Lưu Vũ Hành mở tập tài liệu trước mặt, hắng giọng rồi đọc rành rọt từng câu từng chữ: “Tất cả chiến sĩ vì thương tật hoặc bệnh tật mà không thể thích ứng với huấn luyện cường độ cao, toàn bộ xuất ngũ; những người mang thương tật tàn phế, toàn bộ xuất ngũ; chiến sĩ trên 40 tuổi, căn cứ theo quy định của quân đội, xuất ngũ hoặc nghỉ hưu; tất cả cán bộ cấp đại đội, trung đội trên 40 tuổi, toàn bộ chuyển ngành; cán bộ cấp tiểu đoàn trên 45 tuổi, toàn bộ chuyển ngành; các cơ quan cấp sư đoàn, trung đoàn, bao gồm nhân viên tham mưu, tác chiến, hậu cần ở quân bộ và các bộ phận khác, phải cắt giảm một phần ba.”
Đọc xong điều cuối cùng, ông khép tài liệu lại, đưa mắt nhìn mọi người đang ngồi: “Ngoài ra, sĩ quan và binh sĩ nào tự nguyện chuyển ngành hoặc xuất ngũ cũng có thể đến phòng chính trị của các tiểu đoàn để đăng ký. Về chính sách sẽ được ưu tiên sắp xếp, ai có khó khăn đặc biệt thì có thể báo cáo riêng.”
Phòng họp yên tĩnh đến đáng sợ.
Sau khi Lưu Vũ Hành nói xong đoạn này, ông không lên tiếng nữa, chỉ ngồi đó, chờ mọi người tiêu hóa những lời vừa nghe.
Sự im lặng kéo dài gần nửa phút.
Sau đó Lão Lý tiếp lời.
“Các đồng chí, tôi hiểu tâm trạng của mọi người. Cắt giảm nhiều chiến hữu như vậy, trong lòng ai cũng khó chịu. Nhưng doanh trại vẫn còn đó, binh lính thì hết lớp này đến lớp khác, từ xưa đến nay vốn là như vậy. Bao năm chiến đấu, có đồng chí mang đầy thương bệnh, có đồng chí thậm chí để lại thương tật suốt đời. Trong tình huống này, để họ tiếp tục ở lại quân đội vừa là gánh nặng đối với đơn vị, vừa là sự giày vò đối với chính họ. Trở về quê hương, làm những công việc nhẹ nhàng hơn, cũng vẫn là góp sức xây dựng đất nước.”
Ông dừng lại một chút, nhìn mọi người đang ngồi: “Cho họ về nhà không có nghĩa là mặc kệ họ. Việc bố trí sau khi chuyển ngành, chế độ xuất ngũ, trợ cấp thương bệnh, những chính sách này đều sẽ được thực hiện đầy đủ. Những chế độ bảo đảm cần có, một thứ cũng không thiếu.”
Lưu Vũ Hành lại lên tiếng: “Những điều vừa nói là nguyên tắc. Nhưng vẫn có một trường hợp ngoại lệ. Nếu có người thuộc diện cắt giảm nói trên nhưng hoàn cảnh bản thân đặc biệt, hoặc là nhân tài mà đơn vị bắt buộc phải giữ lại, hoặc có năng lực đặc thù, việc ở lại quân đội có lợi cho công tác xây dựng đơn vị, thì các đơn vị có thể làm báo cáo gửi lên, xin giữ người lại. Nhưng bắt buộc phải có chữ ký đồng thời của tôi và chính ủy thì mới được thực hiện. Ngoài trường hợp đó ra, bất kỳ ai cũng không được tự ý làm theo ý mình.”
Ông ngồi thẳng người, ánh mắt lại trở nên sắc bén: “Hôm nay các đơn vị trở về, lập tức thống kê số người cụ thể phải cắt giảm ở từng trung đoàn, từng tiểu đoàn. Tôi biết bên dưới có đại đội đông người, có đại đội ít người, nhưng trong thời gian cắt giảm quân số, không cho phép các đơn vị tự điều chuyển người qua lại để cân đối quân số. Tất cả chờ quân bộ thống nhất sắp xếp. Các đơn vị phải nghiêm túc chấp hành mệnh lệnh. Ai dám giở trò, đừng trách tôi không khách khí.”
Câu cuối cùng giống như một nhát dao, chém đứt hoàn toàn chút do dự và tâm lý cầu may còn sót lại trong không khí.
Các sĩ quan có mặt nhìn nhau, sau đó đồng loạt đứng dậy.
Tiếng chân ghế ma sát với mặt đất đồng loạt vang lên, mấy chục người cùng lúc cất tiếng, âm thanh vang dội đến mức cửa sổ phòng họp cũng rung lên ong ong.
“Kiên quyết phục tùng mệnh lệnh!”
Lưu Vũ Hành ngồi đó, nhìn những người đang đứng trước mặt, khẽ gật đầu mà không nói gì.
Ông phất tay, ra hiệu tan họp.
Mọi người lần lượt quay người rời khỏi phòng họp. Tiếng bước chân trên hành lang dần xa, tiếng trò chuyện cũng từ từ biến mất.
Phòng họp yên tĩnh trở lại, chỉ còn Lưu Vũ Hành, Lão Lý, hai vị phó quân đoàn trưởng, phó chính ủy và tham mưu trưởng vẫn ngồi tại chỗ.
Lưu Vũ Hành đứng dậy, thu xếp tài liệu trên bàn rồi nhìn mấy người bên cạnh.
