Nhà Hắc Hán rất nhỏ, chỉ có hai gian nhà xám xịt. Gian phía tây có bếp, kiêm luôn kho chứa đồ; gian phía đông có một chiếc giường đất, miễn cưỡng coi như phòng ngủ.
Trong gian phía tây, A Ngũ bé nhỏ đang đứng trên một tảng đá lớn, bận rộn bên bếp.
Vương Dương thấy A Ngũ nhỏ như vậy, phải kê đá dưới chân mới với tới bếp, liền muốn giúp một tay. Nhưng vừa nghĩ đến thân phận sĩ tộc mà mình đang giả trang, hắn lại nhịn xuống, hỏi Hắc Hán:
“A Ngũ năm nay bao nhiêu tuổi rồi?”
“Bẩm công tử, năm nay nó 7 tuổi.”
Có lẽ vì thiếu dinh dưỡng nên cô bé gầy gò nhỏ thó, thật sự không giống trẻ 7 tuổi. Vương Dương không nhịn được cảm thán:
“Nhỏ như vậy mà đã biết nấu cơm rồi.”
“Con bé nhà tiểu nhân sớm biết lo liệu việc nhà, bình thường những việc này đều do một mình nó quán xuyến.”
Hắc Hán vừa nói vừa mời Vương Dương vào gian phía đông, ngồi lên chiếc giường đất mà hắn vừa mới trải lại.
“Mẹ nó đâu?”
Hắc Hán thở dài, hạ giọng nói:
“Mẹ nó ghét chuyện A Ngũ sinh đúng ngày mùng 5 tháng 5, nhất quyết muốn ném nó xuống sông. Tiểu nhân không đồng ý, hai người liền cãi nhau một trận lớn. Khi ấy tiểu nhân nhất thời không nhịn được, đánh nàng ấy... sau đó... sau đó thì hòa ly...”
Hắc Hán không nói tiếp nữa, ngừng một lát rồi cười khổ:
“Nghe nói bây giờ nàng ấy lấy một người bán sáp, đến Kiến Khang rồi, chắc cuộc sống rất tốt.”
Thời ấy, nhà bình thường còn không dùng nổi nến, cho nên Hắc Hán vừa biết người kia là kẻ buôn sáp liền hiểu rằng bây giờ nàng ta hẳn không thiếu tiền tiêu.
Trong lòng Vương Dương có chút cảm khái, lại hỏi:
“Vậy lúc ngươi đến quân doanh, A Ngũ đều ở nhà một mình sao?”
“Đúng vậy! Ban đầu tiểu nhân còn nhờ hàng xóm giúp trông nom, nhưng chẳng ai chịu sang. May mà A Ngũ vừa thông minh vừa biết cố gắng, tự chăm sóc mình được. Tháng trước tiểu nhân trở về, công tử đoán xem thế nào? Hê, nó còn học được cả may vá rồi!”
Hắc Hán châm ngọn đèn dầu bằng đất nung. Ánh sáng yếu ớt soi rõ vẻ mặt tràn đầy tự hào của hắn.
Vương Dương đã thấy quá nhiều dáng vẻ nịnh nọt cười làm lành của Hắc Hán, đây là lần đầu tiên thấy hắn đắc ý và kiêu hãnh đến vậy.
Giọng cô bé từ gian phía tây vọng sang:
“Cha! Có trăng mà! Thắp đèn làm gì? Mau tắt đi!”
Hắc Hán hơi lúng túng, lớn tiếng nói:
“Đèn này là thắp cho Vương công tử!”
Giọng cô bé im bặt mấy giây, sau đó lại vang lên:
“Cha, qua đây giúp con bưng cơm.”
Sau đó Vương Dương nghe thấy hai cha con tranh luận với nhau. Âm lượng rất nhỏ, nội dung nghe không rõ, chỉ loáng thoáng nghe cô bé nói gì đó như “dầu gai còn chẳng bao nhiêu”.
Vương Dương bật cười, thổi tắt ngọn đèn dầu. Tiếng tranh luận ở gian phía tây lập tức ngừng lại.
