Đường lát đá xanh, xe bò vàng, mui xe sơn đen, lưới kết bằng tơ đỏ.
Một thiếu nữ tuyệt mỹ ngồi trong xe, thân hình mảnh mai như vầng trăng non, đôi mắt tựa sao trời. Hàng mày thanh tú khẽ chau, đẹp như nét mực trong tranh.
Nàng mặc váy sa trắng, vạt áo và cổ tay áo đều thêu viền hoa bạc tinh xảo, tựa những đóa sương giá đang nở rộ. Cổ áo giao nhau, phối khéo léo cùng lớp áo trong màu xanh nhạt, tầng lớp rõ ràng, cùng ôm lấy chiếc cổ trắng như tuyết, duyên dáng của nàng.
Người bình thường mặc váy trắng rất dễ trở nên tục khí. Nước da không đẹp thì càng bị tôn lên vẻ xỉn màu, vóc dáng không đủ cân đối thì khuyết điểm càng lộ rõ. Cho dù có đính chỉ bạc, ẩn hiện hoa văn tinh xảo, nhưng nếu thiếu đi vẻ linh động thanh tú thì rất dễ trở nên cứng nhắc.
Thế nhưng bộ y phục này mặc trên người nàng lại tự nhiên sinh ra thần vận. Cả người nàng dường như được dựng cốt bằng thủy tinh, đắp thân bằng tuyết ngọc. Chỉ cần ngồi đó thôi đã tự có một vẻ thanh quý tao nhã, tinh xảo tú lệ.
Cho dù bên cạnh chỉ có một thị nữ, sống lưng mảnh mai của nàng vẫn thẳng tắp thanh tú. Không phải vì cố ý duy trì tư thế ngồi ưu nhã nhất, mà chỉ bởi đã thành thói quen từ lâu.
Đây chính là Tứ nương tử Tạ gia lừng danh — Tạ Tinh Hàm.
“Nương tử, chuyện này người đã tận tâm hết sức rồi! Cho dù lão gia ở đây, cũng sẽ không trách người đâu.” Thị nữ Tiểu Ngưng nhìn nỗi lo âu khó tan tụ lại giữa đôi mày còn non trẻ xinh đẹp của chủ nhân, đau lòng lên tiếng an ủi.
Tiểu Ngưng mặc y phục màu hồng, búi tóc song nha, đôi mắt linh động, dung mạo ngọt ngào. Nếu một mình đi trên phố cũng sẽ vô cùng nổi bật, nói không chừng còn bị nhận nhầm là nương tử nhà quyền quý nào đó. Chỉ là đứng bên Tạ Tinh Hàm, bất cứ ai nhìn qua cũng lập tức biết nàng là nha hoàn.
Tạ Tinh Hàm cau mày, khẽ lắc đầu:
“Đã có ta ở đây, đương nhiên ta phải quản đến cùng.”
Là thị nữ thân cận luôn theo bên chủ nhân, Tiểu Ngưng đương nhiên hiểu tính tình của nàng. Chỉ là nàng cảm thấy chủ nhân vẫn còn quá nhỏ tuổi, cho dù thiên tư hơn người đến đâu, cũng không nên tham dự vào chuyện như thế này.
Đúng lúc nàng chuẩn bị khuyên thêm lần nữa, xe bò đột nhiên dừng lại.
“Tại hạ Nhạc Bàng ở Dục Dương, kính chúc Tạ... Tạ phủ... Tứ... Tứ nương tử... bình an!”
Nhạc mập đứng giữa đường chắp tay hành lễ. Vì quá căng thẳng nên nửa câu sau nói lắp bắp không thành tiếng.
Một đám công tử ăn chơi đứng cách đó không xa cùng nhau hò hét cổ vũ, huýt sáo, vỗ tay, đủ kiểu náo nhiệt. Ánh mắt nhìn Nhạc Bàng, kẻ thì như đang nhìn một dũng sĩ chân chính, kẻ lại như đang nhìn một tên đại ngốc hiếm có trên đời.
Tiểu Ngưng nhìn Tạ Tinh Hàm, Tạ Tinh Hàm khẽ gật đầu.
