Chớp mắt, thời gian đã đến tháng 7. Trong lúc Lưu Vũ Hành vẫn còn bận rộn với việc sắp xếp công tác sau khi xuất ngũ, ở khu tứ hợp viện cũng đang âm thầm xảy ra một chuyện lớn.
Hôm nay mọi người trong tứ hợp viện đặc biệt phấn khởi. Nhà Máy Cán Thép vừa công bố kết quả xếp bậc theo chế độ công nhân tám bậc. Trong cả viện có khoảng chục người làm việc trong nhà máy, tin tức này cứ như mọc cánh, từ trong nhà máy truyền thẳng về tận con ngõ.
Đến chạng vạng, những người tan làm vừa bước vào viện, trong nhà từng hộ đã có người ló đầu ra, chờ hỏi thăm tin tức.
Hôm nay Lưu Thuyên Trụ cũng về sớm, trong lòng vẫn canh cánh chuyện xếp bậc của Lưu Nhị Hòa.
Khi ông đẩy cửa tứ hợp viện bước vào, trong sân đã tụ tập không ít người. Khoảng đất trống giữa tiền viện và trung viện chen kín những người vừa tan làm trở về.
Có người đàn ông còn đang cởi cúc áo công nhân, có người đã bưng ca trà lên. Phụ nữ tụm năm tụm ba ghé tai bàn tán, trẻ con thì chui tới chui lui giữa đám đông, bị người lớn quát một hai tiếng rồi lại chạy đi.
Lưu Nhị Hòa đi ở cuối cùng, cổ tay áo và cổ áo công nhân đều đã ướt đẫm mồ hôi. Lương Phương Phương ôm Lưu Dật Hiên ló đầu ra từ cửa gian nhà phía đông, Vương Tú Hòa đi theo sau cô, tạp dề còn chưa tháo, trên tay vẫn dính bột mì. Vừa nhìn thấy Lưu Nhị Hòa vào cửa, bà lập tức bước nhanh tới đón.
“Lão nhị!” Giọng Vương Tú Hòa có phần sốt ruột. “Xếp bậc chưa? Bậc mấy? Bao nhiêu tiền?”
Lưu Nhị Hòa cười gật đầu, vừa cởi cúc áo công nhân vừa nói: “Xếp rồi! Công nhân bậc 3! Mỗi tháng 45 đồng!”
Trong sân lập tức vang lên một trận kinh ngạc khe khẽ. Có người “ôi” một tiếng, có người tấm tắc khen ngợi, lại có người ghé tới hỏi: “Trước đây là bao nhiêu ấy nhỉ?”
Vương Tú Hòa ngẩn ra một thoáng, nhanh chóng tính nhẩm trong lòng, hai mắt lập tức sáng lên: “Thế chẳng phải mỗi tháng nhiều hơn trước 10 đồng sao? Một tháng thêm 10 đồng, một năm là 120 đồng!”
Lưu Nhị Hòa cười gật đầu, còn bị Lương Phương Phương kéo lấy cánh tay. Khuôn mặt Lương Phương Phương đỏ bừng, cười còn vui hơn cả chính mình được xếp bậc.
Cô kéo Lưu Nhị Hòa hỏi: “Thế cha em thì sao? Được xếp bậc mấy?”
Lưu Nhị Hòa còn chưa kịp nói, bên cạnh đã có người thay anh trả lời: “Sư phụ Lương được xếp công nhân bậc 6, mỗi tháng 76 đồng!”
Người nói câu này là Giả Đông Húc. Anh ta vừa từ phía sau Lưu Nhị Hòa đi tới, cũng mồ hôi đầy đầu, gật đầu với Lưu Nhị Hòa coi như chào hỏi, sau đó quay đầu về phía cửa nhà mình hét lên một tiếng: “Mẹ! Con được xếp công nhân bậc 3! 45 đồng!”