Hắc Hán vội vàng chạy sang:
“Đèn tắt rồi sao? Tiểu nhân thắp lại cho công tử.”
Vương Dương nói:
“Không cần, có ánh trăng là đủ rồi.”
Sắc mặt Hắc Hán lập tức căng thẳng, ấp úng nói:
“Công tử, con bé nhà tiểu nhân bình thường hoang dã quen rồi, chẳng hiểu chuyện gì! Công tử ngàn vạn lần đừng chấp nó!”
Vương Dương không để ý, cười nói:
“Sao có thể chứ? Bây giờ ta không đọc sách cũng chẳng viết chữ, quả thật không cần thắp đèn, có ánh trăng là đủ.”
Hắc Hán sợ Vương Dương không vui, còn muốn giải thích, lúc này A Ngũ chạy tới:
“Cha! Vương công tử! Ăn cơm thôi!”
Đây là bữa ăn thứ hai của Vương Dương sau khi xuyên không: một bát cháo đậu lúa mạch, một bát canh lá đậu, một đĩa đậu đen ướp muối.
Cháo đậu lúa mạch được nấu từ đậu nành và lúa mạch. Canh lá đậu dùng lá đậu nành phơi khô, còn gọi là “hoắc thái”. Còn đậu đen ướp muối, còn có tên là “đậu xị”, là loại gia vị ăn kèm thường thấy của dân chúng thời đó.
“Không phải đã bảo con nấu cơm đậu lúa mạch sao? Sao lại nấu thành cháo rồi?”
Hắc Hán kéo A Ngũ sang một bên, nhỏ giọng hỏi.
A Ngũ nhăn chiếc mũi nhỏ:
“Tổng cộng chỉ có từng ấy lúa mạch, con còn muốn để dành đến tiết Hàn Thực nấu cháo lúa mạch nữa.”
“Con bé này!”
Hắc Hán không nỡ trách con gái, chỉ nhẹ nhàng chọc vào trán nàng.
Hắn không dám ngồi cùng bàn với Vương Dương, dẫn A Ngũ ngồi tựa bên bếp.
Vương Dương biết rằng nếu muốn giả làm sĩ đại phu cho ra dáng, tốt nhất nên giữ khoảng cách với họ. Nhưng hắn ở nhờ nhà người ta, ăn cơm nhà người ta, thật sự ngại chiếm chỗ chủ nhà, liền gọi Hắc Hán và cô bé cùng ăn.
Đợi nhìn thấy thức ăn của hai người, hắn mới biết họ ăn không giống mình.
Hai cha con ăn đậu hấp. Thời cổ có một câu dùng để hình dung người nghèo là “hàm thục ẩm thủy”, trong đó “hàm thục” chính là ăn hạt đậu để lót dạ.
A Ngũ vừa ăn vừa lén nhìn thức ăn của Vương Dương. Dù sao nàng đã hơn một tháng không được ngửi mùi thơm của cháo lúa mạch, còn canh hoắc thái thì càng lâu rồi chưa được uống.
Vương Dương bắt gặp ánh mắt thèm khát của A Ngũ, hỏi:
“Muốn ăn không?”
A Ngũ vội vàng lắc đầu, cúi mặt xúc đậu ăn.
“Lại đây, ta không có khẩu vị, chia cho ngươi một ít.”
“Không cần.”
Giọng A Ngũ nhỏ như muỗi kêu. Nàng sợ mình không chống nổi cám dỗ, đến đầu cũng không dám ngẩng lên.
Hắc Hán khuyên:
“Công tử đói cả ngày rồi, mau ăn đi, không cần để ý nó.”
Vương Dương uống một ngụm cháo:
“Ta chỉ uống được nửa bát, phần còn lại không ai ăn thì đổ đi vậy.”
Nói xong hắn giả vờ định mang cháo ra ngoài đổ.
A Ngũ bật đứng phắt dậy, như một tên lửa nhỏ lao đến trước mặt Vương Dương, chìa bát ra, ngoảnh mặt sang một bên, lấy hết can đảm nói:
“Muốn đổ thì đổ vào đây!”