Tiểu Ngưng vén rèm cửa sổ xe, dặn:
“Dọa lui.”
Bốn nam tử áo xanh đeo đoản côn bên hông lập tức đặt tay lên thân côn, bước nhanh tới trước. Ánh mắt lạnh lùng, thân pháp sắc bén, hoàn toàn không giống gia đinh bình thường.
Tuy không có mệnh lệnh của chủ nhân thì bọn họ sẽ không rút côn, nhưng bất cứ ai nhìn thấy khí thế này cũng đều cảm thấy ngay sau đó gậy gộc sẽ giáng thẳng lên đầu mình!
“Đừng, đừng, ta... ta đến... ta là đến...”
Đám thiếu niên lập tức giải tán như ong vỡ tổ. Nhạc Bàng chỉ cảm thấy hai chân mềm nhũn, ngay cả những lời Vương Dương đã dạy cũng không nói cho trọn được. Hắn lùi mấy bước, muốn chuồn đi nhưng lại không hạ được quyết tâm.
Vương Dương nghĩ đến 2.000 tiền còn chưa cầm vào tay, nghiến răng, lao ra khỏi đám đông, lớn tiếng nói:
“Công tử nhà ta đến trả tiền! Tạ Thị là danh môn thế gia, giữa ban ngày ban mặt lại muốn đánh người ngay trên phố sao!”
Bốn nam tử áo xanh dừng lại ở vị trí cách Vương Dương ba bước. Không phải vì lời hắn vừa nói, mà bởi mệnh lệnh bọn họ nhận được chỉ là dọa đám người này lui đi. Nay đã không dọa lui được, hành động tiếp theo phải chờ chủ nhân chỉ thị.
Hắc Hán chắn trước người Vương Dương, đối mặt với bốn người kia. Nhạc Bàng túm lấy cánh tay Vương Dương, miễn cưỡng chống đỡ không bỏ chạy, nhưng mồ hôi lạnh đã tuôn đầy người, đứng cũng gần như không vững.
Tạ Tinh Hàm khẽ nói với Tiểu Ngưng một câu. Tiểu Ngưng cách rèm xe lớn tiếng nói:
“Côn gậy còn chưa chạm vào người, sao có thể gọi là đánh người?”
Đây là lần đầu Nhạc Bàng nghe thấy giọng thị nữ Tạ gia, trong lòng kích động vô cùng, chỉ mong đối phương nói thêm vài câu. Hắn vốn muốn đối đáp, nhưng câu hỏi này lại không nằm trong những “đáp án” Vương Dương đã chuẩn bị cho hắn, cho nên chẳng biết trả lời thế nào, chỉ có thể dùng ánh mắt cầu cứu nhìn Vương Dương.
Vương Dương bảo Hắc Hán lui sang một bên, nói:
“Hổ đuổi người muốn cắn, răng hổ còn chưa chạm vào người, chẳng lẽ người bị đuổi đến câu ‘hổ cắn người’ cũng không được phép kêu sao?”
Tạ Tinh Hàm khẽ mím môi, đôi mày thanh tú giãn ra, trên gương mặt xinh đẹp trong sáng như ngọc hiện lên một ý cười. Cả khoang xe dường như cũng sáng bừng thêm mấy phần.
Tiểu Ngưng không nhịn được khẽ “xì” một tiếng:
“Tiểu tư thật gian xảo!”
Tạ Tinh Hàm lại nói một câu. Tiểu Ngưng cao giọng truyền đạt:
“Nếu muốn trả tiền thì tự đến phủ đưa danh thiếp, báo danh tính, nói rõ nguyên do. Nào có đạo lý chặn xe giữa đường, lén lút trao nhận riêng tư như vậy?”
