Hai người, một người nói, một người viết, cứ thế kéo dài đến tận nửa đêm về sáng.
Lưu Chiêu múa bút như bay, hoàn toàn không hề buồn ngủ. Chỉ có Vương Dương nói đến khô cả cổ, vừa mệt vừa rã rời, thật sự không chịu nổi nữa.
Lưu Chiêu sai người dọn ra một gian phòng khách, mời Vương Dương vào nghỉ.
Phòng tuy không lớn, đồ đạc cũng rất đơn sơ, nhưng so với căn nhà tranh của hán tử da đen thì tất nhiên không thể đem ra so sánh.
Lưu Chiêu vừa là sĩ tộc, vừa là học quan. Trong quận học có hơn chục tạp dịch, nô bộc. Ông đặc biệt điều hai người sang chuyên hầu hạ Vương Dương.
Từ khi xuyên không đến nay, Vương Dương liên tục gặp hiểm nguy, áp lực nặng nề, căn bản chưa từng có một giấc ngủ ngon. Giờ đây cuối cùng cũng được ở trong một căn phòng thoải mái, sợi dây vẫn luôn căng chặt trong lòng lập tức thả lỏng.
Sau khi đơn giản rửa mặt súc miệng, hắn ngả đầu xuống là ngủ.
Nhưng Lưu Chiêu thì không được thoải mái như vậy.
Vị đại học vấn gia này sau khi trải qua gần nửa ngày “động não” cùng Vương Dương, làm gì còn tâm trí mà ngủ. Ông lúc thì chỉnh lý bản thảo vừa viết, lúc thì lật tra thư tịch, khảo chứng, cân nhắc từng chỗ.
Bận rộn suốt đêm, lúc khóc lúc cười, vậy mà cả đêm không chợp mắt.
Trời vừa sáng, ông đã vội vàng chạy đến tìm Vương Dương. Đến cửa mới phát hiện Vương Dương vẫn chưa tỉnh, lại không tiện quấy rầy hắn nghỉ ngơi. Đứng chờ một lúc, ông đành thất vọng quay về phòng, tiếp tục nghiên cứu bản thảo.
Cứ cách một lát, ông lại sai người sang xem Vương Dương đã tỉnh chưa.
Sau mấy lần liên tiếp nhận được câu trả lời khiến mình thất vọng, Lưu Chiêu không nhịn được thầm nghĩ: Người này tuổi còn trẻ mà đã có tài học như vậy, nếu có thể sửa được tật “ngủ ban ngày” nữa thì tương lai đúng là không thể đo lường!
Lưu Chiêu thức mãi đến giữa giờ Tỵ, tức hơn 10 giờ sáng, thấy phòng Vương Dương vẫn chưa có động tĩnh, thật sự không chờ nổi nữa, bèn sai hạ nhân gọi Vương Dương dậy ăn cơm.
Trong bữa ăn, ông lập tức ném ra mấy vấn đề mình nghĩ mãi không thông. Vương Dương vừa ăn vừa đáp, hoàn toàn không hề ngập ngừng.
Lưu Chiêu không nhịn được cảm thán:
“Quả thật hậu sinh khả úy! Chi Nhan, với tài học của ngươi, cho dù đến Quốc Tử Học làm Bác sĩ cũng dư sức!”
Bác sĩ thời cổ đại khác với tiến sĩ thời hiện đại. Bác sĩ thời cổ vừa là học giả, vừa là quan viên. Ngoài trách nhiệm nghiên cứu kinh điển và giáo dục nhân tài, còn phải ứng đối với triều đình, tham nghị chính sự.
Thật ra với tính tình thích đọc sách, nghiên cứu học vấn của Vương Dương, nếu thật sự có thể đến Quốc Tử Học làm một chức Bác sĩ thì cũng khá tốt.
Nhưng Vương Dương biết quốc vận Nam Tề ngắn ngủi, chính cục lại cực kỳ hỗn loạn. Điều đáng ngại hơn là hắn còn không biết cụ thể “ngắn ngủi” đến mức nào, “hỗn loạn” ra sao.
Điều này càng khiến cảm giác bất an trong lòng hắn tăng thêm.
Kinh đô lúc này trong mắt hắn chẳng khác nào một vòng xoáy biển sâu đầy rẫy nguy cơ. Hắn tránh còn không kịp, sao có thể đến Quốc Tử Học được?
