Chương 019: Nhãn cảnh báo viết bằng tên người bệnh
D+17 — Ngày 3 tháng 11, Hải Thành.
“Bỏ ba dòng này đi, bác sĩ. Người ta đọc xong sẽ chẳng ai dám mua.”
Người phụ trách phân phối đặt bản giới thiệu mẫu X1 xuống trước mặt Kha Minh. Anh ta đã khoanh tròn ba câu bằng bút chì đỏ: chưa thử trong phòng có người; không dùng làm thiết bị sưởi bệnh nhân; ngừng vận hành khi vượt điều kiện giám sát. Dưới ảnh một đường nhiệt phẳng, ba câu ấy chiếm gần hết khoảng trống còn lại.
“Thế anh muốn người ta mua để làm gì?” Kha hỏi.
“Để giữ ấm. Ngoài kia đang có người chết vì lạnh.”
“Đây là mẫu mới thử ở bàn, không phải máy giữ ấm.”
“Nhưng anh Trần Phong bảo đã chạy được sáu phút. Trên mạng có video.”
“Đưa tôi video đủ hai lượt.”
Người kia khựng lại. Kha mở tệp Hạ Dung gửi, bật lượt đầu, dừng đúng khung ảnh người thợ chỉ vào góc vỏ. Đồ thị vẫn đẹp trên màn hình. Sau lời báo dừng, tiếng quạt nhỏ dần; phần chú thích ghi hiện tượng nóng cục bộ chưa giải thích hết ở lần đầu, đã điều chỉnh trong phạm vi thử lần sau.
“Anh xem được góc này ở bản đang chuẩn bị đăng không?” Kha hỏi.
“Khách đâu cần biết từng lần thợ chỉnh.”
“Khách ngủ cạnh máy thì cần.”
Anh ta đặt hai bàn tay lên bàn, mệt mỏi. Ngoài hành lang Nam Môn, có tiếng nồi nhôm gõ xuống nền và tiếng một người gọi xin thêm chăn. Người phụ trách phân phối không phải kẻ lừa đảo đến đây chỉ để kiếm lời. Kha từng thấy anh nhường suất ăn cho một đội cứu hộ, còn hôm nay mắt anh thâm quầng vì đã thức tìm đường đổi vật tư lấy nguồn sưởi.
“Chúng ta không có thứ tốt hơn,” anh ta nói. “Người mua không chờ giấy chứng nhận được đâu.”
“Vậy càng không được gọi thứ chưa chứng nhận là tốt hơn.”
Kha chỉ vào hồ sơ từ chối thuốc của sáu hôm trước. Chiếc tem đổi màu trên kiện thuốc nguồn ngoài vẫn nằm trong phần chứng cứ, bên cạnh là chữ ký của người quản lý xác nhận cách ly. Bệnh nhân chưa khỏi vì tờ giấy ấy. Nhưng cũng chưa có ai bị tiêm một thứ mà người ký chỉ biết cầu may.
“Lần ấy anh cũng bảo tôi bỏ dòng cảnh báo đi,” Kha nói.
“Tôi không bảo bỏ, tôi bảo viết nhẹ.”
“Anh muốn tôi viết thế nào khi thứ đó chưa thể dùng?”
Người phân phối im lặng. Kha không thắng bằng câu nói ấy. Anh vẫn phải sống cùng câu hỏi lấy thuốc ở đâu, lấy ấm ở đâu, và với những người đủ tuyệt vọng để tin một cái màn hình phẳng có thể cứu họ. Anh đóng tệp quảng cáo, mở biểu mẫu nhận xét chuyên môn. Trên góc giấy có chỗ dành cho chữ ký chứng nhận phù hợp bệnh nhân. Anh gạch ô ấy ngay trước khi đọc tiếp.
✦ ✦ ✦
Người mẹ từng bế đứa con sốt suốt ba đêm tới hỏi Kha lần trước lại xuất hiện lúc anh vừa hết ca kiểm. Đứa trẻ nằm tựa vai mẹ, đầu nóng, môi khô. Bà không hỏi thăm anh, chỉ đưa một bức ảnh chụp tin của nhóm bán hàng: mẫu giữ nhiệt đã thử thành công, chuẩn bị cung ứng cho những trạm lạnh.
“Cái này có mang tới giường được chưa?” bà hỏi.
“Chưa.”
“Anh đã nói sẽ tìm cách giữ ấm.”
“Tôi đã nói sẽ tìm cách có vật tư an toàn. Cái trong ảnh chưa kiểm được khi đặt gần người.”
