Chương 004 — Ba phút bị xóa
Trung úy Phạm Quang của công an thị trấn đến lúc không giờ mười bốn phút, đi cùng một cán bộ trẻ ôm cặp hồ sơ. Anh ngoài ba mươi, người gầy, mặc áo khoác ngoài bộ thường phục như vừa bị gọi dậy khỏi giường. Việc đầu tiên anh làm là đứng ở cổng nhìn quanh một lượt rất lâu: con ngõ dốc, hàng rào tôn, máy phát điện, ngôi nhà. Rồi anh hỏi ai là người gọi. An giơ tay.
Anh hỏi cô những câu mà cô sẽ hỏi nếu cô ở vị trí của anh: mấy giờ, ai thấy lần cuối, ai đã vào trong sau đó, đã chạm vào những gì. Cô trả lời theo thứ tự thời gian, không thêm tính từ. Khi cô nói mình là nhà báo, anh nhướn mày nhưng không bình luận. Anh chỉ bảo từ giờ cô là một người làm chứng, không phải người điều tra. Nếu cô muốn ở lại thì đứng ở chỗ anh chỉ, ghi âm thì phải xin phép từng người, và không đăng bất cứ thứ gì khi chưa được phép.
"Em đồng ý," An nói. "Em có ảnh chụp từ tối. Anh cần thì em gửi hết."
"Cần. Gửi bản gốc."
Đội cứu nạn cứu hộ đến lúc không giờ bốn mươi mốt, sáu người trên chiếc xe chuyên dụng phải đỗ ở đầu ngõ như xe bên điện. Họ khiêng đồ xuống dốc thành hai chuyến: đèn chiếu, dây an toàn, thang nhôm, máy đo khí, một chiếc hộp kim loại mà sau này An mới biết là thiết bị nghe tìm người. Người chỉ huy giới thiệu là Đại úy Sáng, dáng thấp, vai rộng, giọng trầm và nói chậm, như người đã quen làm việc ở những nơi mà nói nhanh dễ khiến người khác hoảng. Anh nghe Quang tóm tắt, rồi nghe ông Lâm, rồi nghe Cường. Cường kể lại lần thứ ba, và lần nào cũng dừng ở cùng một chỗ: anh Huy vừa ở đây, vừa nói chuyện, vừa bảo cắt đi.
Quang cho lập danh sách. Cán bộ trẻ ngồi xuống bàn bảo vệ, chép lại sổ giao ca từ mười chín giờ ba mươi trở đi, đối chiếu từng dòng với lời kể của từng người. An đứng gần đó, xin phép rồi ghi âm lời khai của anh Tùng, của Cường, của ông Lâm. Ông Lâm lần này không phản đối. Mỗi lần có người nói "chắc là", cô lại hỏi "anh thấy hay anh đoán", và đánh dấu riêng những câu trả lời là "đoán".
Danh sách cuối cùng ngắn đến mức đáng sợ. Từ hai mươi ba giờ ba mươi mốt, chỉ có hai người vào nhà là Huy và Cường. Chỉ có một người ra là Cường, lúc hai mươi ba giờ bốn mươi tư. Sau hai mươi ba giờ năm mươi hai, có thêm ông Lâm, anh Tùng, Cường và An vào. Cả bốn người đều đã ra.
Đầu ghi camera đặt trong container. Quang ngồi trước màn hình, Sáng đứng sau lưng, An được phép đứng ở cửa. Ông Lâm thao tác, ngón tay hơi lóng ngóng trên con chuột.
Hình ảnh từ camera trong gian ngoài hiện lên. Hai mươi ba giờ ba mươi mốt, Huy và Cường vào khung hình. Hai mươi ba giờ ba mươi tám, cả hai đi dọc hành lang. Đến giữa hành lang, Cường khựng lại, nói gì đó; trên màn hình chỉ thấy cậu ngẩng đầu và khuỳnh tay như đang đóng kịch. Huy quay lại. Họ đi tiếp, cửa bếp mở ra, và hai người lọt vào phần một phần ba của căn bếp mà camera nhìn thấy được. Cường đi ra. Huy đứng trước hộp điện, đèn đội đầu hắt một vầng sáng tròn lên tường. Hai mươi ba giờ bốn mươi chín, đèn tuýp trong gian ngoài tắt và khung hình chuyển sang chế độ hồng ngoại, mọi thứ xám trắng nhợt nhạt. Huy vẫn đứng đó, cúi xuống cầm que đo.