Giả Trương thị vốn đang ngồi chỗ râm mát trước cửa nhà phe phẩy quạt. Nghe vậy, chiếc quạt trong tay bà suýt rơi xuống đất, bà bật dậy: “Bao nhiêu? 45? Thật hay giả đấy?”
“Thật!” Giả Đông Húc cười đến lộ cả hàm răng trắng, trong giọng không giấu nổi vẻ đắc ý. “Hôm nay nhà máy chính thức công bố rồi, từ nay mỗi tháng sẽ phát lương theo mức này.”
Giả Trương thị há hốc miệng, ngẩn người hai giây, sau đó bật ra một tiếng hét vừa cao vừa vang, cả con ngõ đều có thể nghe thấy: “Ôi trời đất ơi! 45 đồng! Nhà chúng ta sắp phát đạt rồi!”
Bà vừa hét vừa nhảy xuống khỏi bậc thềm, đi vòng quanh Giả Đông Húc hai vòng, rồi lại lớn tiếng khoe với mọi người trong sân: “Nghe thấy chưa? Đông Húc nhà chúng tôi 45 đồng! Công nhân bậc 3! 45 đồng!”
Không ít người trong sân liếc bà một cái, có người cười, có người lắc đầu, cũng có người cúi đầu không nói gì. Nhưng Giả Trương thị chẳng quan tâm, bà đang chìm trong niềm vui vì con trai mình “làm rạng danh tổ tiên”, chỉ hận không thể kiếm một cái chiêng gõ một vòng khắp sân.
Trong sân đang náo nhiệt, Diêm Phụ Quý bỗng thở dài một tiếng.
Ông đẩy kính, miệng lẩm bẩm: “Haiz... tôi vẫn là 27 đồng 5 hào. Một xu cũng không tăng.”
Trong sân yên lặng trong chốc lát. Có người quay đầu nhìn ông, có người trao đổi ánh mắt, cũng có người khẽ “ồ” một tiếng. 27 đồng 5 hào, mức này trong tứ hợp viện không thể xem là cao, thậm chí còn hơi thấp. Mấy người vốn định bước lên chúc mừng ông cũng hơi khựng chân, nhất thời không biết nên nói gì.
Dịch Trung Hải đứng giữa sân, khi nghe Diêm Phụ Quý nói “27 đồng 5 hào”, khóe miệng khẽ động đến mức gần như không thể nhận ra.
Trên mặt ông vẫn treo nụ cười ôn hòa như thường lệ, nhưng sâu trong đáy mắt lại lóe lên một tia tinh quang. Trong lòng ông cười khẩy một tiếng. 27 đồng 5 hào? Lão Diêm keo kiệt này lừa ai chứ? Lương của ông ta mà thật sự thấp hơn 40 đồng thì Dịch Trung Hải ta vặn đầu mình xuống cho ông ta làm bô tiểu ban đêm luôn. Làm ở trường học bao nhiêu năm như vậy, sao có thể chỉ có 27 đồng 5 hào?
Diêm Phụ Quý này ngày nào ngoài miệng cũng than nghèo kể khổ, nhưng trong lòng còn tinh hơn bất cứ ai. Ông ta cố ý nói thu nhập của mình thấp như vậy, chẳng qua là muốn dựng lên hình tượng “người nghèo thật thà” trong tứ hợp viện này, không khiến người ta ghen tị, không nổi bật, không gây chuyện. Đây cũng xem như một cách sống khôn ngoan.
Dịch Trung Hải thu ánh mắt lại, không vạch trần ông ta. Diêm Phụ Quý thích giả nghèo thì cứ để ông ta giả tiếp. Ông ta càng tỏ ra yếu thế thì càng có lợi cho Dịch Trung Hải nắm quyền kiểm soát tứ hợp viện này.