“Lại chưa.” Người phụ nữ cúi nhìn đứa trẻ. “Hôm tôi hỏi thuốc, anh bảo chưa. Nay tôi hỏi máy, anh cũng bảo chưa. Tôi còn phải nghe bao nhiêu lần?”
Kha đưa tay nhận chiếc khăn ướt bà đang dùng lau trán con, nhưng bà rút lại. Anh giữ nguyên tay giữa không trung một khoảnh khắc rồi hạ xuống. Không có lý gì bắt một người mẹ tin mình bằng giọng bình tĩnh trong khi chị phải nghe tiếng con ho suốt ba đêm.
“Chị ngồi chỗ sưởi phía trong. Tôi sẽ kiểm lại cháu ngay,” anh nói.
“Đừng chuyển chuyện sang khám bệnh. Tôi hỏi có máy chưa.”
“Chưa có máy đạt để dùng cho cháu. Bây giờ tôi có thể làm những việc khác trong khả năng trạm, nhưng không được lấy mẫu ấy đặt cạnh giường.”
Một ông già ngồi gần đó lên tiếng: “Hay để chúng tôi tự ký nhận rủi ro? Chết rét cũng là chết.”
Kha quay lại. Ông quấn chăn đến sát mũi, hai bàn chân đặt trên tấm gỗ không chạm nền xi măng lạnh. Người ngồi cạnh giữ chiếc bình nước nóng đã nguội, có lẽ họ đang chờ cùng một chỗ sưởi.
“Nếu thiết bị đã được kiểm và còn rủi ro đã biết, có thể trao đổi lựa chọn với người dùng,” Kha đáp. “Còn ở đây chúng ta chưa biết rủi ro đến đâu. Một chữ ký không làm chiếc góc vỏ bớt nóng.”
Ông già nhìn xuống chân. “Nói thế cũng phải. Nhưng tôi đâu có chờ vô hạn được.”
“Cháu cũng không muốn ông chờ,” Kha nói. Lời vừa ra, anh thấy nó yếu ớt đến mức gần như vô ích. Anh quay sang người trực: “Kiểm lại khu sưởi có thể dùng. Ai đủ điều kiện chuyển gần nguồn ấm thì sắp xếp theo đánh giá y tế. Không xếp theo người đang quát lớn.”
Cô y tá trẻ từng giúp người mẹ trong ca trước mang tới một cốc nước ấm, đặt cạnh tay chị. Chị vẫn không chạm vào. Kha xin phép khám đứa bé, lần này người mẹ gật đầu. Anh dùng phần dụng cụ đang có của trạm, kiểm tình trạng hiện tại và chỉ định những việc có thể làm theo năng lực chuyên môn, không hứa một loại thuốc hay công dụng chưa xác minh. Đứa bé khóc khi bị chạm vào cánh tay lạnh; người mẹ cúi sát xuống dỗ. Kha nhớ lúc người ta chưa gọi cuộc sống này là mạt thế, một cuộc khám có thể kết thúc bằng lời hẹn tới nhà thuốc dưới phố. Bây giờ ngay cả lời hẹn cũng cần biết con đường nào còn đi được.
Đến lúc họ chuẩn bị rời bàn, người mẹ hỏi nhỏ: “Nếu cái máy ấy một ngày thật sự dùng được, anh có nói cho tôi không?”
“Có. Kèm điều kiện và cách dùng. Tôi không để chị chỉ thấy tấm ảnh đẹp nhất.”
Chị ngước lên. Trong mắt vẫn có giận dữ. “Vậy mong anh còn kịp.”
Kha không đáp. Anh bước vào phòng trực, đóng cửa vừa đủ để tiếng ho ngoài hành lang không lọt vào micro cuộc gọi sắp tới. Bản báo cáo từ X1 đang chờ trên màn hình. Anh đọc từ phần dừng máy trước, rồi mới tới sáu phút giữ nhiệt. Nếu đảo thứ tự, chính anh sẽ dễ muốn tin hơn.
✦ ✦ ✦
Trần Phong xuất hiện trên màn hình với cổ tay phải vẫn băng. Hạ Dung đứng cạnh, cầm bản ảnh nguyên vẹn của lần thử đầu. Kha đặt tờ quảng cáo đã gạch lên camera.
“Có người muốn xóa cảnh báo để tăng người đặt mua,” anh nói. “Tôi muốn biết ai đã cho họ bản nháp.”
Phong nhìn tờ giấy. “Tôi gửi báo cáo công khai. Bản này không phải do tôi duyệt. Anh cho tôi mã người gửi.”