Hai mươi ba giờ năm mươi mốt phút ba mươi tám giây, Huy ngẩng lên. Anh quay đầu sang trái, về phía bức tường mà camera không nhìn thấy. Anh đứng yên một giây, hai giây. Rồi anh bước sang trái. Một bước, rồi một bước nữa, và ra khỏi khung hình.
Trên màn hình, căn bếp chỉ còn lại hộp điện mở nắp, hộp đồ nghề đỏ và chiếc đồng hồ vạn năng trên nền. Chiếc đồng hồ không rơi trong khung hình. Nó đã nằm sẵn ở đó, úp xuống, từ khoảnh khắc trước khi Huy bước đi, như thể anh đặt nó xuống hoặc đánh rơi nó vào đúng lúc anh quay đầu.
Đồng hồ đầu ghi chạy tiếp: năm mươi hai, năm mươi ba, năm mươi bốn. Hành lang trống. Phần bếp nhìn thấy được cũng trống. Hai mươi ba giờ năm mươi tư phút bốn mươi bảy giây, Cường lao vào khung hình, theo sau là ông Lâm và anh Tùng.
Trong container không ai nói gì. Rồi anh Tùng, đứng sau An ở cửa, lẩm bẩm: "Ba phút. Mất trắng ba phút."
Câu ấy truyền đi nhanh. Đến khi An bước ra ngoài, cô đã nghe một chiến sĩ cứu hộ trẻ hỏi đồng đội về "ba phút bị xóa". Cô quay lại container.
"Anh Quang, em hỏi một câu được không?"
Quang gật đầu, mắt không rời màn hình.
"Mình có thể kiểm tra xem file có bị cắt không? Kiểu khung hình có nhảy cóc hay mã thời gian có đứt đoạn không."
Quang nhìn cô lâu hơn một chút. Anh bảo cán bộ trẻ mở chế độ xem từng khung. Họ tua tới đoạn hai mươi ba giờ năm mươi mốt và đi qua từng khung hình một. Mã thời gian ở góc màn hình tăng đều, không có khoảng trống, không có khung nào lặp lại, không có đoạn đen. Camera vẫn ghi đủ, nó chỉ không nhìn thấy Huy.
"Không có gì bị xóa," An nói, nửa với Quang, nửa với chính mình. "Có ba phút không thấy người. Đó là hai chuyện khác nhau."
"Ghi lại như thế," Quang bảo cán bộ trẻ. "Ba phút ngoài vùng quan sát. Không phải mất dữ liệu."
Quang chưa dừng ở đó. Anh bảo ông Lâm mở nhật ký sự kiện của đầu ghi, phần mà ít ai nhìn đến: một danh sách khô khốc ghi lại mỗi lần máy mất tín hiệu, mất điện, khởi động lại hay có người đăng nhập. Ông Lâm tìm mất vài phút mới ra. Từ chín giờ tối đến lúc ấy, danh sách chỉ có ba dòng: 22:36, đăng nhập từ tài khoản quản trị, là lúc ông Lâm và An xem lại đoạn của Nhi; 23:49:02, camera trong nhà chuyển sang hồng ngoại, đúng lúc Cường gạt aptomat; và 00:58, đăng nhập lần nữa, là lúc họ đang ngồi đây. Không có dòng mất tín hiệu nào, không có lần khởi động lại nào, không có thao tác xóa hay xuất tệp nào. An chép cả ba dòng vào sổ, rồi đứng sau lưng cán bộ trẻ nhìn anh ta ghi từng chữ vào biên bản.