Đương nhiên, với thân phận ngay cả hộ tịch cũng không có của hắn, cho dù muốn đi cũng chẳng vào nổi.
Quả bom giả mạo thân phận còn chưa nổ, chuyện nợ tiền cũng chưa giải quyết, nào đã đến lượt hắn suy nghĩ chuyện có nên vào Quốc Tử Học hay không?
Vương Dương lắc đầu, cười khổ một tiếng rồi tiếp tục cúi đầu ăn cơm.
Lưu Chiêu thấy vẻ mặt Vương Dương, tưởng hắn không coi chuyện làm quan Bác sĩ ra gì, bèn nói:
“Đương nhiên, làm học quan thì con đường quan trường quả thật hẹp hơn một chút. Nhưng làm học vấn vốn đâu bị giới hạn bởi chức quan. Chỉ cần có lòng, có học thức, nơi nào cũng là chỗ để nghiên cứu học vấn. Ngươi xem Vương Văn Hiến Công đã qua đời kia, thân ở địa vị tể tướng, ngày lo trăm việc, vậy mà lễ học vẫn đứng đầu thiên hạ. Những trước tác như Cổ Kim Tang Phục Tập Ký, Lễ Nghĩa Đáp Vấn, Lễ Luận Yếu Sao do ông biên soạn đều được giới học giả tôn làm chuẩn mực. Có thể nói ai ai cũng khâm phục. Nghe nói ngay cả Bắc Lỗ cũng từng đến cầu sách của ông ấy.”
Bắc Lỗ ở đây chính là chỉ Bắc Ngụy.
Nam triều tự cho mình là chính thống, coi Bắc triều là Hồ Lỗ, vì vậy mới gọi là Bắc Lỗ.
Vương Dương hơi hổ thẹn. Công phu lễ học của hắn quả thật không tinh. Mấy bộ sách được Lưu Chiêu liệt kê là “tác phẩm truyền đời”, hắn đến nghe cũng chưa từng nghe qua.
Đương nhiên, cũng có thể vốn dĩ chúng chưa từng được lưu truyền đến hậu thế?
Lưu Chiêu tiếp tục cảm khái:
“Sau khi Văn Hiến Công qua đời, ta vốn cho rằng trong một môn Lang Nha Vương Thị chỉ có Vương Dung có thể kế thừa sự nghiệp của ông ấy. Nhưng hôm nay ta đã phát hiện ra người thứ hai.”
Vương Dương vừa xúc một miếng cơm trộn tương cá thật lớn, hai má phồng lên ngẩng đầu. Chỉ thấy ánh mắt Lưu Chiêu sáng rực, trên mặt rõ ràng là vẻ “không sai, thiếu niên, chính là ngươi”.
Thấy Vương Dương hơi ngẩn người, Lưu Chiêu lập tức quả quyết nói:
“Chi Nhan, ta tuyệt đối không nói lời hư dối! Vương Dung tuy được xưng là toàn tài, nhưng theo ta nghĩ, chỉ xét riêng về Thượng Thư, cho dù hắn tinh thông đến đâu cũng chưa chắc vượt được ngươi. Rất nhiều luận đoán của ngươi đều khiến người nghe như được cảnh tỉnh! Chỉ Hạ nhất định có thể lưu truyền hậu thế! Bậc cao nhất là lập đức, tiếp đến là lập công, sau nữa là lập ngôn; trải qua lâu dài mà không bị phế bỏ, đó mới gọi là bất hủ!”
Trong đôi mắt Lưu Chiêu lộ ra sự thành kính và kiên định vô cùng. Ông cầm bản thảo trong tay, nhiệt huyết như bùng cháy, đột nhiên đứng bật dậy, cao giọng nói:
“Người đâu! Dọn cơm đi! Ta và Chi Nhan phải tiếp tục viết sách!”
Vương Dương tuy bị lòng nhiệt thành thuần túy đối với học vấn của Lưu Chiêu làm cảm động, nhưng trong lòng vẫn không nhịn được gào thét:
Nhưng... ta còn chưa ăn xong mà!!!!!
......
“Thượng Thư · Đa Phương viết: ‘Ngã hữu Chu duy kỳ đại giới lại nhĩ’. Hai chữ ‘đại giới’ từ xưa đến nay rất khó giải thích. Thật ra ‘đại giới’ vốn là một chữ, phía trên là đại, phía dưới là giới. Trong Thuyết Văn Giải Tự · Đại Bộ có chữ này, nghĩa là ‘lớn’, lấy ‘giới’ làm thanh phù, đọc gần như ‘cái’. Phàm chữ ‘giới’ trong kinh truyện mang nghĩa ‘lớn’ đều là chữ giả tá của nó. Riêng ở đây dùng chính bản tự. Người đời sau hiếm khi thấy chữ này, bèn lầm mà tách thành hai chữ ‘đại’ và ‘giới’.”
