Mệnh lệnh ban ra như núi đổ.
Ngay trong đêm, toàn thành Hà Nội giới nghiêm. Cảnh sát và binh sĩ thuộc đội phòng vệ chia thành mấy chục tổ nhỏ, tiến hành rà soát từng khu phố.
Những tiệm thuốc phiện ẩn sâu trong ngõ hẻm, ngụy trang thành trà thất, khách điếm, thậm chí cả phòng khám, lần lượt bị phá cửa kiểm tra.
Có kẻ chống cự, có kẻ cầu xin, nhưng nhiều nhất vẫn là những kẻ tìm cách hối lộ.
Một ông chủ tiệm thuốc phiện bị lôi ra khỏi chăn còn lớn tiếng gào lên:
“Anh họ tôi làm ở Bộ Tài chính! Các người dám động vào tôi sao?!”
Viên trung úy dẫn đội cười lạnh:
“Bộ Tài chính à? Ồ, tự mang công lao tới tận cửa rồi. Vừa hay, điều tra luôn một thể.”
Chỉ trong một đêm, Hà Nội đã niêm phong 47 tiệm thuốc phiện, bắt giữ 183 chủ tiệm và người làm, tịch thu hơn 3.000 cân cao thuốc phiện cùng vô số dụng cụ hút.
Số con nghiện được đăng ký trong hồ sơ đã vượt quá 1.500 người, mà con số này vẫn còn tiếp tục tăng.
Phó quan Tống Tử Hiền lại đưa lên một tập hồ sơ, sắc mặt rất khó coi:
“Ủy viên trưởng, đây là thứ vừa được chuyển tới. Người của chúng ta phát hiện nó trong một tiệm thuốc phiện ở phía nam thành.”
Đó là một trang sổ sách bị xé rách, thứ ghi trên đó không phải tiền bạc, mà là tên người và ngày tháng.
Sau một số cái tên có ghi chú “hàng đã giao”, sau vài cái tên khác lại ghi “khoản nợ chờ thanh toán”.
Lý Hựu Lâm nhìn những cái tên ấy, các ngón tay từ từ siết chặt.
Trong đó có mấy người là chủ các xưởng nhỏ ở Tỉnh Quế đã chuyển xuống phía nam; còn có một người là quản sự của đội làm đường trực thuộc Bộ Xây Dựng.
Cái tên chói mắt nhất có ghi chú phía sau:
“Do nhân viên họ Vương của Quân Nhu Xứ giới thiệu, ưu đãi 20%.”
“Điều tra. Bắt đầu từ nhân viên họ Vương này, điều tra cả trên lẫn dưới. Tất cả những kẻ có liên quan, không được bỏ sót một ai.”
Đến lúc trời sáng, Nhà tù Hà Nội đã chật kín người.
Những ông chủ tiệm thuốc phiện bị giam riêng, chờ xét xử.
Còn đám con nghiện thì được chia thành từng nhóm, đưa tới các trại cai nghiện tạm thời dựng ở ngoài thành.
Cái gọi là trại cai nghiện thực chất chỉ là nhốt thẳng người vào trong, mỗi ngày cho chút nước sạch và thức ăn làm từ bột mì, bảo đảm không chết đói là được.
Ngày đầu tiên ở trại cai nghiện, tiếng khóc lóc, van xin và chửi rủa vang lên không dứt.
Có người lên cơn nghiện, dùng đầu đập vào tường; có người quỳ dưới đất, cầu xin lính canh cho mình “một hơi cuối cùng”.
Lý Hựu Lâm đứng bên ngoài trại cai nghiện rất lâu.
Hắn nhìn những gương mặt bị thuốc phiện giày vò đến mức chẳng còn ra hình người, đáng sợ hơn rất nhiều so với những gì hắn từng thấy trên truyền hình ở kiếp trước.
“Ủy viên trưởng, trong số những người này có không ít người đáng thương.” Người phụ trách trại cai nghiện, một bác sĩ già từ Tỉnh Quế tới, thấp giọng nói.
“Có người bị ảnh hưởng bởi thói xấu do người Pháp mang tới, có người lúc bị bệnh thì bị kẻ khác dụ rằng thứ này có thể giảm đau, kết quả là nghiện luôn.”