An còn để ý một chuyện khác. Cô không muốn so đồng hồ bằng mắt, vì đọc hai con số trên hai màn hình khác nhau bao giờ cũng trễ một nhịp. Cô xin Quang cho làm một phép thử nhỏ. Cô ra cổng, mở đồng hồ giờ mạng trên điện thoại, giơ lên trước camera ngoài cổng mười giây rồi hạ xuống. Trong container, cán bộ trẻ dừng hình đúng khung có màn hình điện thoại và đọc hai con số cạnh nhau: điện thoại chỉ 01:22:04, mã thời gian đầu ghi in ở góc là 01:22:11. Cô làm lại với camera trong gian ngoài, đứng ở khung cửa chính, và kết quả vẫn thế. Hai camera dùng chung một đầu ghi nên lệch như nhau. Đầu ghi chạy nhanh hơn giờ mạng bảy giây. Cuộc gọi của Cường kết thúc lúc 23:52 theo giờ mạng, tức khoảng 23:52 và vài giây theo đồng hồ đầu ghi. Huy bước ra khỏi khung hình khoảng ba mươi giây trước khi cuộc gọi đứt, nghĩa là anh vẫn còn nói chuyện thêm nửa phút sau khi đã khuất. Cô viết các con số vào sổ rồi khoanh tròn khoảng chênh ấy.
Quang cho niêm phong đầu ghi để chuyển về đồn trích xuất. Ông Lâm ký vào biên bản, chữ ký to và nghiêng, khác hẳn những dòng chữ nhỏ ngay ngắn trong sổ giao ca.
Khi đội cứu hộ vào bếp, nước trên nền đã rút bớt. Trên lớp gạch còn ẩm, dưới ánh đèn chiếu đặt sát mặt sàn, Sáng tìm thấy những dấu chân.
An được cho đứng ở cửa bếp, không bước qua ngưỡng. Từ đó cô thấy những vết in mờ, chỉ hiện rõ khi ánh đèn chiếu xiên. Đế giày có rãnh hình chữ V lồng nhau, nối tiếp nhau đi từ chỗ hộp điện sang trái, qua ô thoát nước, dọc theo chân hốc bếp lò. Cường nhìn và nói ngay đó là giày của anh Huy, giày bảo hộ đế vàng, công ty phát cho cả tổ. Dấu chân của Cường, ông Lâm và anh Tùng cũng có trên nền, lộn xộn và chồng lên nhau ở giữa bếp. Nhưng chuỗi dấu chữ V tách hẳn ra, đi một mạch, không quay lại. Dấu cuối cùng nằm sát chân tường trái, ngay cạnh cánh cửa thấp. Mũi giày chĩa thẳng vào tường.
An mượn của Hiền chiếc thước nhựa mà chị để lại trong túi đồ khảo sát. Sáng cho cô chụp, với điều kiện một chiến sĩ đặt thước giúp cô. Cô chụp từng dấu, thước đặt song song với chiều dài đế. Cô chụp toàn cảnh chuỗi dấu từ cửa bếp, rồi chụp dấu cuối cùng ở ba góc. Dấu cuối đậm hơn những dấu khác, phần mũi lún sâu, như có người dồn hết sức nặng lên đầu ngón chân trước khi bước vào một chỗ không có.
"Phá cái cửa đấy ra," Cường nói. Giọng cậu khàn đặc. "Anh ấy ở sau đấy. Phá ra."
Sáng không trả lời ngay. Anh mở chốt cánh cửa thấp, bụi trên then rơi lả tả. Cánh cửa bật ra, và phía sau là một lớp gạch xây kín, vữa vôi đã ngả xám, xây cách mép cửa chừng một gang tay. Đúng như ông Lâm nói, nó là cửa giả. Sáng gõ khớp ngón tay vào lớp gạch. Tiếng gõ đặc, không rỗng.
"Thế thì phá tường," Cường nói. "Phá cả cái tường đi."
"Phá chỗ nào?" Sáng hỏi, không gay gắt.
Cường chỉ vào mảng tường chỗ dấu chân cuối cùng.
Sáng nhìn bức tường. Anh giải thích, chậm rãi, như đang nói với một người nhà nạn nhân chứ không phải với một thợ điện. Bức tường này đỡ tầng hai. Nhà xây gạch vữa vôi từ thời chưa có cốt thép, sửa chắp vá nhiều lần, phía dưới lại là công trình thoát nước cũ không ai nắm rõ. Đập sai một chỗ thì cả mảng tường có thể đổ. Nếu Huy thật sự ở đâu đó phía sau hay phía dưới, người bị đè đầu tiên sẽ là anh ấy. Họ cần biết anh ấy ở đâu trước đã. Sáng sẽ gọi kỹ sư kết cấu, xin bản vẽ, xin thiết bị dò tìm. Từ giờ đến sáng, họ nghe.