......
“Còn bốn chữ ‘võng khả niệm thính’, Thư Truyện giải thích là: ‘Sự vô khả niệm, ngôn vô khả thính’, tức việc chẳng có gì đáng nghĩ, lời chẳng có gì đáng nghe. Nay xét câu phía trên ‘duy thánh võng niệm tác cuồng, duy cuồng khắc niệm tác thánh’, ta rất nghi ngờ ‘niệm thính’ vốn là viết nhầm của ‘niệm thánh’. Ý nói những việc Trụ Vương làm chẳng có điều gì có thể nghĩ đến mà trở thành bậc thánh. Thiên Vô Dật có câu ‘thử quyết bất thính’, trong Hán Thạch Kinh, chữ ‘thính’ lại được viết thành chữ ‘thánh’. Có lẽ vì chữ ‘thính’ và ‘thánh’ theo lối cổ có hình thể gần giống nhau, nên trong quá trình sao chép rất dễ chép sai.”
......
“Đại Cáo có câu ‘nhược khảo tác thất, ký để pháp’. ‘Để pháp’ là gì? Ta nghi ‘để pháp’ là do ‘để định’ bị chép sai, ý nói người cha đã định xong nền móng, nhưng người con lại không chịu dựng nhà. Phía dưới có câu ‘võng cảm dịch pháp’, còn trong Hán Thư · Địch Nghĩa Truyện lại chép là ‘nhĩ bất đắc dịch định’. Cách viết hai chữ ‘pháp’ và ‘định’ trong cổ văn khá giống nhau, hình gần nên rất dễ nhầm!”
.......
Lưu Chiêu cố nén tâm trạng chấn động, giữ vững bàn tay, ngòi bút chạy nhanh như bay.
Ông nhạy bén nhận ra rằng mình đang tận mắt chứng kiến sự ra đời của một tác phẩm truyền thế!
Một khi cuốn sách này ra đời, nhất định sẽ trở thành một trước tác mà tất cả học giả nghiên cứu Thượng Thư đều không thể bỏ qua!
Lúc này, Vương Dương lại đưa ra một luận đoán kinh người:
“Thuấn Điển viết: ‘Tu ngũ lễ, ngũ ngọc, tam bạch, nhị sinh, nhất tử chí. Như ngũ khí, tốt nãi phục.’ Trong đó chín chữ ‘ngũ ngọc, tam bạch, nhị sinh, nhất tử chí’ rất có thể là đoạn văn bị xếp nhầm do thẻ tre đảo lộn, vị trí đã sai. Xét theo văn lý, vị trí chính xác của nó phải nằm ở...”
Lưu Chiêu mang tâm trạng kích động vô cùng, nhanh chóng ghi lại những lời Vương Dương nói, sau đó vội vàng hỏi:
“Phải nằm ở đâu?”
Vương Dương vươn vai:
“Cứ viết đến đây trước đã. Sau này có cơ hội rồi tiếp tục.”
“Hả? Cái này... thời gian không chờ người! Ngươi và ta sao không thừa thế một mạch viết xong cả quyển, sớm ngày mang lợi ích đến cho học lâm, chẳng phải chuyện tốt hay sao? Vì sao lại dừng?”
Vương Dương tỏ vẻ bất đắc dĩ:
“Ta có việc mà.”
Lưu Chiêu hơi không vui:
“Có chuyện gì có thể quan trọng hơn học vấn?!”
Vương Dương thuận thế thở dài nói:
“Không dám giấu ông, ta đang nợ bên ngoài một khoản 13.200 tiền. Nay ngày trả nợ đã sắp đến, nhưng trong túi ta lại chẳng có bao nhiêu tiền, làm gì còn tâm trí viết sách? Ta phải nghĩ cách gom tiền trước. Còn chuyện viết sách, đành tạm gác lại vậy.”
Sắc mặt Lưu Chiêu trở nên nghiêm túc, nhìn Vương Dương hỏi:
“Chi Nhan, ngươi nói thật với ta đi. Ngươi có... có thói quen chơi chư bồ không?”