“Tôi biết. Nhưng người đáng thương cũng có chỗ đáng trách. Đừng lãng phí thuốc men lên người họ nữa. Ai chịu đựng vượt qua được thì coi như họ may mắn.” Lý Hựu Lâm phân phó.
Mười giờ sáng, tại quảng trường trước Phủ Tổng đốc.
Số thuốc phiện và cao thuốc phiện bị tịch thu chất thành một ngọn núi nhỏ, bên cạnh là những đống tẩu thuốc, đèn hút và giường hút chất cao như núi.
Dân chúng được phép đứng xem. Người tụ tập ngày càng đông, tiếng xì xào bàn tán vang khắp nơi.
Lý Hựu Lâm bước lên bục cao dựng tạm, không nói dài dòng, chỉ nói vài câu:
“Dưới sự quản lý của Ủy ban An Nam, tuyệt đối không cho phép thuốc phiện đầu độc phụ lão hương thân của chúng ta, làm mục ruỗng quân đội và chính quyền của chúng ta.
Từ hôm nay trở đi, kẻ trồng thuốc phiện sẽ bị phạt; kẻ bán thuốc phiện sẽ bị định tội; kẻ hút thuốc phiện sẽ bị trừng phạt. Còn những kẻ cố chấp không chịu hối cải, nhiều lần giáo dục vẫn không sửa đổi, sẽ bị nghiêm trị không tha.”
Chiều hôm đó, thông báo tự kiểm tra nội bộ được gửi xuống từng cơ quan, từng đơn vị quân đội.
Ban đầu có không ít lực cản. Có người cảm thấy đây là chuyện bé xé ra to, có người nói “hút vài hơi cho tỉnh táo thì có gì đâu”, thậm chí còn có mấy sĩ quan lâu năm âm thầm oán trách rằng “Ủy viên trưởng quản quá rộng”.
Nhưng thái độ của Lý Hựu Lâm không hề dao động.
Người anh họ của ông chủ tiệm thuốc phiện làm tại Bộ Tài chính, một trưởng khoa phụ trách thuế vụ, ngay chiều hôm đó đã bị đình chức để điều tra.
Nhân viên họ Vương ở Quân Nhu Xứ bị bắt quả tang khi đang tìm cách tiêu hủy chứng cứ, sau đó khai ra thêm hai đồng nghiệp khác.
Ba ngày sau, bản báo cáo tự kiểm tra nội bộ đầu tiên được đặt lên bàn của Lý Hựu Lâm.
Trong số công chức chính phủ, tổng cộng có 47 người chủ động khai báo hoặc bị tố giác và xác minh là có hút thuốc phiện. Tất cả đều đã bị khai trừ khỏi hàng ngũ công chức và đưa vào trại cai nghiện.
Trong hệ thống quân đội, xác minh được 831 binh sĩ có hút thuốc phiện, phần lớn đều thuộc Việt Quân.
Trong số sĩ quan có 5 người bị xác minh, trong đó có 2 người là cán bộ cấp đại đội. Tất cả đều bị cách chức và đưa ra tòa án quân sự.
Con số này ít hơn so với dự đoán của Lý Hựu Lâm, nhưng hắn biết đây mới chỉ là bắt đầu.
Bên dưới bóng tối, còn bao nhiêu người chưa bị đào ra?
“Ủy viên trưởng, làm như vậy liệu có khiến lòng người dao động không?” Tống Tử Hiền cẩn thận hỏi.
Lý Hựu Lâm đặt báo cáo xuống:
“Thứ dao động là lòng người đã mục ruỗng. Cậu phải nhớ, thứ chúng ta muốn xây dựng là một mảnh đất sạch sẽ.
Thuốc phiện chỉ là cửa ải đầu tiên. Phía sau còn có cờ bạc, tham ô, mục nát… Tất cả những khối u độc của thời đại cũ này, chúng ta đều phải từng chút một khoét bỏ.
Quá trình này sẽ đau, sẽ chảy máu, nhưng nếu không loại bỏ sạch, phần máu thịt mới sinh sẽ không thể phát triển tốt.”
Lý Hựu Lâm nói tiếp:
“Thông cáo toàn cảnh, thiết lập tiền thưởng tố giác. Phàm là tố giác việc trồng thuốc phiện, vận chuyển buôn bán thuốc phiện hoặc mở tiệm thuốc phiện, một khi được xác minh là thật thì trọng thưởng.