“Anh không có trách nhiệm với mọi người lấy ảnh trên mạng,” Kha nói. “Nhưng nếu anh chào mẫu, anh chịu trách nhiệm mô tả nó đúng cái đã thử. Tên X1 ở góc ảnh khiến người ta nghĩ đây là máy đã thành hình.”
“Vậy tôi bỏ tên khỏi bản quảng cáo.”
Hạ lắc đầu. “Tên mẫu vẫn phải giữ trong hồ sơ. Bỏ tên sẽ không lần được lần đo. Chỉ đừng dùng nó làm nhãn thương mại.”
Phong nhìn cô rồi gật đầu. Kha nhận thấy giữa họ có một kiểu tranh cãi lạ: người bán muốn bớt thứ khiến khách sợ, người kỹ sư lại sợ người bán bớt nhầm thứ khiến khách biết mình đang cầm gì. Kha không cần chọn phe; cả hai đều phải chịu phần của mình.
“Tôi đề nghị ba dòng bắt buộc,” anh nói. “Một: mẫu chưa đánh giá an toàn trong môi trường có người bệnh. Hai: kết quả chỉ giới hạn ở tải mô phỏng và sáu phút có giám sát, không suy ra cả ca. Ba: người sử dụng không được tự ý kéo dài hoặc bỏ cơ chế dừng; nếu điều kiện kiểm không còn, ngừng và liên hệ người phụ trách kỹ thuật.”
Phong nhìn đồng hồ. “Viết thế, Tạ Vân cũng có thể rút hết người kiểm.”
“Tạ có quyền rút. Tôi không thể cấp giấy để cô ấy khỏi rút.”
“Còn trường hợp chỉ muốn thử ở phòng kỹ thuật khác?”
“Họ phải trình điều kiện thực, có người chịu giám sát và phương án dừng. Tôi chỉ góp ý tiêu chí từ góc độ người dùng, không cho phép chuyển mẫu vào giường bệnh.”
Hạ ghi từng câu. Cô còn thêm yêu cầu lưu kết quả không đạt và phạm vi dụng cụ đo; bản đăng không được che phần đó. Kha gật đầu. Phong đề nghị một trang tóm tắt cho người không đọc nổi biên bản kỹ thuật dài. Kha đồng ý, với điều kiện trang ngắn phải giữ nguyên những câu cấm, không đẩy xuống liên kết mà người rét có thể chẳng mở được.
Đầu mối phân phối ở Nam Môn đang nghe một phần cuộc gọi, đột nhiên xen vào: “Thế người mua hết thì chúng tôi lấy gì đổi lấy máy sưởi? Tôi có khách hỏi sẵn ba bộ.”
“Anh chưa có ba bộ,” Hạ đáp qua loa. “Chúng tôi mới có một mẫu nghiên cứu trên bàn.”
“Tôi có thể ghi đặt trước.”
“Không,” Phong nói.
Người kia bực tức. “Anh Phong, chính anh cần thị trường. Anh bảo làm thứ mà người ta sợ tới mức chẳng ai đặt tiền thì nhà xưởng sống bằng gì?”
“Tôi không nhận trước tiền hay lõi để giao ba thứ tôi chưa làm ra. Nếu anh muốn giới thiệu nghiên cứu, ghi đúng mẫu và cảnh báo. Nếu muốn nhận cọc, tìm món khác đã có.”
Người phân phối tắt tiếng. Một lúc sau anh nhắn riêng cho Kha rằng nhóm khách trước đó không chờ nữa, họ chuyển sang mua bạt cách nhiệt thường của nguồn khác. Kha đọc tin, không thấy vui. Những người ấy có thể sẽ có đồ dùng an toàn hơn hôm nay, cũng có thể phải chấp nhận lạnh hơn. Nhưng ít nhất họ không bị khóa tiền vào lời hứa chưa ai thử.
Kha chuyển cho Phong một ảnh tờ thông báo hủy ưu tiên của khách. “Đây là cái giá anh vừa chọn.”
Phong nhìn lâu rồi đáp: “Tôi giữ nó trong hồ sơ. Đừng để sau này tôi kể rằng mình đã được mọi người tin ngay từ đầu.”
✦ ✦ ✦
Trong giờ nghỉ ngắn, người y tá trẻ đem bảng phân ca lại cho Kha. Cô chỉ vào ô trực đêm của anh, bảo một người ở phòng bệnh vừa xin đổi chỗ gần nguồn sưởi vì không chịu nổi tiếng ho bên cạnh. Giường ấm không đủ, nếu đổi người này vào sẽ có người khác phải ra ngoài. Cô hỏi có thể ưu tiên người vừa khiếu nại lớn tiếng không. Kha nhìn tờ giấy, nhớ đôi mắt người mẹ sáng nay.