“Khoảng thời gian này, tôi và Lão Lý sẽ ở lại quân bộ. Mấy người các anh đều xuống các đơn vị, giám sát từng sư đoàn tiến hành cắt giảm quân số. Tình hình của mỗi sư đoàn khác nhau, vấn đề gặp phải cũng khác nhau. Sau khi xuống đó, có chuyện gì thì kịp thời gọi điện về báo cáo. Ai dám giở trò, nào là móc ngoặc riêng, khai gian giấu báo, tự ý giữ người, tôi tuyệt đối không tha.”
Hai vị phó quân đoàn trưởng cùng phó chính ủy và tham mưu trưởng đồng loạt đứng dậy, trịnh trọng gật đầu.
Phó quân đoàn trưởng Lão Ngô là người đầu tiên lên tiếng: “Quân đoàn trưởng cứ yên tâm. Sau khi xuống dưới, tôi nhất định sẽ trông chừng sát sao, tuyệt đối không để xảy ra vấn đề.”
Phó chính ủy và tham mưu trưởng cũng lần lượt tỏ thái độ. Mọi người không nói thêm gì, ai nấy quay người rời khỏi phòng họp, đi chuẩn bị cho việc xuống đơn vị.
Lưu Vũ Hành là người cuối cùng bước ra khỏi phòng họp.
Hành lang đã trống trải, chỉ còn tiếng chuông điện thoại từ phòng trực ở phía xa vọng lại.
Ông đứng trước cửa phòng họp, nhìn về cuối hành lang không một bóng người, thở ra một hơi dài.
Lão Lý đi bên cạnh ông, hai người sóng vai đi ra ngoài, không ai nói gì.
Khi đi đến cửa, Lão Lý bỗng lên tiếng: “Lão Lưu, ông thấy lần này có thuận lợi không?”
Lưu Vũ Hành không trả lời ngay.
Ông đứng ở cửa, nhìn bầu trời xám xịt bên ngoài, im lặng vài giây rồi mới nói: “Thuận lợi hay không cũng phải làm. Mệnh lệnh đã xuống rồi, không còn đường lui.”
Ông quay đầu nhìn Lão Lý: “Bên ông thì sao? Danh sách đều xem qua rồi chứ?”
Lão Lý gật đầu: “Xem rồi. Số liệu sơ bộ của các sư đoàn đã tổng hợp gửi lên, con số đại khái cũng gần giống với ước tính trước đây của ông. Hồ sơ chính thức tôi đã bảo người đưa tới văn phòng của ông rồi, tối ông xem kỹ thêm.”
Lưu Vũ Hành “ừ” một tiếng, không nói thêm nữa.
Trong mấy ngày tiếp theo, từng danh sách cắt giảm quân số lần lượt được báo lên.
Cán bộ nhân sự của các trung đoàn, tiểu đoàn ôm những cuốn danh sách quân số dày cộp, hết chuyến này đến chuyến khác chạy tới quân bộ.
Trên bàn làm việc của Lưu Vũ Hành chất đầy tài liệu. Mỗi tập đều là từng trang từng trang tên người. Đằng sau mỗi cái tên là một con người sống sờ sờ. Có người ông quen, có người ông từng gặp, có người chỉ nghe nói qua, cũng có người ông hoàn toàn không có chút ấn tượng nào. Nhưng bất kể có quen biết hay không, những cái tên này đều sẽ bị gạch khỏi biên chế của Quân đoàn 45, rời khỏi doanh trại, trở về nơi họ đã từng rời đi.
Ông xem từng tập một. Bên cạnh một số cái tên có lời phê chú, một số được khoanh tròn, một số được đánh dấu.
Gặp phải cái tên quen thuộc, ông sẽ dừng lại nhìn thêm vài lần, nhớ đến dáng vẻ của người đó, những lời người đó từng nói, trận chiến mà người đó từng tham gia.
Ông đặt bút xuống, xoa xoa mi tâm rồi tựa vào lưng ghế, thở ra một hơi thật dài.
Bên ngoài cửa sổ, trời đã bắt đầu tối. Đèn trong văn phòng sáng trưng, soi rõ từng danh sách trên bàn. Ông đã xem suốt cả buổi chiều, mắt hơi cay mỏi, nhưng cảm giác khó chịu trong lòng còn nhức nhối hơn cả đôi mắt.
Đến chạng vạng, ông khép tài liệu lại rồi đứng dậy.
Áo khoác quân phục vắt trên lưng ghế, ông cũng không mặc, chỉ mặc một chiếc sơ mi trắng, xắn tay áo lên đến cẳng tay rồi bước ra khỏi văn phòng.
Tiểu Lý đi theo phía sau. Hai người xuống lầu, chậm rãi đi trong khu doanh trại.
Lưu Vũ Hành lấy từ trong túi ra một điếu thuốc, châm lửa, rít một hơi. Khói thuốc nhanh chóng tan đi trong gió chiều.
Đi được vài bước, ông bỗng hỏi: “Tiểu Lý, lần trước về nhà thăm người thân thế nào?”
Tiểu Lý sững người, rõ ràng không ngờ quân đoàn trưởng lại đột nhiên hỏi chuyện này.
Cậu gãi đầu, trên mặt lộ ra nụ cười có phần ngượng ngùng: “Tốt lắm ạ. Cha mẹ cháu biết cháu làm cảnh vệ cho quân đoàn trưởng thì vui không chịu được, gặp ai cũng khoe, nói cháu ở trong quân đội đi theo một vị quan lớn làm việc. Còn cả thuốc với rượu lần trước quân đoàn trưởng bảo cháu mang về nữa, cha cháu nhìn thấy thì vui lắm, lau hai chai rượu sạch bong rồi đặt lên nóc tủ, bảo chờ đến lúc cháu về nhà lấy vợ mới đem ra uống.”