Ông Lâm đứng ở cửa bếp, khoanh tay. An để ý ông im lặng suốt cuộc tranh cãi. Khi Sáng nhắc đến bản vẽ, ông bảo hồ sơ có ở văn phòng dự án, sáng mai mới lấy được. Ông nói câu ấy nhanh hơn những câu khác.
Đội cứu hộ bắt đầu nghe từ hai giờ sáng. Họ đặt các cảm biến rung lên nền bếp, lên bức tường trái, lên miệng ô thoát nước. Sáng yêu cầu tắt hết mọi thứ có thể tắt. Máy phát điện được tắt lúc hai giờ năm mươi tám phút, đèn halogen tắt theo, cả con ngõ chìm vào bóng tối, chỉ còn vài chiếc đèn pin chĩa xuống đất và màn hình xanh của thiết bị nghe. Không ai nói chuyện. Sáng đeo tai nghe, ra hiệu cho mọi người đứng yên.
An đứng ngoài bậc thềm, máy ghi âm cầm trong tay, đã xin phép Sáng từ trước. Không có tiếng máy nổ, ngôi nhà nghe khác hẳn. Cô nghe được tiếng nước kênh vỗ vào bờ phía sau, rất nhẹ. Cô nghe thấy tiếng ô thoát nước thỉnh thoảng ục lên một hơi. Cô nghe thấy tiếng thở của chính mình và của Cường đứng cạnh.
Hai mươi phút trôi qua mà không có gì.
Ba giờ mười hai phút, một tiếng gõ vang lên.
Tiếng gõ không đến từ nền nhà mà từ bức tường trái của bếp, hoặc từ phía sau nó. An không phân biệt được. Đó là một tiếng gõ khô, như đốt ngón tay hay vật cứng gõ vào gạch, theo một nhịp rất rõ: hai tiếng nhanh liền nhau, một khoảng ngắt, rồi một tiếng nữa. Cộc cộc, cộc.
Cường chồm về phía trước. An túm lấy cánh tay cậu, không biết mình đã làm thế từ lúc nào.
Trong bếp, Sáng giơ tay ra hiệu cho mọi người im lặng. Anh cúi xuống, gõ đáp lại vào chân tường đúng nhịp ấy: cộc cộc, cộc. Rồi anh chờ.
Không có tiếng đáp.
Anh gõ lần nữa, lần này theo một nhịp khác, ba tiếng đều. Vẫn không có gì. Thiết bị nghe trên màn hình nhảy lên một vạch rồi lại nằm phẳng. Một chiến sĩ báo nhỏ rằng cảm biến trên tường ghi được rung động, còn cảm biến dưới nền thì không. Nguồn có thể ở trong tường, sau tường, hoặc truyền qua một đường ống nào đó chạy trong tường. Anh không thể nói chắc.
"Là anh Huy," Cường thì thầm. "Phải là anh Huy."
An không trả lời. Cô nhìn đồng hồ ghi âm trên máy mình: 03:12:40. Cô đã ghi được tiếng gõ ấy. Nó là một âm thanh có thật, có thời điểm, có hướng, có người cùng nghe. Đó là thứ đầu tiên trong đêm nay cô có thể cầm trong tay.
Nhưng cô cũng biết những gì cô không có. Cô không biết ai gõ, không biết gõ bằng gì, cũng không biết người gõ có nghe thấy tiếng đáp của Sáng hay không. Cô chỉ biết đó không phải tiếng ống nước ục lên, vì nó có nhịp, và nhịp ấy là do ai đó hoặc thứ gì đó chọn.
Sáng đứng dậy, nói vào bộ đàm, giọng vẫn chậm: đánh dấu vị trí cảm biến số ba, giữ nguyên hiện trường, tiếp tục nghe theo chu kỳ mười phút, gọi kỹ sư ngay khi trời sáng.
An nhìn vào bóng tối của căn bếp, nơi những ngọn đèn pin khoanh lại một vòng tròn nhỏ trên bức tường trái. Ở đâu đó sau lớp gạch và vữa vôi ấy, hoặc dưới nó, hoặc trong một chỗ cô chưa biết gọi tên, có thứ gì đó vừa gõ ba tiếng.
Rồi, đúng lúc Sáng ra hiệu cho một chiến sĩ bật lại máy phát, tiếng gõ vang lên lần nữa. Lần này nó yếu hơn, xa hơn, và vẫn đúng nhịp cũ: cộc cộc, cộc.
