lý do tiền — Miên nói nhẹ nhàng. — Sếp có lý do khác không ạ?
Tôi nhìn cô. Rồi nhìn Chi. Rồi tôi nhìn xuống bàn, nhìn tách trà đã nguội trước mặt, và nhận ra mình đang đứng ở một ngã ba mà tôi đã tránh nhiều tháng nay.
Có những câu hỏi người ta không trả lời bằng đầu. Người ta trả lời bằng cả đời.
Tôi hít một hơi.
— Vì chỉ có hai đứa — tôi nói, chậm rãi, từng chữ — dám trêu sếp mà vẫn chốt deal giỏi nhất công ty.
Không ai cử động.
— Hồi sếp mới làm ăn, ai cũng sợ sếp. Nhân viên nói chuyện với sếp thì gật đầu, khen đẹp, báo cáo tốt. Sếp tưởng vậy là kỷ luật. Sau này mới biết, vậy là thiếu sự thật. Người sợ sếp thì không dám nói với sếp rằng sếp sai. Còn hai đứa, dám cà khịa sếp từng ngày, dám nói áo sếp hết hạn, dám sửa sếp trước mặt cả công ty.
— Tụi em không có ý... — Miên định nói.
— Sếp biết. Nhưng dám trêu sếp tức là dám nói thật. Người dám nói thật mới đáng giao công ty.
Một khoảng im lặng dài, tôi nghe được tiếng máy lạnh và tiếng thở của cả ba người.
Chi nhìn tôi, mắt cô chuyển từ nghiêm sang một sắc thái mà tôi chưa kịp đặt tên, một sự pha trộn kỳ lạ giữa cảm động và nghi ngờ.
— Chỉ vì vậy thôi ạ? — Miên hỏi.
Cô hỏi nhẹ, nhưng câu hỏi đó có góc cạnh. Cô là người giữ khách, và người giữ khách luôn biết khi nào đối phương chưa nói hết.
Tôi nhìn cô một lúc lâu.
— Còn một lý do nữa.
Chi nghiêng đầu.
— Sếp sẽ nói khi các em xứng đáng nghe — tôi nói.
Hai cô nhìn nhau.
Tôi đã dự đoán nhiều phản ứng: giận, thất vọng, hay một câu trêu chọc để phá vỡ không khí. Nhưng tôi không dự đoán được cái nhìn nhau đó, cái nhìn của hai người cùng nhận ra một thứ vừa mở ra như cánh cửa hé, và bên trong là một căn phòng chưa ai bước vào.
Chi hơi tức. Tôi thấy rõ. Cô bắt chéo hai tay, hàm hơi siết, mắt nheo lại, ánh nhìn của người vừa nhận ra mình bị cho xem nửa tập phim.
Miên thì khác. Cô tò mò. Cô nghiêng đầu về một bên, mắt sáng, ngón tay vô thức gõ gõ lên bìa sổ.
— Sếp trả lời kiểu nửa vời này — Chi nói, giọng cố giữ bình tĩnh — là chiêu đàm phán đúng không?
— Là chiêu thôi miên — tôi đáp. — Các em đang nghĩ về nó rồi còn gì.
— Sếp... — Miên nói chậm, đôi mắt long lanh. — Đang cố làm tụi em tò mò?
— Tò mò là động lực rẻ nhất mà bền nhất. Sếp học từ quảng cáo.
Chi hít vào, thở ra một hơi rất dài.
— Sếp ác thật.
— Sếp thương hai đứa mới nói.
Chi trợn mắt. Miên phì cười. Câu "thương mới nói", hóa ra, có thể bị lấy lại từ kho vũ khí của đối phương.
Họ rời phòng sau khi cúi chào, lần này rất lễ phép, nhưng ở cửa, Chi quay đầu lại, nheo mắt lần cuối, như một người chơi cờ biết rằng nước đi vừa rồi chưa phải nước cuối.
Trong ngành quảng cáo, có một hiện tượng được đặt theo tên bà Bluma Zeigarnik, nhà tâm lý học người Nga. Bà nhận thấy bồi bàn nhớ chính xác đơn hàng chưa thanh toán, nhưng quên sạch ngay khi khách trả tiền xong. Não bộ ghi nhớ việc chưa hoàn tất mạnh hơn việc đã xong. Các nhà biên kịch truyền hình dùng nó để kết tập phim bằng một cú ngoặt. Các nhà làm quảng cáo dùng để cắt trailer vào đúng khoảnh khắc hay nhất. Marketing gọi nó là "vòng lặp mở".
Sếp của hai cô vừa dùng nó, không phải để bán một sản phẩm, mà để giữ hai người ở lại thêm một chút.
Tôi biết mình đã mượn kỹ thuật của một ngành khác để làm một việc không thuộc ngành nào: kéo dài một câu hỏi mà tôi chưa dám trả lời. Nhưng có một lợi ích phụ mà tôi không tính trước. Câu trả lời nửa vời đó khiến hai cô dừng lại, nghĩ, đoán, đặt giả thuyết, và đó là cách duy nhất khiến người ta thôi nhìn mình như một đề bài cần giải.
Tối đó, tôi ngồi một mình trong phòng, tắt đèn trần, chỉ để đèn bàn.
Ở góc phòng, cây cần câu đứng đó, thân đen mảnh như một dấu hỏi, ánh đèn hắt lên một vệt sáng mỏng dọc theo đoạn cần giữa. Tôi nhìn nó rất lâu, và lần đầu tiên, tôi để một hình ảnh mà tôi đã chôn nhiều năm quay lại.
Một đêm mưa. Một văn phòng nhỏ ngoài ngõ, mái tôn dột, ba cái bàn ghép chung. Một tập hồ sơ đặt giữa bàn, trang cuối có chữ ký tôi và một chữ ký khác. Một cuộc gọi đến từ ngân hàng lúc mười giờ đêm. Một giọng nói quen thuộc, quá quen thuộc, nói: "Cậu cứ yên tâm, mọi thứ để tôi lo."
Tôi nhắm mắt.
Có những người cả đời chỉ nói một câu như vậy một lần. Và đó là lần duy nhất bạn cần nghe để biết rằng từ ngày hôm sau, sẽ không bao giờ tin ai trọn vẹn nữa.
Đó là lý do thứ hai.
Tôi mở sổ đỏ, ngón tay chạm vào dòng chữ ở trang đầu. Rồi tôi mở sổ đen, nơi ghi những nỗi sợ, và tìm đến một trang tôi đã không lật nhiều năm. Trên đó chỉ có hai chữ, nét bút cũ và nhòe: "Đừng tin."
Tôi nhìn nó một lúc.
Rồi tôi lấy bút đỏ, gạch hai chữ đó, và viết bên cạnh, bằng nét bút mới:
"Tin có điều khoản."
Ngoài hành lang, vẳng tiếng giày cao gót của ai đó, hai nhịp, rồi ba nhịp. Rồi tiếng giọng Miên, dịu, rất nhỏ, như lời thì thầm mà cô cố tình để tôi nghe:
— Em nghĩ ông có chuyện buồn.
— Tao cũng nghĩ vậy — giọng Chi.
Tôi ngồi bất động, tay vẫn đặt trên trang sổ, và lần thứ hai trong đời tôi giả vờ không nghe thấy gì.