Trong lòng Dịch Trung Hải âm thầm tính toán. Năm nay ông đã 41 tuổi, thuốc đã uống mấy năm, phương thuốc dân gian cũng thử không ít, nhưng bụng vợ vẫn chẳng có động tĩnh gì. Trước đây ông vẫn còn ôm hy vọng, cảm thấy chỉ cần tiếp tục chữa trị, sớm muộn gì cũng có thể có con của riêng mình. Nhưng từng năm từng năm trôi qua, hy vọng cũng dần dần bị bào mòn. Bây giờ, ông gần như đã không còn trông mong gì nữa.
Không có con cái của mình, sau này dưỡng già phải làm sao? Xem ra cuối cùng vẫn phải trông cậy vào Giả Đông Húc.
Ông liếc nhìn Giả Đông Húc đang bị Giả Trương thị vây quanh ở phía xa, ánh mắt mang theo vẻ phức tạp. Công nhân bậc 3, một tháng 45 đồng, cộng thêm chút thu nhập lặt vặt của Tần Hoài Như ở xưởng của khu phố, cuộc sống vẫn tạm ổn. Nhưng hiện giờ Tần Hoài Như đã mang thai, thêm một đứa trẻ là thêm một miệng ăn, cuộc sống sẽ trở nên eo hẹp. Nếu sau này còn sinh thêm hai đứa nữa, ngày tháng càng khó khăn hơn. Đến lúc đó, nhà họ Giả chẳng phải vẫn phải dựa vào người sư phụ như ông tiếp tế sao?
Ông nắm trong tay món nợ ân tình của Giả Đông Húc, cũng nắm lấy huyết mạch kinh tế của nhà họ Giả. Lâu dần, Giả Đông Húc và Tần Hoài Như sẽ từ từ quen với việc dựa dẫm vào ông, quen với sự tiếp tế của ông, quen với sự tồn tại của ông. Đến cuối cùng, Giả Đông Húc sẽ giống như nửa đứa con trai, thuận theo tự nhiên mà gánh lấy trách nhiệm phụng dưỡng ông lúc tuổi già và lo hậu sự cho ông.
Dịch Trung Hải liếc Tần Hoài Như đang đứng cạnh Giả Đông Húc một cái, đang định quay về nhà thì bỗng bị một giọng nói trong sân gọi lại.
“Sư phụ Dịch! Sư phụ Lưu! Hai người được xếp bậc mấy vậy?”
Người gọi ông lại là thím Lý sống ở trung viện. Bà bưng bát cơm từ trong nhà đi ra, vừa đi vừa lau tay lên tạp dề. Bà vừa hỏi, mấy ánh mắt xung quanh lập tức đồng loạt nhìn về phía Dịch Trung Hải và Lưu Hải Trung.
Dịch Trung Hải xoay người lại, trên mặt lại hiện lên nụ cười ôn hòa kia: “Tôi và lão Lưu giống nhau, đều là công nhân bậc 6, mỗi tháng 76 đồng.”
Trong sân yên lặng trong chốc lát.
Sau đó là một loạt tiếng kinh ngạc vang lên nối tiếp nhau.
“76 đồng!”
“Công nhân bậc 6! Thế thì cao hơn công nhân bậc 3 cả một đoạn dài đấy!”
“Sư phụ Dịch quả nhiên có bản lĩnh, làm thợ nguội bao nhiêu năm đâu phải công cốc.”
Lưu Hải Trung được người ta hỏi tới, trên mặt cũng lộ ra mấy phần đắc ý: “Tôi giống lão Dịch, công nhân bậc 6, 76 đồng!”
Trong sân lại vang lên một trận tấm tắc khen ngợi. Mấy công nhân trẻ tuổi nhìn Dịch Trung Hải và Lưu Hải Trung với ánh mắt mang theo vài phần hâm mộ, thậm chí còn có mấy phần kính trọng.
76 đồng, vào thời đại này, là một khoản tiền không hề nhỏ. Người có thể nhận được mức lương này, đi đến đâu cũng có thể tự tin ngẩng đầu.