Vương Dương nháy mắt với Nhạc Bàng. Nhạc Bàng cuống quýt lắc đầu, không biết phải ứng phó thế nào. Vương Dương bất đắc dĩ, chỉ có thể tiếp tục thay Nhạc Bàng đáp:
“Nương tử không nhận thư riêng, vậy nên muốn đưa danh thiếp cũng không có cửa, muốn báo danh cũng không có đường. Trong lòng vô tư thì trời đất rộng. Nay giữa càn khôn sáng tỏ, trên đại lộ thông suốt, công khai hỏi thăm, công khai trả nợ, sao có thể gọi là lén lút trao nhận riêng tư? Nếu nhất định phải nói, trao nhận thì đúng là có, nhưng hai chữ ‘riêng tư’ thì thật sự không dám nhận.”
Nhạc Bàng mừng rỡ, vừa cảm kích vừa sùng bái nhìn Vương Dương. Tạ Tinh Hàm thì hơi nhíu mày, nói một câu.
Tiểu Ngưng nghiêm giọng:
“Nương tử nhà ta căn bản chưa từng cho ai vay tiền! Người khác đương nhiên cũng chẳng thể nói đến chuyện trả nợ!”
Ngay cả giọng điệu không vui của chủ nhân nàng cũng bắt chước giống đến chín phần.
“Ta đâu có nói công tử nhà ta nợ tiền nương tử nhà cô. Là tổ tiên nhà ta nợ tiền tổ tiên nhà cô. Công tử nhà ta hôm nay thay tổ tiên trả nợ, còn mong nương tử thay tổ tiên nhận khoản này!”
“Toàn lời hồ đồ!”
Sắc mặt Tạ Tinh Hàm lạnh xuống, tay vỗ lên chiếc đệm gấm thêu đầy chỉ bạc.
Tiểu Ngưng lập tức quát:
“Toàn lời hồ đồ!”
Bốn gia bộc Tạ gia thấy chủ nhân nổi giận, đồng loạt tiến lên một bước, ánh mắt sắc như chim ưng.
Nhạc Bàng sợ đến mức lùi mấy bước. Hắc Hán cũng căng thẳng chắn bên cạnh Vương Dương. Với kinh nghiệm trong quân ngũ, hắn đã sớm nhìn ra bốn người này thân thủ nhanh nhẹn, tuyệt không tầm thường. Nếu thật sự động thủ, cho dù một chọi một hắn cũng không nắm chắc phần thắng.
Lúc này người xung quanh càng lúc càng tụ tập đông. Sắc mặt Vương Dương vẫn không đổi, lập tức đáp:
“Ta có chứng cứ!”
Hắn ghé tai Hắc Hán dặn nhỏ mấy câu. Trên mặt Hắc Hán lộ vẻ khó xử, Vương Dương thúc giục:
“Đi mau rồi về mau!”
Hắc Hán vội vàng chạy về phía tửu quán.
“Chứng cứ gì?”
Tạ Tinh Hàm bảo Tiểu Ngưng hỏi.
Vương Dương quay đầu nhìn Nhạc Bàng vẫn đang ngây người, nhỏ giọng nói:
“Mau lấy thư ra!”
Lúc này Nhạc Bàng mới phản ứng lại, lấy lá thư Vương Dương viết giúp hắn ra.
Vương Dương nhận lấy, nói:
“Có thư khế ở đây, kiểm tra là biết.”
Tạ Tinh Hàm nửa tin nửa ngờ, sai gia bộc trình lên.
Nhạc Bàng nhìn lá thư được truyền vào trong xe, vừa hạnh phúc vừa căng thẳng, đồng thời bội phục Vương Dương đến sát đất.
Còn Vương Dương thì đang suy nghĩ: Nếu xuất hiện tình huống xấu nhất, nên thoát thân thế nào?
Tạ Tinh Hàm mở giấy thư ra, thấy trên đó viết một bài thơ:
“Phiêu bạt giang hồ rượu bạn đường,
Sở eo mảnh khảnh nhẹ trong tay.
Đông Sơn rốt cuộc vì dân khởi,
Lưu tiếng phong lưu tể tướng tài.
Chén rượu khiến quyền thần rơi lệ,
Gõ cờ làm Bắc Địch kinh tâm.
Năm vạn quạt bồ xua nắng hạ,
Nửa buổi gió lành, vạn thuở tình.”