Phàm tố giác công chức, sĩ quan hoặc binh sĩ hút thuốc phiện nhưng che giấu không báo, cũng có thưởng.”
“Chúng ta phải khiến tất cả mọi người đều biết rằng ở An Nam, thuốc phiện không có đất sinh tồn. Trước đây không có, bây giờ không có, sau này càng không thể có.”
Tiếng phản đối vẫn luôn tồn tại. Có thương nhân âm thầm liên kết với nhau, nói Lý Hựu Lâm đã chặt đứt đường kiếm tiền của họ. Có những con nghiện lâu năm lén tụ tập, giao dịch dưới lòng đất.
Nhưng đại thế đã mất.
Lý Hựu Lâm nhân cơ hội làm thêm một việc: đề bạt người mới.
Trong quân đội, vị trí của những sĩ quan bị khai trừ để trống, hắn liền đề bạt một nhóm sĩ quan trẻ từ cấp cơ sở lên.
Phần lớn là cựu binh Quế quân, chiến đấu dũng cảm, không có thói hư tật xấu.
Trong chính phủ cũng tương tự.
Những vị trí của quan chức bị khai trừ, hắn yêu cầu các nơi tiến cử thanh niên có học thức, không xét xuất thân, chỉ cần chịu làm việc và trong sạch.
Những người trẻ tuổi này chỉ mới ngoài 20, khí huyết đang thịnh, chưa bị nhiễm những thói xấu của thời đại cũ.
Họ cảm kích cơ hội mà Lý Hựu Lâm trao cho, làm việc liều mạng.
Cơ cấu quyền lực âm thầm thay đổi.
Những người cũ trước kia dựa vào thâm niên và quan hệ để leo lên vị trí cao dần dần bị gạt ra ngoài lề.
Những người mới được đưa lên chỉ nhận Lý Hựu Lâm, chỉ nhận chính phủ mới.
Nửa tháng sau, Lý Hựu Lâm lại tới con phố đó một chuyến.
Khi đi qua con đường phía sau ấy, bảng hiệu tiệm thuốc phiện đã bị tháo xuống, mặt tiền được đổi thành cửa hàng tạp hóa.
Ông chủ là một người trẻ tuổi, đang bận rộn chuyển hàng.
Thấy Lý Hựu Lâm, người trẻ tuổi lập tức chạy ra:
“Trưởng quan Lý!”
“Cậu là?”
Người trẻ tuổi nhe răng cười:
“Tôi tên Trần Gia Huy. Hôm trước lúc ngài bắt ông chủ tiệm thuốc phiện ở đây đi, tôi nhìn thấy rõ ràng từ đầu đến cuối.
Bây giờ tiệm thuốc phiện đóng cửa rồi, tôi liền sang lại chỗ này, chuẩn bị mở một quán trà đàng hoàng.”
Lý Hựu Lâm gật đầu:
“Làm cho tốt.”
“Nhất định!”
Đi trên phố, Tống Tử Hiền thấp giọng nói:
“Thiếu gia, mấy ngày nay chúng ta đã đắc tội không ít người. Phía Thương hội Việt Tỉnh vẫn luôn phản đối.”
Lý Hựu Lâm nói:
“Cứ để họ phản đối. Đợi phía nam đánh xong, xem tôi xử lý họ thế nào!”
Hắn dừng bước, nhìn những người đi lại trên đường:
“Cậu có thấy ánh mắt của những người kia không? Nửa năm trước, trong mắt họ chỉ có sự tê dại. Bây giờ đã có chút ánh sáng rồi.”
Tống Tử Hiền nhìn theo ánh mắt hắn.
Quả thật.
Dù vẫn nghèo, dù cuộc sống vẫn khổ, nhưng những người đi trên đường đã đứng thẳng lưng hơn một chút, ánh mắt cũng trong sáng hơn một chút.
Lý Hựu Lâm tiếp tục nói:
“Cấm thuốc phiện cũng giống như chia đất. Chia đất là cho họ một con đường sống. Cấm thuốc phiện là không để họ bước lên đường chết.”
Hắn xoay người đi về:
“Hơn nữa, cấm thuốc phiện không thể chỉ làm rầm rộ một đợt rồi thôi, mà phải kiên trì lâu dài. Sau này phát hiện một vụ thì xử lý một vụ. Tôi muốn mảnh đất này từ nay về sau không còn ngửi thấy mùi thuốc phiện nữa.”