“A Ngũ!” Hắc Hán quát.
Vương Dương cười nói:
“Không sao.”
Rồi hắn đổ cho A Ngũ nửa bát cháo.
A Ngũ vui vẻ ngồi trở lại, đang định ăn thì bỗng dừng lại, múc cho cha hai thìa lớn.
Ban đầu Hắc Hán còn rất không vui vì chuyện A Ngũ xin cháo, nhưng vừa thấy con gái giơ thìa múc cháo vào bát mình, lòng hắn lập tức mềm xuống, lại múc cháo trả về:
“A Ngũ ăn đi, cha ở quân doanh thường xuyên được ăn!”
“Cha lại lừa người!”
A Ngũ bướng bỉnh lại đổ cháo về bát cha.
Vương Dương nhìn cảnh hai cha con giằng co nhường cháo cho nhau, sống mũi chợt cay cay, nói:
“Hắc Hán, mang bát lại đây, ta cũng chia cho ngươi ít cháo.”
Hắc Hán vội vàng từ chối:
“Không không không, công tử đã ăn quá ít rồi!”
“Ta không có khẩu vị. Hơn nữa, vốn dĩ đây cũng là lương thực nhà ngươi.”
Mặc cho Vương Dương nói thế nào, Hắc Hán vẫn nhất quyết không chịu.
Vương Dương bèn bảo A Ngũ thay Hắc Hán sang lấy cháo.
Hắc Hán quát A Ngũ:
“Không được đi!”
Vương Dương sa sầm mặt:
“Là ta bảo nó đi.”
Hắc Hán không dám nói nữa, chỉ trừng mắt nhìn con gái.
A Ngũ lè lưỡi, bưng bát chạy lộc cộc tới chỗ Vương Dương. Vương Dương múc cho nàng hai thìa, lúc định múc thìa thứ ba, A Ngũ rụt tay về, nhỏ giọng nói:
“Đủ rồi!”
A Ngũ chuyển cháo cho Hắc Hán. Hắc Hán thấy Vương Dương ăn cùng đậu xị, chỉ hai ba miếng đã hết chút cháo còn lại, sau đó cau mày uống canh hoắc thái, nhìn là biết hắn ăn không quen, liền dặn con gái:
“Lấy miếng vải dưới đáy hòm ra, đến nhà Trương Lý Tư, đổi ít cá ướp trong vò về cho Vương công tử.”
“Không cần đâu!”
A Ngũ trợn to mắt. Nếu chia cháo mà phải trả giá như vậy, nàng thà đổ cháo trả lại còn hơn!
“Mau đi!” Hắc Hán nghiêm mặt quát.
“Cam” có nghĩa là vò đất, còn “trá” chỉ cá muối hoặc cá ủ men, là một loại thức ăn rất thịnh hành ở phương Nam thời bấy giờ.
Đối với Vương Dương, người đã được công nghệ thực phẩm hiện đại hun đúc, lại còn hơi kén ăn một chút, thì bát canh rau dại này thật sự chẳng ngon lành gì, có một thứ mùi tanh đắng khó tả. Nhưng thấy nhà Hắc Hán sống túng quẫn như vậy, hắn sao còn có thể để họ mang đồ đi đổi lấy cá ướp gì đó? Vội nói:
“Không cần, ta uống thứ này là được.”
Hắn cũng không dám nếm kỹ mùi vị nữa, nghiến răng, một hơi uống cạn bát canh hoắc thái, vẻ mặt đau khổ như đang uống thuốc.
A Ngũ nhìn mà xót xa vô cùng.
Đương nhiên không phải xót Vương Dương, mà là xót bát canh hoắc thái.
Này này này! Nếu khó uống đến vậy thì đừng uống nữa chứ! Để lại cho ta nửa bát cũng được mà!
Sau khi Vương Dương về phòng, A Ngũ kéo cha vào gian phía tây, gương mặt nhỏ nhắn vô cùng nghiêm túc nói:
“Cha, con cảm thấy vị Vương công tử này có vấn đề!”