“Không,” anh nói. “Đánh giá ai cần hơn theo tình trạng, rồi giải thích cho từng người. Đừng để người im lặng mất phần vì họ không còn sức cãi.”
“Em đã giải thích hai lần. Họ bảo bác sĩ giấu máy mới.”
“Cho họ xem giấy X1 chưa được dùng, che thông tin riêng của người làm thử. Nếu họ vẫn giận, bảo tôi tới.”
Cô y tá nhìn anh, không hỏi thêm. Kha biết cô đã làm quá nhiều việc mà vẫn phải gánh giận dữ do lời quảng cáo của người khác gây ra. Anh muốn nói cảm ơn, nhưng tiếng gọi từ đầu hành lang đã kéo cô đi mất. Tờ phân ca ở lại trên bàn, một góc ướt vì cốc nước chưa uống hết.
Kha viết biên bản góp ý khi trạm Nam Môn chuẩn bị thay ca tối. Người quản lý y tế tới đọc, nhìn phần trống ở dòng chứng nhận sử dụng cho bệnh nhân.
“Anh không ký?”
“Tôi ký nhận xét kỹ thuật sử dụng và cảnh báo. Tôi chưa được thử mẫu, cũng chưa có dữ liệu trong môi trường bệnh nhân. Không ký cho dùng.”
“Vậy sao mất cả ngày xem?”
“Để một người nào đó khỏi lấy sáu phút ở bàn làm sáu giờ bên giường.”
Người quản lý thở dài. Kha không biết ông có đồng ý hay chỉ quá mệt để cãi. Anh đẩy bản biên bản cho y tá lưu, ghi rõ phụ lục về lô thuốc bị cách ly hôm trước là chuyện khác, không dùng nó làm bằng chứng mẫu X1 an toàn hay nguy hiểm. Chiếc thùng thuốc bên thứ ba vẫn chưa được cấp; ba mươi bốn kilôgam nhận từ chuyến D+7 không vì vậy bị coi lại là hàng hỏng. Trong trạm, mỗi món có một lịch sử, ngay cả khi nhiều người chỉ nhớ chữ thiếu.
Hạ Dung gọi lại qua đường kỹ thuật. Cô đồng ý đưa ba cảnh báo và quyền dừng vào quy trình xem xét X1 ngày mai. Cô muốn Kha cho biết nếu sản phẩm tương lai dùng gần người, ai phải kiểm lại định kỳ, và làm thế nào để người không biết kỹ thuật nhận ra lỗi trước khi nguy hiểm. Kha trả lời không thể đưa ngay một bộ quy tắc hoàn chỉnh; anh chỉ có thể yêu cầu họ không lách câu hỏi ấy bằng chữ tự chịu rủi ro.
“Ngày mai bên cô nghiệm thu?” anh hỏi.
“Chỉ nghiệm thu việc dùng khoang thử và một mẫu nhỏ trong phạm vi có hồ sơ. Hợp đồng quyền dùng ca đầu gần hết. Người quản lý muốn chúng tôi dọn bàn hoặc chứng minh có thứ đúng điều khoản.”
“Đừng ép mình chạy thêm một phép thử có tải nếu không đủ nguồn.”
“Tôi đã nói với Phong thế. Anh cũng nhắc anh ta đi.”
Kha mở danh bạ, nhìn tên Trần Phong. Một người bán từng đưa thuốc qua đường bị giữ mất một kiện, một kỹ sư vừa dùng lõi mua đắt để đổi sáu phút, một trạm y tế đang chờ thứ có thể dùng thật. Họ chưa ai có quyền yêu cầu người khác phải vui vì tiến độ ấy.
Anh gửi cho Phong tờ góp ý đã ký và chỉ nhắn một câu: Tôi ký những điều phải cảnh báo, không ký cho anh mang máy tới giường số bảy.
Bên ngoài, người mẹ lúc sáng đã quay lại nhận cốc nước ấm. Khi nhìn Kha, chị không hỏi còn mấy phút nữa có máy. Chị hỏi tối nay có ai trực bên con mình không. Anh kéo chiếc ghế lại sát bàn khám, bảo sẽ cử người kiểm theo ca, rồi tự ghi tên mình vào lượt cuối.
Ngày mai có thể xuất hiện một mẫu được đóng dấu. Đêm nay bệnh nhân vẫn cần người ở bên mà không có món hàng nào ký thay được.