Sau bài thơ còn có một hàng chữ nhỏ:
“Tạ Thái phó từng giúp tổ tiên tại hạ bán 50.000 chiếc quạt bồ quỳ, ân tình ấy đến nay vẫn chưa báo đáp. Bài thơ này vừa để tưởng nhớ cao nghĩa của Tạ Thái phó, vừa là tâm khế của tại hạ. Tâm khế, tức khế ước ở trong lòng, chỉ một lòng nghĩ đến báo đáp! Mong Tạ nương tử chớ từ chối! Lời không tận ý, Dục Dương Nhạc Bàng cúi đầu kính bái.”
Tạ Thái phó ở đây chính là chỉ Tạ An.
Tạ An là vị tể tướng phong lưu lưu danh thiên cổ, đồng thời là nhân vật đứng đầu Trần Quận Tạ Thị vào thời Đông Tấn. Đương nhiên cũng là tiền bối cùng tộc với Tạ Tinh Hàm.
Mà điều Vương Dương không biết là, nếu tính theo gia phả, phụ thân của Tạ Tinh Hàm là Tạ Phỉ, chính là hậu duệ đời thứ năm của Tạ Vạn, em ruột Tạ An. Nói cách khác, tuy chi của Tạ Tinh Hàm không phải hậu duệ đích truyền trực hệ của Tạ An, nhưng quan hệ cũng không xa, tuyệt đối không phải những chi xa nhánh phụ có thể so sánh.
Quan trọng hơn, Tạ Phỉ vô cùng kính ngưỡng cách làm người của tổ tiên Tạ An, thường có lòng noi theo. Tạ An lại cực kỳ yêu quý cháu gái Tạ Đạo Uẩn, mà Tạ Tinh Hàm lại có danh xưng “Tiểu Tạ Đạo Uẩn”.
Vì vậy, bất kể xét từ vinh quang của dòng tộc hay sự giáo dưỡng trong gia đình, đều có thể tưởng tượng được mức độ Tạ Tinh Hàm kính ngưỡng vị tổ tiên này đến đâu.
Bởi vậy, bài “Vịnh Tạ An” của Vương Dương có thể nói là đã “nịnh nọt” đúng đối tượng!
Bốn câu đầu của bài thơ được cải biên từ bài “Khiển Hoài” của Đỗ Mục, ngầm hợp với điển cố Tạ An mang ca kỹ vào Đông Sơn, các sĩ đại phu từng nói với nhau rằng: “An Thạch không ra làm quan, lê dân biết trông cậy vào ai?”
Câu thứ năm nói về việc Tạ An ngăn Hoàn Ôn xưng đế; câu thứ sáu ca tụng trận Phì Thủy, Tạ An ung dung đánh cờ mà lui được quân địch. Hai câu thứ bảy, thứ tám kể về một giai thoại liên quan đến Tạ An, đồng thời cũng chính là nguồn cảm hứng cho “đại kế đưa thư” lần này của Vương Dương.
Chú thích:
① Trong ngữ cảnh hiện đại, từ “phong lưu” phần lớn thường gắn với nghĩa không mấy tốt đẹp, đây là kết quả của việc nội hàm từ ngữ bị thu hẹp. Thực ra vào thời cổ đại, đặc biệt là thời Ngụy Tấn Nam Bắc Triều, “phong lưu” tuyệt đối không chỉ mang ý nghĩa chuyện nam nữ, mà phần nhiều dùng để miêu tả phong độ của danh sĩ. Có điều, chuyện Tạ An có ca kỹ bên mình quả thật cũng hơi “phong lưu”.
② Thời điểm này, thể thơ vẫn chưa phát triển thành cận thể thi, vì vậy còn chưa chú trọng niêm luật bằng trắc. Tuy nhiên, trong kinh thành đang âm thầm hình thành một cuộc cải cách thơ ca, về sau trở thành mầm mống của thơ luật. Nhưng nay đã có nhân vật chính xuyên không, tiến trình này đương nhiên sẽ khác trước. Chuyện này sẽ được nói kỹ trong quyển Kim Lăng.
